T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5378
Karar No : 2024/268
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Afyonkarahisar ili, Dazkırı İlçesi, … Köyü hudutları içerisinde yer alan ve davacı şirket adına … ruhsat numarasıyla kayıtlı bulunan II-(a) grubu (kalker) maden sahasında davalı idare görevlileri tarafından yapılan tetkik neticesinde, söz konusu maden sahasında 2016 yılında daimi nezaretçi ataması yapılmadan üretim yapıldığından bahisle, 3213 sayılı Maden Kanununun 31. maddesi uyarınca davacı şirkete 57.097,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; mevzuat hükümlerinde, kaynak tuzlaları hariç olmak üzere bütün madenlerdeki işletme faaliyetlerinin maden mühendisinin nezaretinde yapılacağı, maden mühendisinin nezareti olmaksızın işletme faaliyetinde bulunulması halinde ise idari para cezası uygulanacağı, uygulanan idari para cezalarının her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde arttırılacağı kurala bağlanmış olup, 3213 sayılı Maden Kanununun 31/2 maddesine göre verilecek para cezası miktarının ise 2016 yılında 31.674,00 TL olduğu, olayda, Kabahatler Kanununun 5. maddesine göre, isnat edilen fiilin 2016 yılında gerçekleştiği gözetilerek, davacı şirkete 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca değerleme oranlarına bakılarak 2016 yılı için belirlenen 31.674,00 TL idari para cezası verilmesi gerekmekteyken, … tarih ve … sayılı dava konusu işlemle 2020 yılı için belirlenen 57.097,00 TL idari para cezası verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ruhsat sahasında daimi nezaretçi olduğu ve davalı idare tarafından hata ve eksik inceleme yapıldığı, teknik nezaretçilerin aynı zamanda daimi nezaretçi görevini üstlenebildiği, 2016 yılında F.Ç'.nin daimi nezaretçi olarak görevlendirildiği, herhangi bir uyarı olmadan savunma alınmadan idari para cezası kesildiği, işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklanarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesine 04/02/2015 tarih ve 6592 sayılı Kanun ile daimi nezaretçi tanımı eklenmiş ve daimi nezaretçi; işletmede daimi olarak istihdam edilen maden mühendisi olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanun'un "Daimi nezaret ve teknik eleman" başlıklı 31. maddesinde, ''Kaynak tuzlaları hariç olmak üzere maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır. Maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetlerinde asgari bir maden mühendisi daimi olmak üzere, işletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak diğer meslek disiplinlerinden mühendis istihdam edilmesi zorunludur. Daimi nezaretçi ile vardiyalı çalışan işletmelerde işletmenin büyüklüğü ve niteliği esas alınarak her vardiyada zorunlu olarak istihdam edilecek maden mühendisi ve görevlendirilecek diğer mühendislerin görev, yetki ve sorumlulukları, atanma usul ve esasları, eğitimi, çalışma usul ve esasları Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
Birinci fıkrada belirtilen istihdam şartlarını sağlamadan maden işletme faaliyetinde bulunulması hâlinde 30.000 TL idari para cezası uygulanarak maden işletme faaliyetleri durdurulur. İstihdam şartlarının sağlanması hâlinde faaliyete izin verilir." düzenlemesine; "Mevcut teknik nezaretçiler" başlıklı Geçici 25. maddesinde ise, "(Ek: 4/2/2015-6592/24 md.) Teknik nezaretçisi bulunan ancak daimi nezaretçisi bulunmayan sahalarda, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde daimi nezaretçinin atanması zorunludur. Bu süre içinde teknik nezaretçinin istifa etmesi veya azledilmesi hâlinde ise daimi nezaretçi derhâl atanır.
Birinci fıkradaki yükümlülüklere uymayan ruhsat sahiplerine 30.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat sahasındaki maden işletme faaliyetleri durdurulur." düzenlemesine yer verilmiştir.
