T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/5629
Karar No : 2023/3576
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : 1- … 2- …
…
6- …
7- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … Mahallesi, … ada … parsel (eski … ada … parsel) sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda parselasyon yapılmasına yönelik … tarih ve … sayılı Büyükçekmece Belediye Encümen kararının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosya içeriğinde yer alan bilgi ve belgelerden, dava konusu alanda daha önce yapılan parselasyon işleminin mahkeme kararıyla iptal edildiği, dava konusu işlem tesis edilirken iptal kararının şekli olarak uygulandığı, daha önceki tahsis işleminde hiçbir değişiklik yapılmadan, taşınmazda aynı yüz ölçümünde şuyulandırma yapılarak mahkemenin iptal kararının etkisiz hale getirildiği, davacılara yapılaşmaya müsait olmayan imar parselinden tahsis yapıldığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Parselasyon işlemi yapılırken fiili duruma dikkat edildiği, dava konusu alanda yapılaşmaya engel bir durum olmadığı, tahsis edilen alanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 4 katlı konut alanında kaldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Büyükçekmece Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onaylanmış, Büyükçekmece Belediye Encümenin … tarih ve … sayılı kararıyla da 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca uyuşmazlık konusu alanda parselasyon işlemi onaylanmış, bu parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararı ile davacılara tahsis edilen imar parsellerinin fiili duruma uygun olmadığından bahisle iptaline karar verilmiş, yargı kararını uygulama amacıyla söz konusu iptal kararı sonrasında Büyükçekmece Belediye Encümenin … tarihli, … sayılı kararıyla 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarına yeniden parselasyon yapılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Büyükçekmece Belediye Encümenin … tarih ve … sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda uygulama imar planı yapıldığından 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılması yolundaki dava konusu belediye encümeni kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak Mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiş ve anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 18/02/2021 tarih ve E:2018/4349, K:2021/2177 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının işlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
2981 sayılı Kanuna 3290 sayılı Kanun ile eklenen Ek-1 sayılı maddesinde, "İmar planı olan yerlerde, 9/5/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına re'sen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir." hükmü yer almaktadır.
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 10/c maddesinde, "İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir. Belediye veya valiliklerin talebi halinde bu yetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır." düzenlemesi yer almaktadır.
2981 sayılı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin Tanımlar ve Kısaltmalar başlığını taşıyan 4. maddesinin 24. bendinde, ıslah imar planları; düzensiz ve sağlıksız biçimde oluşmuş yapı topluluklarının veya yerleşme alanlarının, sınırları belli edilmek suretiyle mevcut durumu da dikkate alınarak dengeli, düzenli ve sağlıklı hale getirilmesi amacıyla, halihazır haritalar üzerine yapılan ve yapılanma şartlarını da belirleyen imar planıdır" şeklinde tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıdaki hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin amacı, işlevi ve teknik uygulama şekli ile 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesinin amacı, işlevi ve teknik uygulama şekli çok farklıdır. 18. madde uygulamasında imar planlarına uygun yapılaşmaya elverişli arsa üretmek amaçlanırken 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesinde amaçlanan düzensiz ve hisseli oluşan taşınmazlar üzerindeki yapılaşmaları mümkün olduğu kadar düzene sokmak ve müstakil parseller oluşturarak maliklerine tahsis etmektir. Bu sebeple, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesine göre yapılan parselasyon işleminin uygulama imar planına dayanması gerekmekte iken 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon işleminde ise düzenlemenin ıslah uygulama imar planına dayanması gerekmektedir.
Başka bir anlatımla, 3194 sayılı Yasanın kurallarına göre hazırlanmış uygulama imar planına dayalı olarak, 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca parselasyon işlemi gerçekleştirilmesine, 2981 sayılı Yasa kapsamında bulunan ve ıslah uygulama imar planına konu edilen alanda ise 3194 sayılı Yasanın 18. maddesinin uygulanmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.
Dava dosyanın incelenmesinden, davacının taşınmazını da kapsayan alanda işlem tarihi itibarıyla … tarihli, … sayılı Büyükçekmece Belediye Meclisi kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca 1/1000 ölçekli uygulama imar planının kabul edildiği hususu gerek savunma dilekçesinde yer alan ifadelerden gerekse bir önceki parselasyon işleminin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin E: … sayılı dosyasında görülen davada alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitlerden anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu, taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte olan imar planının uygulama imar planı olması nedeniyle, 3194 sayılı Yasanın 18. maddesi ile 2981 sayılı Yasanın Ek:1. maddesi birlikte uygulanmak suretiyle parselasyon işlemi yapılması gerekirken 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon işlemine ilişkin dava konusu belediye encümeni kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Nitekim uyuşmazlık konusu alanda 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca onaylanan bir önceki parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada bu gerekçeyle verilen iptal kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 18/02/2021 tarih ve E:2018/4349, K:2021/2177 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 10/04/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.