T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5725
Karar No : 2024/735
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Nakliye ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Bala ilçesi sınırlarında alçıtaşı işletme ruhsatı ve işletme izni bulunan davacı şirket tarafından, işletme projesinde yıllık üretim miktarına ilişkin beyanın 100.000 ton/yıl olmasına rağmen 2015, 2016 ve 2018 yıllarında üretim yapılmadığı tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası uyarınca 77.632,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işleme uygulanan haliyle Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "bu üç yıllık süre" ifadesinden hangi üç yılın anlaşılması gerektiğinin kanunda doğrudan doğruya öngörülmediği, bu haliyle mevzuat hükmünün belirli olmadığı ve açıklık ihtiva etmediği, ancak son yapılan yasal değişiklik sonrasında belirlilik ilkesine uygun olarak "üretimin en az olduğu herhangi üç yılında" olarak değiştirildiği anlaşıldığından, uyuşmazlıkta, bu üç yıllık sürenin tespitinde davacı aleyhine oluşacak en dezavantajlı halin baz alınması ve üretimin yapılmadığı 2015, 2016, 2018 yılları şeklinde uygulanmayacağı, kaldı ki, Anayasa'nın 38. maddesine uygun olarak suçta ve cezada kanunilik ilkesi uyarınca, fiillerin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan kanun maddesinin uygulanması gerektiği, ancak uyuşmazlıkta davacının 2018 yılındaki üretim yapmaması durumunun üç yıllık sürenin içerisinde değerlendirilmesine karşın yukarıda aktarılan ve dava konusu işleme esas alınan Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrasında 7061 sayılı Kanun'un 49. maddesiyle değişikliğin 5/12/2017 ve 30261 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, bu kapsamda, anılan maddede yapılan kanuni değişiklikten önceki 2014, 2015, 2016 ve 2017 yılları açısından fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan kanun maddesinin uygulandığı, ancak 2018 yılındaki üretim yapılmaması durumunun kanun değişikliğinden önceki dönemlerle bir bütün olarak değerlendirmeye alınarak üç yıllık üretim yapılmamasına dair süreye bu şekilde ulaşıldığı, bu durumda, yukarıda yer verilen açıklamaların bir bütün olarak değerlendirilmesinden, işletme projesinde yıllık üretim miktarına ilişkin beyanın 100.000 ton/yıl olmasına rağmen 2015, 2016 ve 2018 yıllarında üretim yapılmadığı tespit edildiğinden bahisle davacı şirket hakkında 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tespit edilen hususlar üzerine mevzuat gereği tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirketin Ankara ili, Bala ilçesi sınırlarında bulunan ve maden sicilinin … sayısına kayıtlı IV-A grubu alçıtaşı işletme ruhsatının bulunduğu, yapılan denetimde işletme projesinde yıllık üretim miktarına ilişkin beyanın 100.000 ton/yıl olmasına rağmen 2015, 2016 ve 2018 yıllarında üretim yapılmadığı tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası uyarınca 77.632,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrasında; "Beş yıllık sürede mücbir sebepler ve beklenmeyen hâller dışında üç yıldan fazla üretim yapmayan ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu üç yıllık süre içinde yapılan toplam üretimin projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10’undan az olması hâlinde de bu hüküm uygulanır. İdari para cezasının uygulanmasından başlamak üzere bu fıkraya aykırı fiilin tekrar tespit edilmesi hâlinde ise ruhsat iptal edilir. Ancak işletme projesinde, işletme izninin yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde madene ulaşmak amacıyla galeri, kuyu ve dekapaj yapılacağı beyan edilmiş ve ruhsat sahasındaki faaliyetlerin bu beyanlara uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edilmiş ise idari para cezası uygulanmaz ve ruhsat iptal edilmez." kuralına yer verilmiştir.
7061 sayılı Kanun'un 49. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrasında ise; "Beş yıllık dönemde, üretimin en az olduğu herhangi üç yılında yaptığı toplam üretim miktarı projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %30’undan az olması durumunda, ruhsat sahiplerine 77.632 Türk lirası idari para cezası verilir. İdari para cezasının uygulanmasından başlamak üzere, geriye doğru üç yıllık dönemlerde yaptığı toplam üretim miktarı projede beyan edilen yıllık üretim miktarının %30’undan daha az olması durumunda ruhsat sahiplerine 77.632 Türk lirası idari para cezası verilir. Bu fıkra kapsamında beş yıl içerisinde iki defa idari para cezası uygulanması halinde ruhsat iptal edilir. Yılların belirlenmesi, takvim yılı hesabına göre yapılır. Dönemlerin hesaplanmasında, işletme izninin verildiği yıl ile üretime ilişkin tespitin yapıldığı yıl dikkate alınmaz..." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca tetkik tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem içinde projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10'undan az olması halinde idari para cezası verileceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden 2015, 2016 ve 2018 yıllarında üretim yapılmadığı sabittir.
Davacının işletme projesinde yıllık üretim miktarına ilişkin beyanın 100.000 ton/yıl olmasına rağmen, 3 yıllık sürede hiç üretim yapılmayarak yıllık olarak beyan edilen üretim miktarının %10'unun altında kaldığı görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükmü gereği idari para cezası verileceği açık olduğundan, eylemi sübut bulan davacı hakkında 77.632,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 20/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.