Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/551 E. , 2021/529 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/551
Karar No : 2021/529
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLLERİ : 1. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ….
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bitlis İli, Güroymak İlçesi, … Kasabası, … Camii İmam-Hatibi olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı işleminin iptaline ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya isnad edilen eylemin ve davacının itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklindeki ortak niteliği kaybettiğinin her türlü şüpheden uzak ve kesin bir biçimde ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davacının görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan 19/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı hakkında Devlet memurluğuna atanmada aranan ortak nitelik şartının görev esnasında kaybedilmesi nedeniyle davacının imam-hatiplik görevine son verilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, davacının eylemlerinin din görevliliği ile bağdaşmasının mümkün olmadığı, dava konusu işlemin hizmet gereklerine ve kamu yararına uygun tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı kararı uyarınca Dairemize devredilen dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bitlis İli, Güroymak İlçesi, … Kasabası, … Camii İmam-Hatibi olarak görev yapan davacının, muskacılık yaptığı, N.B. isimli kadına cinsel saldırıda bulunduğu, sözü edilen kadını bayıltarak tecavüz ettiği, kayıt altına aldığı uygunsuz görüntüleri internet ortamında yayınlamakla tehdit ettiği, santaj ve tehditler neticesinde birçok kez sözü edilen kadınla cinsel ilişkiye girdiği ve kendisinden hamile kaldıktan sonra zorla çocuğunu düşürmesine neden olduğu iddialarıyla ilgili olarak davacı hakkında idari soruşturma başlatılmıştır.
Soruşturma sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda özetle; N.B. isimli şahısla nikahsız bir şekilde mükerrer defa cinsel ilişkiye girdiği, sözü edilen kadınla arasında yaşanan ilişkinin ikamet ettiği ve görev yaptığı … Kasabası sakinleri tarafından duyulduğunun tespit edildiğinden bahisle disiplin yönünden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (d) alt bendi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılması, idari yönden ise, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesi teklif edilmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla; davacının, gençlik yıllarında aralarında duygusal ilişki yaşanan N.B. isimli dul bayanla 2012-2015 yılları arasında davacının görev yaptığı kasabada zaman zaman davacının zaman zaman da N.B.'nin baba evinde nikahsız bir şekilde cinsel ilişkiye girdiği, söz konusu şahıslar arasında yaşanan gayri meşru ilişkinin, davacının ve N.B.'nin ikamet ettikleri ve davacının görev yaptığı … sakinleri tarafından duyulduğu ve olayın insanlar arasında konuşulur hale geldiğinden, görevine son verilmesine karar verilmiş ve bu karar Diyanet İşleri Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır.
Bunun üzerine, davacının görevine son verilmesine ilişkin söz konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" şartına yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde ise, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali Devlet memurluğunu sonra erdiren sebepler arasında sayılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise de, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak", Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendi ile aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Yönetmelikle aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunmasının'' yanında diğer bir şart olarak ''bu eylemin çevresinde bilinir olması gerektiği'', ancak bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda görevine son verilebileceği açıktır.
İslam Dini'nin inanç, itikat, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri kanunen yürütmekle görevli bir kamu görevlisinin, tutum ve davranışları ile yürüttüğü bu hizmete tamamen aykırı bir yaşayış içinde olmasının, kamu görevinin ve kamu hizmetinin gerekleri açısından ne kadar mahzurlu olacağı aşikardır. Bu nitelikleri taşımayan veya sonradan bu niteliği kaybeden ve yaşantısı yürüttüğü hizmet ile bağdaşmayan bir din görevlisinin kamu hizmetini etkili ve verimli bir şekilde ifa etmesine imkan bulunmamaktadır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgeler dikkate alındığında; aynı köyde komşu olan davacı ile N.B. arasında gençlik yıllarında duygusal ilişkisi olduğu, her ikisinin de başkalarıyla evlendikleri, N.B.'nin 2011 yılında eşinden ayrılıp … Kasabası'na döndükten sonra aralarındaki duygusal ilişkinin yeniden başladığı, dini nikahlarının kıyıldığı, N.B.'nin kendisine ev alması ve eşinden boşanması konusunda davacı üzerinde baskı kurduğu, istekleri yerine getirilmeyince birlikte çekilmiş görüntüleriyle birlikte Müftülüğe şikayet ve savcılığa suç duyurusunda bulunduğu, davacı hakkında, "Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma", "Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma", "Rızası Olmaksızın Bir Kadının Çocuğunu Düşürme", "Tehdit", "Cinsel Taciz" ve "İftira" suçlarını işlediği iddiasıyla başlatılan adli soruşturma sonucunda; tanıkların, müşteki N.B.'nin ve şüphelilerin beyanları bir arada değerlendirilerek, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği görülmektedir.
Davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda hazırlanan rapor incelendiğinde; davacı ile N.B. arasındaki gayrimeşru ilişkinin her iki aile fertleri ve davacının görev yaptığı kasaba halkınca da bilindiği, konunun adli makamlara intikal ettiği, ayrıca da davacı ile N.B.'nin de bu ilişkiyi kabul ettikleri anlaşılmaktadır.
Davacının tespit edilen tüm fiil ve eylemleri ile mesleğinin niteliği de gözönüne alındığında, söz konusu eylemlerin İslam töresi ile bağdaşmadığı gibi alenilik kazandığı sonucuna da varıldığından, atamaya esas alınan ortak nitelik şartını görevi sırasında kaybeden davacının görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 19/06/2017 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 19/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere) 09/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.