T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5421
Karar No : 2022/3227
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av….
KARŞI TARAF (DAVACI) : …'i temsilen … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmit Belediye Başkanlığında memur olarak görev yapan davacının, davalı idare ile …SEN arasında imzalanan Sosyal Denge Sözleşmesinden yararlanma şartı olarak getirilen dayanışma aidatı kesilmesi uygulamasının iptal edilerek, yapılan kesintilerin iadesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin "Yararlanma Koşulları" başlıklı (B) bendinin (a) alt bendindeki "Bu sosyal denge sözleşmesinden …-SEN üyeleri faydalanır" şeklindeki cümlesi ile (b) alt bendindeki "üye olmayanlardan %5 katı oranında" ibaresinin iptali ile işlem sebebiyle uğranılan maddi kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; mevzuatta sosyal denge tazminatı alan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı kesilmesine imkan sağlayan bir düzenlemeye yer verilmediği, bu bakımdan kamu görevlilerinden herhangi bir dayanışma aidat kesintisi yapılamayacağı, nitekim ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek temsilci ile sözleşme imzalanacağına ilişkin düzenleme ile tanınan yetkinin sözleşme imzalanması safhasında yürütülecek işlemler açısından hüküm ifade edeceği, anılan yetkiye dayalı olarak sosyal denge sözleşmesiyle, sözleşmeye taraf sendikaya dayanışma aidatı ödenmesine yönelik bir yükümlülük getirilmesine olanak bulunmadığından, davaya konu Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) bendinin (a) alt bendindeki "bu sosyal denge sözleşmesinden …-SEN üyeleri faydalanır" şeklindeki cümlesi ile (b) alt bendindeki "üye olmayanlardan %5 katı oranında" ibaresinde ve bu maddeye dayanılarak davacının maaşından dayanışma aidatı adı altında kesinti yapılmasında ve davacının dayanışma aidatı kesilmemesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) bendinin (b) alt bendindeki "Bu sosyal denge sözleşmesinden …-SEN üyeleri faydalanır" şeklindeki cümlesi ile (b) alt bendindeki "üye olmayanlardan %5 katı oranında" ibaresinin ve başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulü ile davacının maaşından yapılan dayanışma aidatı kesintisinin idareye başvuru tarihi olan 14/03/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun, dava konusu işlem ve Sosyal Denge Sözleşmesinin "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlıklı 4. maddesinin (B) bendinin (a) alt bendinin "bu sosyal denge sözleşmesinden …-SEN üyeleri faydalanır" şeklindeki cümlesi ve (b) alt bendindeki "üye olmayanlardan %5 katı oranında" ibaresinin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulü ile davacının maaşından yapılan dayanışma aidatı kesintisinin idareye başvuru tarihi olan 14/03/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararının, Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde yer alan ''üye olmayanlardan %5 oranında'' aidat kesintisi yapılması ve benzeri ifadelerin iptal edilmesinin, sendika üyesi olmayanlardan hiç aidat kesintisi yapılmayacağı sonucunu doğurduğu, başka bir ifade ile sendika üyesi olmayanlardan sözleşme aidatı kesintisi yapılması buna karşın sendikaya üye olmayanlardan hiç aidat kesintisi yapılmaması, üyesi olduğu sendikanın imzaladığı Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinden aidat ödemek suretiyle yararlanan üyeler aleyhine sonuç doğuracağından, sendika üyesi olmayanlardan da sendika üyelerinden kesildiği şekilde ve miktarda aidat kesilmesi suretiyle ödemeden yararlandırılmalarının, hakkaniyet ve eşitlik ilkesinin gereği olduğu, bu sebeple davalı idarece, Mahkeme kararı uyarınca davacıya ödeme yapılırken, sendika üyesi olanlardan yapılan kesintinin mahsup edilmesi suretiyle ödeme yapılması gerektiği tabii olup, dava dosyasının incelenmesi sonucunda, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararı hukuka uygun bulunduğundan ve başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddialar da söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden istinaf başvurusunun yukarıda yapılan açıklama ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu Sözleşme, 6289 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden imzalandığı için bu Kanun'a aykırı bir durum söz konusu olmadığından, İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlem ve Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) bendinin (a) alt bendindeki "bu sosyal denge sözleşmesinden ...-SEN üyeleri faydalanır" şeklindeki cümlesi ile (b) alt bentdeki"üye olmayanlardan %5 katı oranında" ibaresi yönünden istinaf talebinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yönünde karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dayanışma aidatı düzenlemesinin yasal olmadığı ileri sürülerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklamalı olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Mahkeme kararının, davacının maaşından yapılan dayanışma aidadı kesintisinin davacıya ödenmesine ilişkin kısmına gelince;
… Belediye Başkanlığı ile …-SEN arasında 2012 yılında imzalanan ve 01/01/2012-31/12/2015 tarihleri arasını kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesinin uygulanması, iki yılda bir yapılan ek protokollerle 31/12/2019 tarihine kadar uzatılmış olup, 4688 sayılı Kanun'un 28. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, "Toplu sözleşme hükümlerinin, sözleşmenin yapıldığı tarihi takip eden iki mali yıl için geçerli olduğu" hükmü ile 32. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan, "Sözleşmenin toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanacağı" hükmü ve 4. Dönem Toplu Sözleşmenin 2018-2019 yıllarını kapsadığı dikkate alındığında, davacının yoksun kaldığı parasal hakların 4. Dönem Toplu İş Sözlemesi ile sınırlı kalacağı kuşkusuzdur.
Bu nedenle, davacının maaşından kesilen dayanışma aidatı kesintisinin, 15/01/2018 tarihinden itibaren hesaplanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, Sosyal Denge Sözleşmesinin 4. maddesinin (B) bendinin (a) alt bendindeki "bu sosyal denge sözleşmesinden …-SEN üyeleri faydalanır" şeklindeki cümlesi ile (b) alt bendindeki "üye olmayanlardan %5 katı oranında" ibaresinin ve başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulü ile davacının maaşından yapılan dayanışma aidatı kesintisinin idareye başvuru tarihi olan 14/03/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklama ile reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, … tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.