T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5393
Karar No : 2023/6967
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR):
1- … Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Üniversitesi
VEKİLLERİ: Av. … - …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi … Fakültesi'nde profesör olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda kamu görevinden çıkarılma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Olayda, davacı hakkında Tıp Fakültesi 4.sınıf öğrencisi İ.O tarafından yapılan şikayet üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … soruşturma numaralı dosyası ile nitelikli cinsel saldırı suçundan soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucunda İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … tarih ve … soruşturma, … karar numaralı kararıyla "Müşteki İ.O'nun şüpheli ...'e yazmış olduğu mesajlarda, şüpheli ile ilişkisinin kendi rızası ile sürdürdüğü, şüphelinin müşteki üzerinde herhangi bir baskısı olmadığı gibi Tıp Fakültesi 4.sınıf öğrencisi olan müştekinin neyin doğru neyin yanlış olabileceğini irdeleyebilecek bir zeka yapısına sahip olduğu dolayısıyla tüm bu mesajlar karşısında şüphelinin müştekiye, müştekinin rızası dışında cinsel istismarda bulunmadığı, şüpheli ve müşteki arasında meydana gelen duygusal ve cinsel yakınlaşmanın müştekinin rızası ile olduğunun kabulünün gerekeceği, dolayısıyla şüpheliye müsnet suçun unsurları yönünden oluşmadığı" gerekçesiyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, anılan kararın 23/01/2020 tarihinde kesinleştiği, davacı ile öğrencisi İ.O arasında duygusal yakınlaşma yaşandığı, dosya kapsamında davacının öğrencisine baskı yaptığı veya öğrencisinin zayıflığından yararlandığına ilişkin somut bir tespitin bulunmadığının anlaşıldığı, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler, soruşturma raporu ve ekleri ile İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … tarih ve … soruşturma, … karar numaralı kararı ve davacıya isnat edilen fiilin niteliği ve bu fiilin karşılığı olan cezanın ağırlığı birlikte değerlendirildiğinde; davacıya isnat edilen fiilin kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak şeklindeki disiplin suçu kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, anılan madde uyarınca davacının 'kamu görevinden çıkarma cezası' ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk görülmediği sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında Tıp Fakültesi 4.sınıf öğrencisi İ.O tarafından yapılan şikayet üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … soruşturma numaralı dosyası ile nitelikli cinsel saldırı suçundan soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucunda İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ilâmıyla "Müşteki İ.O'nun şüpheli ...'e yazmış olduğu mesajlarda, şüpheli ile ilişkisinin kendi rızası ile sürdürdüğü, şüphelinin müşteki üzerinde herhangi bir baskısı olmadığı gibi Tıp Fakültesi 4.sınıf öğrencisi olan müştekinin neyin doğru neyin yanlış olabileceğini irdeleyebilecek bir zeka yapısına sahip olduğu dolayısıyla tüm bu mesajlar karşısında şüphelinin müştekiye, müştekinin rızası dışında cinsel istismarda bulunmadığı, şüpheli ve müşteki arasında meydana gelen duygusal ve cinsel yakınlaşmanın müştekinin rızası ile olduğunun kabulünün gerekeceği, dolayısıyla şüpheliye müsnet suçun unsurları yönünden oluşmadığı" gerekçe gösterilerek takipsizlik kararı verildiği, bununla birlikte; 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-c.maddesi uyarınca "kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" maddesine istinaden davaya konu disiplin cezasının tesisine gidildiği, cinsel istismar suçunun vukua gelmemiş olduğu ilgili Cumhuriyet Savcılığı makamınca ortaya konulmuş ise de aynı Savcılık kararı ve yürütülen idarî soruşturma sonucu davacı ile öğrenci İ.O'nun duygusal ve cinsel birliktelik yaşadıkları iddiasının sübuta erdiği, işlenen fiil ile ceza arasında adil bir denge kurularak ve disiplin hukukunda geçerli olan "tipiklik ilkesi" de göz önüne alınmak sûretiyle davacıya uygun yeni bir disiplin cezası tayinine gidilebileceği sonucuna varılarak, istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, amacı öğrenci yetiştirmek, mesleğe kazandırmak, olan öğretim üyesinin davranışları ile öğrenciler üzerinde etkili bir iletişim kuracağının aşikar olduğu, ancak bu iletişimin kötüye kullanılamayacağı, öğrenci ile cinselliğe varan yazışmalarının öğretim üyesi öğrenci ilişkisi dışına çıktığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi tarafından, davacının fillerinin yüz kızartıcı ve utanç verici davranışlar kapsamında olduğu, toplumun milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyerek korumakla ve bu hususları öğrencilerine öğretmekle mükellef olan davacının bu gerekliliğe uymayarak, kız öğrencilerine karşı tavır, tutum ve davranışlarında gösterdiği yaklaşımlarından dolayı isnad edilen fiilin sübuta erdiği işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi … Fakültesi'nde profesör olarak görev yapan davacının, Tıp Fakültesi 4.sınıf öğrencisi İ.O'nun 30/09/2019 tarihli dilekçe ile 13/09/2019 tarihinden itibaren davacının kendisine yönelik cinsel saldırı, psikolojik şiddet ve istismar eylemlerinde bulunduğunu belirterek şikayet etmesi üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda