Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/5785 E. , 2022/1277 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5785
Karar No : 2022/1277
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- …
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
3- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Merkez Valisi olarak görev yapmakta iken 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na 2559 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle eklenen Ek Geçici 16. madde uyarınca re'sen emekliye sevk edilen müteveffa …'nın eşi olan ve eşinin vefatı sebebiyle dul aylığı bağlanan davacının, anılan Kanun maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi üzerine, eşinin re'sen emekliye sevk edilmesi nedeniyle emekli olarak geçirdiği 8 yıl 3 ay 22 günlük sürenin fiili hizmetine sayılması suretiyle dul aylığının buna göre hesaplanarak ödenmesi, bu süre zarfında eşine ödenen emekli maaşı ile merkez valisi maaşı arasındaki farkın yasal faiziyle birlikte ödenmesi, eşinin yaş haddinden emekli olduğu 05/03/1996 tarihinden vefat ettiği tarih olan 11/12/2007 tarihine kadar aldığı emekli maaşları ile vefatından sonra kendisine ödenen emekli maaşları ile eşinin resen emeklilikte geçirdiği sürenin emekliliğine sayılmasından sonra yeniden belirlenecek emeklilik maaşları arasındaki farkların hesaplanarak faiziyle birlikte ödenmesi için davalı idarelere yaptığı 09/12/2010 tarihli başvuruların reddine ilişkin işlemlerin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/10/2019 tarih ve E:2018/808, K:2019/4687 sayılı bozma kararına uyularak, davacının eşinin, re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin yasal dayanağı olan 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na 2559 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle eklenen Ek Geçici 16. maddesi, Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden, söz konusu Kanun hükmü uyarınca re'sen emekliye sevk edilme işleminin hukuksal temelinin ortadan kalktığı; Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni hukuki durum karşısında, vefat eden eşinden dolayı dul aylığı bağlanan davacının, eşinin re'sen emekliye sevk edilmesi işleminden kaynaklanan parasal kayıplarının ödenmesi için davalı idarelere yaptığı başvuruların reddine ilişkin işlemlerde, yasal dayanaktan yoksun kalmış olmaları ve hukuka aykırı bir durum oluşturmaları nedeniyle hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Cumhurbaşkanlığı tarafından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümediği, davacının eşinin Kanun maddesi uyarınca emekli edilmemesi halinde çalışacağı iddiasının sadece bir ihtimal olduğu, varsayım üzerinden parasal hak ödenemeyeceği, ilgili mevzuat uyarınca da aylık ödenmeyen ve dolayısıyla kesenek ve karşılık kesilmeyen sürelerin fiili hizmetten sayılmasının mümkün olmadığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürütülmesinin mümkün olmadığı, kesenek ve karşılık kesilmeyen sürelerin fiili hizmet olarak alınmasının mümkün olmadığı belirtilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından; davanın süresinde açılmadığı, husumetin Kuruma yöneltilemeyeceği, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümediği, davacının eşinin Kanun maddesi uyarınca emekli edilmemesi halinde çalışacağı iddiasının sadece bir ihtimal olduğu, varsayım üzerinden parasal hak ödenemeyeceği, ilgili mevzuat uyarınca da aylık ödenmeyen ve dolayısıyla kesenek ve karşılık kesilmeyen sürelerin fiili hizmetten sayılmasının mümkün olmadığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin 4. fıkrasında , Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Temyizen incelenen kararda, İdare Mahkemesince bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.