T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/5282
Karar No : 2023/2918
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı (eski …parsel) taşınmazlarda ruhsatsız imalat yapıldığından bahisle, davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 184.835,24 TL ve aynı Kanun'un 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.000,00 TL olmak üzere toplam 186.835,24 TL para cezası verilmesine ilişkin Sarıyer Belediye Encümeni'nin … tarih ve …sayılı kararı ile mevcut haliyle ruhsata bağlanması mümkün olmayan yapının 1 aylık yasal süre içerisinde yıkılması, aksi takdirde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağına dair Sarıyer Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dava konusu taşınmazın yer aldığı parselin yapılaşma tarihçesine yönelik olarak uydu fotoğrafları üzerinde inceleme yapıldığı ve davaya konu yapılaşmanın 1970 ile 1982 yılları arasında inşa edilmiş olduğunun görüldüğü, söz konusu taşınmazın o dönemde davacıların murisi … adına kayıtlı olduğu, UYAP kaydı üzerinde yapılan nüfus kaydı incelemesinde …'ın 2006 yılında vefat ettiği görüldüğünden, dava konusu ruhsatsız yapılaşmanın davacılar adına tescil edilmesinden önce de var olduğu, bu durumda, davalı idare tarafından ruhsatsız yapıların kim tarafından yapıldığı hususunda gerekli araştırma yapılarak, mevzuata aykırı inşai faaliyeti yapan kişi/kişilerin tespit edilmesi ve idari yaptırımın da bu kişi/kişilere uygulanması gerekirken, cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olarak, tapuda malik olarak görünen davacıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42.maddesinin 2. fıkrası uyarınca 184.835,24 TL para cezasıyla cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca dava konusu taşınmazda ruhsatsız faaliyetler yapıldığına ilişkin düzenlenen... tarih, ... sayılı yapı tatil tutanağına istinaden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden bahisle, davacılara anılan Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.000,00 TL para cezası verildiği, ancak idarece 02/03/2016 tarihli yapı tatil tutanağıyla verilen sürenin sonunda, aykırılıkların giderilmediğine ilişkin yeniden bir tespit yapılmaksızın dava konusu encümen kararı ile verilen 2.000,00 TL para cezasında da hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, imar para cezasına ilişkin dava konusu encümen kararının iptaline karar verilmiş, mevcut haliyle ruhsata bağlanması mümkün olmayan yapının 1 aylık yasal süre içerisinde yıkılması, aksi takdirde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağına dair Sarıyer Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve …sayılı işleminin ise kesin ve yürütülebilir olmadığı gerekçesiyle, incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; istinaf incelemesine konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, davalı tarafından verilen istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususların ise kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı belirtilerek, istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu ruhsatsız taşınmazlar nedeniyle verilen para cezasının mevzuata uygun olduğu belirtilerek, usul ve hukuka uygun olmayan temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42.maddesinin 2. fıkrasına ilişkin kısmının onanması, 42. maddenin 3. fıkrasına ilişkin kısmının ise Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı (eski …parsel) taşınmazlarda ruhsatsız imalat yapıldığından bahisle, davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 184.835,24 TL ve aynı Kanun'un 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.000,00 TL olmak üzere toplam 186.835,24 TL para cezası verilmesine ilişkin Sarıyer Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile mevcut haliyle ruhsata bağlanması mümkün olmayan yapının 1 aylık yasal süre içerisinde yıkılması, aksi takdirde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağına dair Sarıyer Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.
Yapılan yargılama sonucu İdare Mahkemesi tarafından verilen encümen kararının iptaline, yıkıma ilişkin bildirim işleminin ise incelenmeksizin reddine dair kararın, iptale ilişkin kısmına karşı istinaf talebinde bulunulması üzerine, istinaf talebinin reddine karar verilmiş ve bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz incelemesi yalnızca davacılara para cezası verilmesine ilişkin encümen kararına ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, Sarıyer Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 184.835,24 TL para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın; Sarıyer Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 184.835,24 TL para cezası verilmesine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın, Sarıyer Belediye Encümeni'nin … tarih ve …sayılı kararı ile davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.000,00 TL para cezası verilmesine ilişkin kısmına gelince;
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 3. fıkrasında ise, "18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca maktu para cezası verilebilmesi için; yapı sahibinin 32. maddedeki mükellefiyetlerini yerine getirmemiş olması gerektiği sonucuna ulaşılmış olup, bu nedenle ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapının mühürlenerek inşaatın durdurulmasından itibaren, yapı sahibine yükümlülüklerini yerine getirmek üzere bir ayı geçmemek koşulu ile bir süre verilmesi durumunda, bu sürenin, herhangi bir süre verilmemesi halinde ise tespit tarihinden itibaren bir aylık sürenin sonunda anılan madde uyarınca maktu para cezası verilebileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; ruhsatsız imalat yapıldığının 02/03/2016 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, ancak davacılara aykırılığın giderilmesi ya da taşınmazın ruhsata bağlanması için herhangi bir süre verilmediğinden, tespit tarihinden itibaren bir aylık süre beklenilerek maktu para cezası verilmesi gerekirken, bu süre dolmadan 10/03/2016 tarihli işlemle, 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesinde öngörülen mükellefiyetler yerine getirmediğinden bahisle davacılara 2.000,00 TL para cezası verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın; Sarıyer Belediye Encümeni'nin … tarih ve …sayılı kararı ile davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ... TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, Sarıyer Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile davacılara 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ... TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının ise yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 21/03/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.