Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/5759 E. , 2022/4114 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5759
Karar No : 2022/4114
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR (KARŞILIKLI) :
1- (DAVACI) : … İşletmeleri Anonim Şirketi adına
… Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, taraflarca dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Esenler ilçesi, … Mahallesi mevkisinde bulunan … ada, … parsel sayılı ve tamamı Hazineye ait 4.919,88 m² yüzölçümlü taşınmazın, 14/07/2010-01/07/2013 tarihleri arasında 1.824,38 m²'si üzerine okul (tek katlı yapı+basketbol sahası-kreş+basketbol sahası+okul bahçesi) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacıdan 461.911,09-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle bilirkişi raporunda davacının işgalindeki taşınmazın anılan dönemde toplam 184.757,35-TL ecrimisil getirebileceğinin anlaşılması karşısında, dava konusu işlemin 277.153,74-TL'lik kısmının iptaline, 184.757,35-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek, tarafların istinaf başvurularının açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; taşınmazın her bir yıl için belirlenen emlak vergisi hesabına esas m² birim değerinin %7'si üzerinden kıymet takdirinin yapıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından; ecrimisil bedelinin yüksek hesaplandığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Esenler ilçesi, … Mahallesi mevkisinde bulunan … ada, … parsel sayılı ve tamamı Hazineye ait 4.919,88 m² yüzölçümlü taşınmazın, 14/07/2010-01/07/2013 tarihleri arasında 1.824,38 m²'si üzerine okul (tek katlı yapı+basketbol sahası-kreş+basketbol sahası+okul bahçesi) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacıdan 461.911,09-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın 29/04/2016 tarihinde açıldığı, davacı şirketin KHK kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar arasında yer aldığı, ticaret sicil kaydının da 670 sayılı KHK uyarınca 24/08/2016 tarihinde re'sen terkin edildiği ve böylece faaliyetine son verilerek ticaret sicilinden terkin edilen davacı şirketin tüzel kişiliğinin ortadan kalktığının görüldüğü, … İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararıyla; davacı şirketin sicil kaydının terkin edilmesi sonucu tüzel kişiliğinin sona erdiği ve davacı tarafın niteliğinde değişiklik meydana geldiği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 26/1. maddesi uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, 05/11/2018 günlü dilekçeyle Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından davacı şirket adına davayı takip etme isteminde bulunulması üzerine, ilk derece mahkemesince dava dosyası yeniden işleme konularak davaya kaldığı yerden devam edildiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
17/08/2016 günlü, 29804 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinde, 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve her türlü taşınır, taşınmaz malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evrakları Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları şirketlerin faaliyetlerinin sonlandırılarak ticari sicil kayıtlarının re'sen terkin edileceği öngörülmüş, bunların devralınan varlıkları dışındaki varlıkları da Hazineye bedelsiz devredilmiş sayılmış, bu şirketlere daha önce atanmış kayyımların tasfiye memuru olarak görevlendirilebileceği veya tasfiye memuru atanabileceği kurala bağlanmış, böylece anılan şirketler için özel bir tasfiye usulü ihdas edilmiş, devralınan varlıkların her türlü tespit işlemini yapmaya, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak ve kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve belirli koşulların varlığı halinde bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye de Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik'' başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.'' hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta; davaya konu … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı adına İstanbul Valiliği Defterdarlık Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı tarafından tesis edildiği, bu nedenle, Hazine ve Maliye Bakanlığının, aslında, tahakkuk ettirilen ecrimisilin nihai alacaklısı olduğu göz önüne alındığında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ileri sürülen davayı takip hakkının kendisine geçtiği iddiasının, Hazine ve Maliye Bakanlığının kendisine karşı dava açması sonucunu doğuracak olması, bir başka ifadeyle, davacı ile davalı sıfatlarının aynı kişide birleşmesine olanak bulunmaması nedeniyle kabulü mümkün değildir.
Bu durumda, görülmekte olan bir davada davacı ve davalı sıfatlarının aynı kişide birleşmesi hukuken mümkün olmadığından, Bölge İdare Mahkemesince Hazine ve Maliye Bakanlığının kapatılan … İşletmeleri Anonim Şirketi adına davayı takip etme isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek verilen kararda usule ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TARAFLARIN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 14/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.