T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/5616
Karar No : 2023/3917
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
...
57- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın park alanında kalan kısmının konut alanına alınmasına yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatı talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyüşehir Belediye Meclisi kararının ve anılan taşınmaza ilişkin 11.08.1998 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, meri imar planında parselin 570 m2'lik kısmının park alanı olarak tanımlanmış olduğu, taban alanı yapılaşma oranın azaldığı buna karşın toplam yapı inşaat alanının önceki imar planlarına nazaran emsal hesabı marifetiyle arttığı, ayrıca mülga imar planında tanımlı yapı yüksekliğinin H:12.50 metre ifadesinin meri imar planı ile H:21.50 metreye çıkarılmasıyla artık emsal oluşmasının önüne geçildiği, davacılar tarafından talep edilen plan değişikliği ile kaldırılması istenen park alanı için eşdeğer alan gösterilmediği, bu itibarla kaldırılan donatı alanı bakımından plan değişikliği teklifinin donatı azaltıcı etkiye sahip olacağı ve konut alanı talebiyle yapı inşaat alanının brüt parsel üzerinden hesap edilmesi sebebiyle toplam inşaat alanının artmayacağı, bununla birlikte nüfus artışı olmayacağı, buna karşın parselin taban alanı yapılaşmasının artacağı, 11.08.1998 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının planlama esasları ve tekniklerine uygun olduğu, plan değişikliği teklifinin ise mevzuat çerçevesinde planlama esasları ve tekniklerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olduğu, rapora yapılan itirazların değerlendirilmediği, taşınmazlarının kuzeyinde bulunan ... parsel sayılı taşınmazda yer alan park alanının kendi taşınmazlarına kaydırılmasının haklı bir gerekçeye dayanmadığı, komşu parselin yapılaşma hakkı korunurken kendilerinin mağdur edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
... Belediye Başkanlığı tarafından; temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
...Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın konut kullanımının bir kısmının 11.08.1998 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile park kullanımına alındığı, taşınmaz üzerinde ekonomik ömrünü tamamlayan 3 adet yapının yenileme işinin yapılabilmesi için taşınmazın kullanımının konut alanı olarak belirlenmesine yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği talebinde bulunulduğu, talebin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddi üzerine hem anılan kararın hem de 11.08.1998 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde nazım imar planı, "Varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan" olarak, uygulama imar planı; "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda 17.04.1995 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planının yürürlüğe girmesinden sonra, Üsküdar Belediye Başkanlığınca ... tarih, ... sayılı yazı ile anılan planın plan notlarından bir kısmına itiraz edildiği, itirazın Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih, ... sayılı kararı ile kabul edildiği ve itiraz uyarınca "sosyal donatı alanları 1/1000 ölçekli planda çözümlenecektir" şeklinde plan notunda değişiklik yapıldığı, anılan 1/5000 ölçekli Kısıklı-Bulgurlu Nazım İmar Planı doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planının hazırlandığı, teklif 1/1000 ölçekli uygulama imar planının büyükşehir belediye meclisinde görüşülmesi aşamasında 31.01.1997 onay tarihli 1/5000 ölçekli Kısıklı-Bulgurlu Nazım İmar Planının “sosyal donatı alanları 1/1000 ölçekli planda çözümlenecektir” plan notuna istinaden dava konusu parselin de aralarında bulunduğu bazı (donatı alanı olan) parsellerde fonksiyonları da değiştirecek nitelikte bir takım kararlar alındığı ve 1/1000 ölçekli planın Üsküdar Belediye Meclisinin ... tarih, ... sayılı kararıyla kabul edilerek büyükşehir belediye meclisinin ... tarih, ... sayılı ve ... tarih, ... sayılı kararlarıyla tadilen onaylandığı, onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı doğrultusunda 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasının uygun görüldüğü şeklinde karar alındığı, bu karar doğrultusunda 1/5000 ölçekli nazım imar planının plan notlarına “tasdik sınırı ile belirlenen alanda 1/1000 ölçekli planlar için ilçe belediye meclisinin ... gün, ... sayılı kararı ile büyükşehir belediye meclisinin ... gün, ... ve ... gün, ... sayılı kararı ile yapılan tüm değişiklikler geçerlidir.” düzenlemesi ilave edilerek yukarıda bahsi geçen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararlarının 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmaksızın sadece plan notu yoluyla aktarıldığı, bu şekilde 1/5000 ölçekli nazım imar planının değiştirildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı bakımından planın hazırlanmasına ilişkin dava dosyasına sunulmuş herhangi bir planlama çalışmasının (plan açıklama raporu, kurum görüşleri vs.) bulunmadığı, fonksiyon değişikliklerini içeren plan değişikliğinin 1/5000 ölçekli plana plan notu şeklinde aktarıldığı, bu haliyle nazım imar planının mevzuatta öngörülen plan çizim tekniklerine uygun hazırlanmadığı gibi alt ölçekli plan olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı doğrultusunda hazırlandığından plan hiyerarşisine de uygun olmadığı, diğer ifadeyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanmasından sonra 1/5000 ölçekli nazım imar planına plan notu ilavesi ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararlarının geçerli olduğunun kabul edilmesinin mevzuatta tanımlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının işlevi ve amacıyla bağdaşmadığı, dolayısıyla plan hiyerarşisine, planlama esaslarına ve plan yapım tekniklerine uygun olmayan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve bu plana dayalı olarak hazırlanan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının hukuka uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Nitekim, başka bir taşınmaz yönünden 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 13/04/2023 tarih ve E:2022/640, K:2023/3897 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.
Öte yandan, dava konusu plan değişikliği talebinin reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden imar planları hakkında verilecek karar göz önünde bulundurularak yeniden bir karar verilmesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/04/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.