T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/6093
Karar No : 2023/2813
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVALI): …Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI): …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : 1-…
2- …Belediye Başkanlığı
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya İli, Kaş İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 221.833,40-TL idari para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca yapıların imara uygun hale getirilmesi için 30 gün süre tanınmasına, aksi takdirde ayrıca yıkım kararı alınmaksızın yıkımına ilişkin Kaş Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu encümen kararına dayanak alınan ve yapılara ilişkin olarak düzenlenen 22/05/2019 tarihli yapı tatil zaptının usulüne uygun düzenlendiği, imalatların ruhsatsız olarak inşa edildiği ve ruhsat gerektirdiği sabit olduğundan, 3194 sayılı Kanun'un 32'nci maddesi uyarınca verilen yıkıma ilişkin encümen kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu taşınmazın, denetim tarihinden önce 27/12/2018 tarihinde davacı tarafından başka bir şahsa kiralandığı ve yapı sahibinin kendisinin olmadığı yönündeki iddiaları birlikte değerlendirilerek mevzuata aykırı inşai faaliyeti yapan kişinin somut olarak tespit edilmesi ve idari yaptırımın da bu kişiye uygulanması gerekirken, encümen kararına konu ruhsatsız yapının davacı tarafından yapıldığı idarece somut olarak tespit edilmeden, tapuda malik olarak göründüğünden bahisle, taşınmazın tapu kaydında hisseli maliklerinden biri olan davacının "yapı maliki" sıfatıyla para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin encümen kararının bu kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Kaş Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararının, 221.833,40-TL imar para cezası verilmesine yönelik kısmının iptaline, İmar Kanunu'nun 32'nci maddesi uyarınca yapıların otuz gün içerisinde imara uygun hale getirilmesine, yasal süresi içerisinde imara uygun hale getirilmediği takdirde yapının sahibi tarafından yıktırılmasına, yıkılmadığı takdirde Belediye ekipleri tarafından yıkılarak yıkım masraflarının yapı sahibinden tahsil edilmesine, ayrıca yıkım kararı alınmaksızın yıkım işleminin uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; temyize konu kararın, işlemin iptal edilen kısımları yönünden bozulması gerektiği, yapı tatil zaptının ve dava konusu encümen kararının yeterince açık olduğu, somut verilere dayandığı, yapıların malikinin davacı olduğu ve netice olarak işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından; karşı temyiz istemi olarak dava konusu işlemin her yönden iptal edilmesi gerektiği, ruhsatsız yapıların inşaatıyla ilgili sorumluluklarının bulunmadığı ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı tarafın temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması, davacı tarafça yapılan karşı temyiz istemine ilişkin olarak ise verilen sürede harcı yatırılmadığı anlaşıldığından temyiz isteminde bulunulmamış sayılması yönünde karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya İli, Kaş İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazda davacı hisseli maliktir. Davacı tarafından bu taşınmaz Kaş Noterliği'nde yapılan … yevmiye no'lu … tarihli kira sözleşmesi ile 49 yıllığına … adlı kişiye kiraya verilmiştir.
İdare tarafından söz konusu taşınmazda yapılan denetim neticesinde hazırlanan 22/05/2019 tarihli Yapı Tatil Tutanağında; "İlçemiz …Mahallesinde yapılan kontrolde 3 adet havuzlu kaçak yapı yapıldığı tespit edilmiştir. Binaların 1 katlı yığma şeklindeki taş duvarları örülüyor, betonarme havuzlarının da betonarme kısımları bitmiş vaziyette tespit edilen kaçak yapılar mühürlenerek durdurulmuştur." şeklinde tespitlere yer verilmiştir.