hazırlanan soruşturma raporunda; davacının kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilinden kamu görevinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, soruşturmacılar tarafından getirilen teklif doğrultusunda, "üniversitelerde yürütülen eğitim ve öğretimin unsurlarından biri olan öğretici olan öğretim üyesinin nitelik itibariyle birçok hususu kendinde taşıması gerektiği, amacı öğrenci yetiştirmek, mesleğe kazandırmak olan öğretim üyesinin davranışları ile de öğrenciler üzerinde etkili bir iletişim kuracağının aşikar olduğu, ancak bu etkili iletişimin hiçbir şekilde kötüye kullanılamayacağı ve öğretim üyeliğinin kutsiyeti, ahlakiyeti ve norm değerleri açısından öğretim üyesi öğrenci ilişkisi dışına çıkarak öğretim üyesi sıfatı ve nüfuzunu da kullanarak öğrenci üzerinde baskı oluşturacak şekilde davranış sergileyemeyeceği, soruşturma konusu olaya bakıldığında, kız öğrencisi ile öncelikle whatsapp üzerinde başlayan ve fiile dönüşen bir öğretim üyesi ile öğrenci arasında olmayacak boyutta cinselliğe dönüşen konuşmalara Prof. Dr. ...'in bir itirazının olmadığı, her iki kişi arasında öğretim üyesi öğrenci ilişkisi dışında özel bir ilişki yaşandığı, bu ilişki için öğretim üyesinin öğrencinin zayıflığından yararlandığı, öğretim elemanı sıfatına yakışmayacak ve bu sıfatla bağdaşmayacak fiillerin dosya kapsamında toplanan deliller ile sabit olduğu" gerekçeleriyle Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Genel esaslar" başlıklı 53.maddesinin b fıkrasının 6/c alt bendinde, "Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kamu görevinden çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, hükmüne, "Disiplin cezası verme yetkisi" başlıklı 53/Ç maddesinin (c) bendinde; "Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları atamaya yetkili amirin teklifi üzerine Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Katip Çelebi Üniversitesi 4. sınıf öğrencisi olan İ.O'nun, Pediatrk Kardiyoloji dersine giren Prof. Dr. N. N. İsimli hocanın cinsel saldırı, psikolojik şiddet ve istismarına maruz kaldığı yönündeki şikayeti üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … tarih ve K:… sayılı kararıyla; öğrencinin evinde yapılan incelemede, müştekinin sütyeni üzerinde kontrol amaçlı alınan sürüntü örneklerinde, müşteki ve N.N'ye ait olduğu belirtilen kan örneklerinden elde edilen genotiplerin karışık olarak bulunduğu, karşılıklı cinsel mesajlara ulaşıldığı, müşteki ile şüpheli arasında meydana gelen duygusal ve cinsel yakınlaşmanın müştekinin rızası ile olduğunun kabulünün gerekeceği, dolayısıyla müsnet suçun unsurları yönünden oluşmadığı anlaşılmış olmakla, Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına karar verildiği, davalı idare tarafından başlatılan soruşturma da, davacının öğrenciye '' bensiz olma, günaydın narçiçeğim yanındaki kazmayı kıskandım, yanında … olduğu için açamadım, tamam sevgilim, susuzluğunun suyu benim, her susadığında oradayım, tamam aşkım günaydın.... gibi mesajlar yazdığı ve bu mesajlara itirazının olmadığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; Savcılık kararı ve soruşturma raporunda bulunan tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda öğretim üyesi olan davacının kız öğrenciye yönelik cinsel içerikli söz ve davranışları ile cinsel birliktelik hususunda eylemlerin sübuta erdiği görülmektedir.
Ceza hukuku ve disiplin hukuku birbirleriyle yakından bağlantılı ancak farklı alanları düzenlemektedir. Ceza Hukuku'nun amacı kamu düzenini korumak ve toplumu savunmak iken disiplin kuralları ile üniversiteler için getirilmiş kuralların amacı çalışma düzenini korumak, tüm öğrenciler için herhangi bir dış etkenin baskısı altında kalmaksızın talip oldukları eğitimi verebilmek, bilimsel özerklik ve özgürlüğün korunması, bir başka anlatımla kamu hizmetinin düzenli çalışmasını sağlamaktır. Bu itibarla, disiplin kurallarına tabi olanlar tarafından işlenen bir fiil ceza hukuku anlamında suç teşkil etmese dahi, üniversitelerin asıl amacı olan eğitim ve öğrenim özgürlüğünü tehdit ettiği ölçüde disiplin hukukunun müeyyidelerine tabi tutulabilir.
Bu durumda; davacının söz ve eylemlerinin, kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler olduğu ve kız öğrenciye cinsel tacizde bulunduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; dava konusu işlemin iptali yönündeki karara yönelik istinaf isteminin, Savcılık kararı ve yürütülen idarî soruşturma sonucu davacı ile öğrenci İ.O'nun duygusal ve cinsel birliktelik yaşadıkları iddiasının sübuta erdiği, işlenen fiil ile ceza arasında adil bir denge kurularak ve disiplin hukukunda geçerli olan "tipiklik ilkesi" de göz önüne alınmak sûretiyle davacıya uygun yeni bir disiplin cezası tayinine gidilebileceği sonucuna varılarak, istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verildiği, işlenen fiil ile ceza arasında adil bir denge kurularak ve disiplin hukukunda geçerli olan "tipiklik ilkesi" de göz önüne alınmak sûretiyle davacıya uygun yeni bir disiplin cezası tayinine gidilebileceği sonucuna varılarak, istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararın da hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 08/12/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY : (X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.