Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/5800 E. , 2022/112 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5800
Karar No : 2022/112
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … vasisi …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının, … Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı … öğrencisi iken 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54/a maddesi, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesi hükümleri uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarılmasına ilişkin Pamukkale Üniversitesi Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının davalı idare bünyesinde lisansüstü eğitim öğrencisi olduğu, öğretmen olarak görev yapmakta iken 29/10/2017 tarih, 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Eki Liste'de ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı, yapılan araştırma neticesinde davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakının bulunduğu yönünde değerlendirme yapıldığı, davacının yaptığı yükseköğretimin mahiyeti ve FETÖ terör örgütünün amaçları ve yöntemleri ile uygulanan mevzuat hükümlerinde yasa koyucunun amacı birlikte dikkate alındığında, davalı idarece, davacının FETÖ terör örgütü ile irtibat ve iltisakının bulunması nedeniyle anarşik veya ideolojik olaylara katıldığından bahisle yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada, işbu dava konusu işlemin tesisi tarihinden sonra, davacı hakkında FETÖ/PDY Terör Örgütü Üyeliği suçundan mahkumiyet kararı verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …. Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; Dairenin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay 8. Dairesinin 19/01/2021 gün ve E:2019/7491, K:2021/43 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak; 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinin 1-a bendinde; "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" fiilinin yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren eylemler arasında sayıldığı, davacının … İlinde öğretmen ve Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı yükseklisans öğrencisi iken 29/10/2016 tarih, 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Eki Liste'de ismine yer verilmek suretiyle öğretmenlik kamu görevinden çıkarıldığı, müteakip süreçte yürütülen disiplin soruşturması sonucunda Pamukkale Üniversitesi Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının yükseköğretim kurumundan çıkarılmasına karar verildiği ve anılan karara karşı davacının itirazının Pamukkale Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı işlemiyle reddedildiği, yukarıda ayrıntısına yer verilen dava konusu işlemin dayanağı Yönetmelik hükmünde yüksek öğrenim kurumundan çıkarma cezasının tatbiki için; suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiilerinden alınacak mahkumiyet kararının kesinleşmiş olması gerektiğinin açıkça belirtildiği, bu düzenlemeden başka, yurt içinde yükseköğrenimini yapan öğrencilerin terör örgütü üyeliği, irtibatı veya iltisakı halinde yükeköğretim kurumundan çıkarma cezasıyla cezalandırılacağına ilişkin bir kurala yer verilmediği, uyuşmazlıkta; işlem tarihi itibariyle, davacının suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiillerinden herhangi biri ya da hepsini işlediğine veya bu yönde eylemde/faaliyette bulunduğuna dair adli yargı mahkemelerince verilen kesinleşmiş bir karar bulunmadığı, dolayısıyla ortada Yönetmeliğin 9/1-a maddesi uyarınca verilmiş böyle bir karar olmadan yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilemeyeceği, bundan bahisle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, diğer yandan, işlem tarihi itibariyle davacı hakkında, bahsi geçen fiiller sebebiyle kesinleşmiş mahkumiyet hükmü mevcut değil ise de, davacı hakkında … Ağır Ceza Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmünün dava sürecinde 25.09.2019 tarihi itibariyle kesinleştiği, bu durumda idarece yeniden işlem tesis edilebileceğinin de açık olduğu gerekçesiyle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45.maddesinin 5. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin … gün ve E: …, K: … sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 714,10-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının FETÖ/PDY irtibat ve iltisakı nedeniyle 675 Sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı hakkında … Ağır Ceza Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmünün 25.09.2019 tarihi itibariyle kesinleştiği, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan isteme konu İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi kararının, vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu İstinaf Kararının, "yargılama giderleri ve vekalet ücreti" dışındaki kısmı yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz istemine konu İstinaf Kararının, "yargılama giderleri ve vekalet ücretine" ilişkin kısmı yönünden:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Yargılama giderlerinden sorumluluk' başlıklı 326. maddesinde; yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınacağı, 'Vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedilmesi' başlıklı 330. maddesinde; vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin, taraf lehine hükmedileceği, 'Yargılama giderlerinin kapsamı' başlıklı 323. maddesinde ise; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderlerinden olduğu hükme bağlanmıştır.
Yine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Adli yardımdan yararlanacak kişiler" başlıklı 334. maddesinde; kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler hükmü yer almış, "Adli yardımın kapsamı" başlıklı 335. maddesinde; adli yardım kararının ilgiliye sağlayacağı hususlar (yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet, yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet, dava ve icra takibi sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi, davanın avukat ile takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini) düzenlenmiş, "Adli yardım talebi" başlıklı 336. maddesinde; adli yardımın asıl talep veya işin karara bağlanacağı mahkemeden isteneceği, "Adli yardımla ertelenen yargılama giderlerinin tahsili" başlıklı 339. maddesinde; adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avansların dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunacağı hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyası incelendiğinde; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu neticesinde … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Dairenin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay 8. Dairesinin 19/01/2021 gün ve E:2019/7491, K:2021/43 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin istinafa konu kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 714,10-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davacı adli yardımdan faydalandığı ve adli yardım müessesesi de yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet sağladığı için, davacı tarafından davanın açılışı ve yargılama sürecinde herhangi bir yargılama ve takip masrafı yapılmamış, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin temyiz istemine konu iptal kararı ile dava süreci davacı lehine, davalı idare aleyhine sonuçlanmış, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinde yer alan "yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınacağı" düzenlemesi uyarınca, Mahkemece dökümü yapılan 714,10 TL. yargılama giderinin aleyhine hüküm verilen taraf olan davalı idareden alınması gerekmekle birlikte, adli yardımdan faydalanan davacı tarafça daha önce dava ile ilgili herhangi bir masraf yapılmamış olduğundan, temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "aşağıda dökümü yapılan 714,10-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin, "davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden, aşağıda dökümü yapılan 714,10-TL yargılama giderinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 339/1 maddesi uyarınca davalıdan tahsili için Mahkemesince ilgili merciine müzekkere yazılmasına" şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 330. maddesinde; vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin, taraf lehine hükmedileceği düzenlemesi göz önüne alındığında, dava sürecinde davacının herhangi bir vekile vekaletname vermediği ve davanın açılış ve takibinin de vekil tarafından yapılmadığı, dolayısıyla davada davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin karardan çıkarılması ve kararın bu şekilde düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda açıklandığı üzere, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 20/01/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.