Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/5974 E. , 2022/8064 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/5974
Karar No : 2022/8064
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) … Odası (…Şubesi)
VEKİLİ : Av. …
2-(DAVACI) … Odası
VEKİLİ : Av. …
3-(DAVACI) … Odası
4-(DAVACI) … Odası
VEKİLİ :Av. …
5-(DAVACI) … Odası
VEKİLİ : Av. …
6-(DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF: 1-(DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2-(DAVACI)…Odası
3-(DAVACI) … Odası
4-(DAVACI) … Odası
5-(DAVACI) … Odası
6-(DAVACI) … Odası (… Şubesi)
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada, …ve … sayılı parsellere yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … ada, … sayılı parsel yönünden, Ankara Bölge İdare Mahkemesi ve İdare ve Vergi Mahkemelerinin ayrı binalarda ve bu binalarda kiracı olarak bulundukları, adalet hizmeti gören bu yapıların kamu mülkiyetindeki taşınmazlarda kendilerine ait binalarda kira ödemeksizin faaliyette bulunmalarında kamu yararı bulunduğundan ... sayılı parsele Kamu Kurum Alanı (İdare Vergi ve Bölge İdare (istinaf) Mahkemeleri) fonksiyonu verilmesinde hukuka aykırlık bulunmadığı, …ada, … sayılı parseller yönünden ise, dava konusu 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile üst ölçekli plan kararları ile öngörülen ağaçlandırılacak alan ve vadi tabanları/dere yatakları kullanımlarının korunmayarak, ticari rekreasyon alanı, EGO metro depo ve atölye alanı, bölge parkı spor alanı, rekreasyon ve genel otopark kullanımlarını içeren yapılaşmaların öngörüldüğü, Çayyolu-Ümitköy bölgesinde mevcut yerleşik nüfusun ve planlanan nüfusun gereksinim duyacağı donatı alanlarından açık ve yeşil alanlar kapsamında ağaçlandırılacak alanlar ve park alanları kullanımlarının kaldırıldığı/küçültüldüğü, böylelikle nüfusun gereksinimi olan donatı alanları dengesinin bozulduğu, üst ölçekli plan kararlarına göre belirlenen ağaçlandırılacak alan kullanımının Çayyolu Deresi’ni besleyen ve derenin oluşturduğu yeşil alanlar sisteminin önemli ve bütünleyici bir plan kararı olduğu, metro hattının bulunduğu yerin Çayyolu Deresi’nin en geniş vadi tabanını oluşturduğu, bu nedenle ağaçlandırılacak alan kullanımının yanı sıra dava konusu alandaki diğer kullanım kararı vadi tabanları/dere yatakları kullanımının da 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planı Plan Açıklama Raporu’nda belirtilen “Doğal, kültürel, çevresel değerlerin, tarihi varlıkların, su kaynaklarının, tarım ve orman alanlarının korunmasını, afet risklerinin giderilmesini/azaltılmasını, afete karşı önlem alınmasını amaçlayan” plan hedefi doğrultusunda 1/25.000 ölçekli plana esas analitik çalışmalarda “su toplama havzaları, dere yatakları gibi yerleşim dışı tutulması zorunlu alanların yerleşime konu edilemeyeceği ilkesiyle çeliştiği, nazım imar planı kararları ile ağaçlandırılacak alan, park alanı ve vadi tabanları/dere yatakları kullanımlarının alansal olarak küçültüldüğünden dava konusu nazım imar plan değişikliğinin … ada, … sayılı parseller yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, plan tekniğine, plan bütünlüğüne, kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle uyuşmazlık konusu … ada, … sayılı parsel yönünden davanın reddine, …sayılı parseller yönünden ise dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, temyize konu kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu nazım imar plan değişikliğinin … ada, … sayılı parseller yönünden onanması, … ada, … sayılı parsel yönünden; bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Dosyanın ve Dairemizin E:2022/387 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile "Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel ve çevresine ait Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı" (KDGPA) teklifinin kabul edildiği, … tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile Ankara ili, Çankaya ilçesi, … ada … ve … sayılı parsellerde 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği onaylandığı, bila tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Başkalığı yazısı ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin anılan kararının, Bakanlar Kuruluna teklif edilmek üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na iletildiği, … tarih ve … sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü yazısı ile Ankara ili, Çankaya ilçesi’nde yer alan ve ekli kroki ile sınır ve koordinatları gösterilen 45 hektarlık alanın Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı olarak ilan edilmesi talebine ilişkin Belediye Meclis kararı ve ekleri, Bakanlar Kurulu Kararı alınmak üzere Başbakanlığa sunulduğu, 15.06.2015 tarih ve 7735 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile "Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada, …parsel ve çevresine ait Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı" ilan edildiği, davacı tarafından … tarih ve …sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Ankara ili, Çankaya ilçesi, … ada, … sayılı parsellerin bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada … ada … sayılı parsel yönünden davanın reddine, …ada … ve … sayılı parseller yönünden dava konusu işlemin iptaline dair Danıştay Altıncı Dairesinin 16/05/2019 tarih ve E:2016/1646, K:2019/4362 sayılı kararının, Danıştay İdare Daireleri Kurulunun 22/11/2021 tarih ve E:2019/2827 K:2021/2556 sayılı kararı ile iptale ilişkin kısmının onanmasına, davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiş, Danıştay Altıncı Dairesinin 26.09.2022 tarih ve E:2022/387 K:2022/8061 sayılı kararı ile bozma kararına uyulmak suretiyle … ada, … sayılı parsel yönünden de dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu nazım imar plan değişikliğinin … ada, … sayılı parseller yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın yukarıda anılan parsellere yönelik kısmında bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamıştır.
Dava konusu nazım imar plan değişikliğinin … ada, … sayılı parsel yönünden;
Danıştay Altıncı Dairesinin 16/05/2019 tarih ve E:2015/6644 K:2019/4387; E:2015/6428, K:2019/4375 sayılı kararlarıyla, dava konusu taşınmazları da kapsayan alanın "Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı" olarak ilan edilmesine ilişkin Bakanlar Kurulu kararının iptaline karar verilmiş, bu kararlar esası yönünden Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun (sırasıyla) 22/11/2021 tarih ve E:2019/2062, K:2021/2555; E:2019/2471, K:2021/2554 sayılı kararlarıyla; "üst ölçekli plan kararına aykırı olarak alanda yapılaşmaya yönelik kullanım öngören dava konusu Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi sınırları içerisinde bulunan bazı alanların "Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı" olarak ilan edilmesine ilişkin Bakanlar Kurulu kararında bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle onanmış ve anılan kararlar kesinleşmiştir.
Bu durumda, söz konusu bölgede "Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı" ilanına ilişkin dayanağı Bakanlar Kurulu kararının yargı kararıyla iptaline karar verildiğinden, aynı bölgeye yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin dava konusu … tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, …ada, … sayılı parsel yönünden davanın reddine ilişkin kısmında isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
3. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, … ada, … sayılı parsel yönünden davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, … ada, …sayılı parseller yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/09/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.