Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/5766 E. , 2021/5637 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/5766
Karar No : 2021/5637
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kabule ilişkin kısmının davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesinde bulunan "…" isimli gece kulübüne 01/01/2017 tarihinde yapılan silahlı terör saldırısında davacıların yakını olan …'nin hayatını kaybetmesi nedeniyle idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle, davacıların maddi ve manevi zararlarının tazmini için yaptıkları başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararının iptali ile müteveffanın babası … için 30.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi, kardeşi … için 70.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi, kardeşi … için 70.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL olmak üzere toplam 1.070.000,00 TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; başvurunun Zarar Tespit Komisyonu tarafından Tunus ile ülkemiz arasında karşılıklılık bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, terör eylemi nedeni ile maddi ve manevi zarara uğrayan merhumun yakınları olan davacıların karşılıklılık ilkesi aranmaksızın 5233 sayılı Kanun kapsamında zararlarının tazmininin gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlemin iptal edilmesinden sonra idare tarafından ödemeye esas tutarın belirlenerek işlem tesis edileceğinden maddi zararların karşılanması istemleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, sosyal risk ilkesine göre, baba ve iki kardeş için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesince; istinaf başvurularının reddine ilişkin kararın Dairemizin 03/11/2020 tarih ve E:2020/1225, K:2020/4455 sayılı kararı ile davacı iki kardeşin manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesince iki kardeş için hükmedilen manevi tazminat miktarının, olayın oluş şekline göre zenginleşmeye sebep olacak miktarda fahiş olduğunun görüldüğü, manevi tazminatın amaç ve niteliği de dikkate alınarak olay karşısında duyulan acıyla da orantılı olacak şekilde yeniden manevi tazminat takdiri yapılması gerektiği gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılardan müteveffanın kardeşleri …ve …lehine hükmedilen toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın 20.000,00 TL'lik kısmının kaldırılmasına, bu kısım bakımından davanın reddine, kalan 30.000,00 TL'lik kısma yönelik başvurunun reddi suretiyle müteveffanın kardeşleri … ve … için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 02/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI :Davalı idare tarafından, idarelerinin hizmet kusurunun bulunmadığı, manevi tazminat istemlerinin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın, faize ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Beşiktaş ilçesinde bulunan … isimli gece kulübünde 01/01/2017 tarihinde meydana gelen silahlı saldırıda davacıların çocuğu ve kardeşi olan …'nin hayatını kaybetmesi nedeniyle idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle, davacıların maddi ve manevi zararlarının tazmini için yaptıkları başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyon Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararının iptali ile müteveffanın babası …için 30.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi, kardeşi … için 70.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi, kardeşi … için 70.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL olmak üzere toplam 1.070.000,00 TL tazminatın ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A-) Temyize konu kararın, manevi tazminat miktarlarına ilişkin kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, iki kardeş için hükmedilen manevi tazminat miktarına ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B-) Temyize konu kararın, faize ilişkin kısmının incelenmesi:
Usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, Mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında da "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır.
Bakılan uyuşmazlıkta; davacıların, dava dilekçesinde maddi ve manevi tazminat istemlerine yönelik faiz yürütülmesi talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece kabul edilen manevi tazminat miktarlarına idareye başvuru tarihi olan 02/03/2017 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi, taleple bağlılık ilkesine dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır.
Bu itibarla, kardeşler yönünden manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin kararının faize ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı iki kardeş için hükmedilen manevi tazminat miktarlarına ilişkin kısımlarının ONANMASINA, faize ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/11/2021 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.