T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5649
Karar No : 2023/2300
TEMYİZ EDEN (DAVACI): S. S. … Kooperatifi
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
DAVALI YANINDA (MÜDAHİL): … Mad. Oto Pet. Ürünleri Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; Karaman ili, Ermenek ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii'nde bulunan akaryakıt ve LPG istasyonunu işleten davacı kooperatif tarafından, belirtilen bölgede ... Madencilik Otomotiv Nakliye Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen … günlü, … sayılı LPG istasyonu ruhsatı ile … günlü, … sayılı akaryakıt istasyonu ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Karaman ili, Ermenek ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... Cadde, No:... adresinde bulunan ve tapunun … ada, … parselinde kayıtlı olan 10.122,68 m²'lik taşınmazın LPG ve akaryakıt istasyonu olarak kullanımına yönelik projelerin hazırlanarak 27/12/2002 günlü yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun … günlü, … sayılı kararında 01/01/2005 tarihinden önce akaryakıt ve LPG istasyonu kurmak amacıyla yapı kullanma izin belgesi alanların asgari mesafe şartından muaf tutulacağının belirtildiği, bu nedenle ... Madencilik Otomotiv Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait LPG ve akaryakıt istasyonlarına yönelik olarak, mevzuatta düzenlenen asgari mesafe şartının uygulanmayacağı sonucuna varıldığı, belirtilen istasyonlara yönelik olarak düzenlenen 27/12/2002 günlü yapı kullanma izin belgesinin tanzim edildiği tarihte yürürlükte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında anılan bölgenin konut dışı kentsel çalışma alanı olarak planlanmış olması nedeniyle akaryakıt ve LPG istasyonu kurulmasına engel bir halden söz edilemeyeceği, ayrıca iptali istenilen akaryakıt ve LPG istasyonu ruhsatlarının usulsüz olduğuna yönelik başkaca bir tespit ya da iddianın da bulunmadığı, dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatlarında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; dava konusu edilen ruhsatlar düzenlenirken Petrol Piyasası Kanunu ve Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinde düzenlenen mesafe şartının aranmadığı, LPG istasyonu için verilen yapı ruhsatının alanının hukuka aykırı olarak genişletilerek akaryakıt istasyonu için de ruhsat düzenlendiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Karaman ili, Ermenek ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii'nde bulunan akaryakıt ve LPG istasyonunu işleten davacı kooperatif tarafından, belirtilen bölgede ... Madencilik Otomotiv Nakliye Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen … günlü, … sayılı LPG istasyonu ruhsatı ile … günlü, … sayılı akaryakıt istasyonu ruhsatının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun, Bayiler başlıklı 8. maddesinde "Kurul, teknik ve ekonomik kriterlere göre bayilik kategorileri oluşturabilir. Bu durumda bayilik lisansları kategorilerine göre düzenlenir. Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafeler, aynı yönde olmak üzere, şehirler arası yollarda on kilometreden, şehir içi yollarda bir kilometreden az olmamak üzere Kurul tarafından çıkarılacak ve 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelikle düzenlenir. " hükmüne yer verilmiş, anılan Kanun dayanak alınarak çıkarılan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Mesafe Kısıtlamaları başlıklı 45. maddesinde de "İki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamayacağı" düzenlenmiştir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu 01/01/2005 tarihinden sonra kurulacak akaryakıt ve/veya LPG istasyonlarında asgari mesafe şartını zorunlu kılmakla beraber Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun … günlü, … sayılı kararıyla; 01/01/2005 tarihinden önce faaliyet gösteren akaryakıt ve/veya LPG istasyonları ile akaryakıt ve/veya LPG istasyonları kurmak amacıyla yapı kullanım izin belgesi almış olanların bu haklarının zayi olmaması için asgari mesafe şartından muaf tutulmasına karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; Karaman ili, Ermenek ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı yerde bulunan taşınmaz üzerinde LPG ve akaryakıt istasyonu yapılması amacıyla 27/12/2002 günlü yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, … sayılı parselde bulunan LPG istasyonuna ruhsatı verilmesi istemiyle ... Harfiyat Nak. İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti tarafından 17/10/2005 günlü dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunulduğu, başvuru tarihi itibariyle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun, LPG istasyonları arasındaki asgari mesafe şartı hükmünün yürürlükte olmasından mesafe şartının aranıp aranmayacağı konusunda tereddüte düşülmesi nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan görüş sorulduğu, Kurumca verilen … günlü, … sayılı cevapta; "01/01/2005 tarihinden önce faaliyet gösteren akaryakıt ve/veya LPG istasyonları ile akaryakıt ve/veya LPG istasyonları kurmak amacıyla yapı kullanım izin belgesi almış olanların bu haklarının zayi olmaması için asgari mesafe şartından muaf tutulmasına karar verildiğinin" belirtilmesi üzerine 27/12/2002 günlü yapı kullanma izin belgesi nedeniyle mesafe şartı aranmaksızın ... Harfiyat Nak. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti adına … günlü, … sayılı LPG satış istasyonu ruhsatının düzenlendiği, ... Harfiyat Nak. İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti ile müdahil ... Mad. Oto Pet. Ürünleri Gıda İn. San. Tic. Ltd. Şti arasında yapılan 01/03/2011 günlü devir sözleşmesinde "Karaman ili, Ermenek ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … ada, … parsel ve … parselde bulunan işyerlerinin" müdahil şirkete devredildiği ve … günlü, … sayılı LPG satış istasyonu ruhsatının müdahil şirket adına düzenlendiği, ruhsatta işyerinin bulunduğu taşınmazın ise … ada, …-… sayılı parseller olarak gösterildiği anlaşılmıştır.