06/11/2010 tarih ve 27751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde, Maden işletme faaliyetlerinin üretime yönelik hazırlık çalışmaları ve üretim yapılması için gerekli faaliyetleri ifade edeceği belirtilmiş, "Daimi nezaretçinin istihdamı" başlıklı 139. maddesinin 1. fıkrasında, "Daimi nezaretçinin istihdam edilmesi için ruhsat sahibince;
a) Teknik eleman/daimi nezaretçi görevlendirme bildirimi (Ek Form-21),
b) Diploma veya çıkış belgesi ile oda sicil belgesinin aslı ya da onaylı sureti,
c) İstihdam belgesinde adı geçenlere ait imza beyanı ile Genel Müdürlüğe bildirilir. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mühendisler için imza beyanı istenmez. Genel Müdürlükçe görevlendirme işleminin kabul edilmesine engel bir durumun tespit edilmemesi halinde istihdam tarihi esas alınmak kaydıyla görevlendirme gerçekleşmiş olur." düzenlemesi bulunmaktadır.
21/09/2017 tarihli ve 30187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden Yönetmeliğinin "Daimi nezaretçinin istihdamı" başlıklı 123. maddesinde, "(1) Kaynak tuzlaları hariç olmak üzere maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır. Daimi nezaretçisi olmayan maden işletme ruhsat ve hammadde üretim izin sahalarında, maden işletme faaliyeti yapılamaz..." düzenlemesine yer verilmiş, Yönetmeliğin 124. maddesinin 1. fıkrasında, maden mühendisinin daimi nezaretçi olarak atanabilmesi için Genel Müdürlüğe verilmesi gerekli belgeler sayılmıştır. 1. fıkranın (e) bendinde ise bu belgeler arasında Genel Müdürlük ya da Genel Müdürlük tarafından yetki verilen kamu kurumu, üniversiteler, meslek odası, dernek veya vakıflar tarafından düzenlenen eğitim programı kapsamında alınan daimi nezaretçi sertifikasına yer verilmiştir.
04/02/2015 tarih ve 6592 sayılı Kanun ile Maden Kanununda yapılan değişiklik ile teknik nezaretçi uygulaması kaldırılarak daimi nezaretçi uygulaması getirilmiştir. Ayrıca, mevcut teknik nezaretçisi olan sahalara 1 yıl içerisinde daimi nezaretçi atanması zorunluluğu getirilmiştir.
Olayda, ilk derece Mahkemesince 26/06/2020 tarihli ara kararı ile davacı şirketten, şirkette 2016 yılı içerisinde daimi nezaretçi olarak (devamlı istihdam edilen) görev yapan maden mühendisi olup olmadığı sorularak, varsa; kimlik bilgileriyle birlikte bu döneme ilişkin hizmet sözleşmesi, maaş bordroları, sigorta işe giriş ve aylık prim ödemelerine ilişkin belgelerin onaylı ve okunaklı birer örneğinin gönderilmesinin istenilmesi üzerine davacı tarafından 18/02/2016 tarihine üretim faaliyetinin yapıldığı, yasal değişikliğin yapıldığı bu tarihten sonra üretim faaliyetinin yapılmadığı belirtilerek dilekçe ekine F.Ç. ile imzalanmış tarihsiz belirsiz süreli iş sözleşmesi ve Ocak 2016- Aralık 2016 arası dönem için her ay düzenlenen hesap pusulasını sunmuştur.
Dava dosyasına sunulan bilgi belgeler, taraf iddiaları ve mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, davacı tarafından, maden mühendisi olan F.Ç'nin Şubat 2016 tarihinden sonra davacı şirkette daimi nezaretçi olarak atandığını gösteren bilgi ve belgelerin açık ve net olarak ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, daimi nezaretçi ataması yapılmadan üretim yapıldığından bahisle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Ancak, isnat edilen fiil 2016 yılında gerçekleştiğinden 2016 yılı için belirlenen 31.674,00 TL idari para cezası verilmesi gerekmekteyken, … tarih ve … sayılı dava konusu işlemle 2020 yılı için belirlenen 57.097,00 TL idari para cezası verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline dair karara yönelik istinaf isteminin reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 30/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.