Daha sonra Kaş Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile ilgili yapı tatil tutanağına istinaden davacıya 3194 sayılı Kanun'un 42/2-(c) maddesinin 1., 4., 6. ve 8. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmak suretiyle toplamda 221.833,40-TL imar para cezası verilmiş, aynı Kanun'un 32. maddesi uyarınca aykırılığın belirtilen süre içerisinde imara uygun hale getirilmesine, yasal süresi içerisinde imara uygun hale getirilmediği takdirde kaçak yapının sahibi tarafından yıktırılmasına, yıkılmadığı takdirde Belediye ekipleri tarafından yıkılarak yıkım masraflarının yapı sahibinden tahsil edilmesine ayrıca yıkım kararı alınmaksızın yıkım işleminin uygulanmasına dair karar alınmıştır.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı tarafın temyiz isteminin incelenmesi;
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde "Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır" hükmüne yer verilmiştir.
Anılan hükümde yer alan "yapı sahibi" ifadesinden; fiilen ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıyı yapan kişinin anlaşılması gerektiği, öte yandan; yapı sahibinin her zaman taşınmaz maliki ya da ruhsat sahibi ile aynı kişi olmayacağı açıktır. Bununla birlikte; hayatın olağan akışı gereği, ruhsatsız yapı yapıldığının tespiti durumunda, aksi yönde açık bir tespit yoksa, ruhsatsız yapıyı yapan kişinin, taşınmaz maliki olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, davacı tarafça, taşınmazın denetimden önce kiralandığıdan bahisle ruhsatsız yapıyı yapan şahsın kendisinin olmadığı halde taşınmaz maliki olarak kendisine para cezası verilmesinin Kanuna aykırı olduğu iddia edilmekte ise de; dosyada bulunan 27.12.2018 tarihli kira sözleşmesinin 5.maddesinde belirtilen; "Kiracı, kira konusu taşınmazda ve üzerindeki tesislerde kiraya verenin yazılı oluru olmadan hiçbir değişiklik yapamaz." şartı ile birlikte tapu kaydına dayanılarak davalı idare tarafından işlem tesis edilmesi karşısında, taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak yapılan yapıların kim tarafından yapıldığının davacı tarafın ortaya konulması gerektiği, başka bir ifadeyle ispat külfetinin davacı tarafta olduğu halde, davacı tarafından ruhsatsız yapıları yapan kişinin somut ve ispatlanabilir biçimde ortaya konulamadığı dikkate alındığında, imar para cezasının iptaline ilişkin olarak verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında ve kararın bu kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan; İdari Dava Dairesince bozma kararına uyulması durumunda, dava konusu temel para cezası ile artırımların yerinde olup olmadığı yönünden hukuki inceleme yapılmak suretiyle para cezasının hukuka uygunluğunun değerlendirilerek işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği tabiidir.
Davacı tarafın temyiz isteminin incelenmesine gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun önceki 48/6. maddesinde, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildireceği, verilen süre içinde harç ve giderlerin tamamlanmadığı takdirde, ilgili merciince kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceği hükmüne, aynı Kanunun 48/7.maddesinde de, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararların, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verileceğine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmının davacı tarafından, 24.05.2021 tarihinde verilen temyize cevap dilekçesiyle temyiz edildiği, ancak yapılan incelemede temyiz karar harcı ve karar harcının yatırılmadığının tespit edildiği, bunun üzerine eksik olduğu belirlenen harcın 7 gün içinde yatırılması gerektiği aksi halde temyiz isteminden vazgeçmiş sayılacağını 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun önceki 48/7.maddesi uyarınca davacı tarafa ihtar eden eksik harç isteme yazısının davacı vekiline 22.06.2021 tarihinde tebliğ edildiği, verilen süre sonunda ise harcın yatırılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanunun 48. maddesinin 6. fıkrası gereğince verilen süre içinde istenilen temyiz başvuru harcı ile temyiz karar harcının yatırılmadığı açık olduğundan, yukarıda belirtilen hüküm gereğince davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline, kısmen reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3.Temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmı yönünden davacı tarafından TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNULMAMIŞ SAYILMASINA
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/03/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.