Olayda, müdahil şirket tarafından LPG satış istasyonu ruhsatının devralınmasının ardından … ada, …-… ve … sayılı parsellerde parselasyon yapılması istemiyle davalı idareye başvurulduğu, yapılan parselasyon (ifraz - tevhit) işlemi sonucunda … ada, …-… ve … sayılı parsellerin … ada, … parsel olarak belirlendiği, bu sırada müdahil şirkete … ada, … sayılı parsel için 'petrol yeri' kullanım amaçlı 30/11/2012 günlü yapı kullanma izin belgesi verildiği ve … sayılı parselde yapılacak akaryakıt istasyonunun mimari projesinin hazırlandığı, yapılan parselasyon işlemi ve akaryakıt istasyonu yapımının da tamamlanması sonrasında müdahil şirket adına … ada, … sayılı parselde bulunan akaryakıt istasyonu için LPG satış istasyonu ruhsatına … günlü, … sayılı ruhsatla akaryakıt satış istasyonu ruhsatı ilavesi yapıldığı ve böylece akaryakıt ve otogaz LPG satışı istasyonu konulu ruhsatın da düzenlendiği görülmüştür.
Temyiz incelemesine konu Mahkeme kararında; yukarıda anılan mesafe koşulunun yürürlüğe girdiği 01/01/2005 tarihinden önce LPG ve/veya akaryakıt istasyonu kurmak amacıyla yapı kullanma izin belgesi alanların haklarının zayi olmaması amacıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararınca mesafe şartından muaf tutulacakları belirtilmiş ise de; dava konusu edilen ruhsatlara ilişkin yukarıda aktarılan süreç incelendiğinde, 27/12/2002 günlü yapı kullanma izin belgesinin … ada, … parsel sayılı taşınmazda yapılacak LPG ve akaryakıt satış istasyonları için düzenlendiği, bu doğrultuda ancak … sayılı parselde işletilecek olan LPG ve akaryakıt istasyonunun Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun almış olduğu mesafe muafiyeti kararından faydalanabileceği, olayda, … sayılı parselde bulunan LPG satış istasyonu için 17/10/2005 günlü dilekçe ile ruhsat başvurusunda bulunulduğu ve mesafe muafiyetinden yaralanılarak … günlü, … sayılı LPG satış istasyonu ruhsatının düzenlendiği ve ardından müdahil şirkete LPG satış istasyonu ruhsatının devredildiği, akaryakıt istasyonu ruhsatının ise … ada, … sayılı parselde yapılan istasyon için düzenlendiği görülmüştür.
Bu durumda, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca alınan mesafe muafiyeti kararı 01/01/2005 tarihinden önce alınan yapı kullanma izin belgelerinin bulunduğu LPG ve/veya akaryakıt istasyonlarına ilişkin olduğundan söz konusu muafiyet kararından 27/12/2002 günlü yapı kullanma izin belgesi nedeniyle sadece … ada, … sayılı parselde faaliyet gösteren LPG istasyonu yararlanabilecektir. Müdahil şirket tarafından … ada, … sayılı parselde inşa edilerek ruhsat alınan akaryakıt istasyonu ise anılan muafiyet kararı kapsamından bulunmadığından … ada, … sayılı parsel dışında bulunan istasyonların yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca asgari mesafe şartını karşılayıp karşılamadığı hususu Mahkemece incelenerek karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak verilen davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Her ne kadar yapılan parselasyon işlemi nedeniyle … ada, …-… ve … sayılı parseller, … ada, … sayılı parsel haline dönüşmüş ve akaryakıt ruhsatı … ada, … sayılı parselde bulunan işletme için düzenlenmiş ise de; 27/12/2002 günlü yapı kullanma izin belgesinin yalnızca … ada, … sayılı parsel için düzenlenmesi nedeniyle mesafe muafiyeti kararının … sayılı parselde kurulan istasyon için uygulanması gerektiğinden, … ada, … ve … sayılı parsellerin veya parselasyon işlemi sonucunda oluşan … ada, … sayılı parselin tamamının mesafe muafiyetinden yararlandırılması yukarıda anılan mevzuat hükümlerine ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun … günlü, …-… sayılı kararına aykırı olacaktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.