T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6094
Karar No : 2023/5608
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kaymakamlığı / …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul … İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Görev sırasında veya dışında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "kınama" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 14. maddesinin uygulanması suretiyle bir üst ceza olan "bir günlük maaş kesimi" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda, davacının, 12/10/2012 günü 19:00-08:00 saatleri arasında … İlçe Emniyet Müdürlüğü dış kapı ve çevresinde çevre koruma nöbetçisi olarak görevli olduğu sırada "şapkasız, silahsız vaziyette nöbet kulübesinde oturduğu ve cep telefonu ile uğraştığı" fiilleri sübuta ermiş ise de, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinin birinci fıkrasının uygulanabilmesi için disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekrar işlenmesi gerektiği, davacının daha önce çevre koruma nöbetçisi olarak görevli olduğu sırada "şapkasız, silahsız vaziyette nöbet kulübesinde oturduğu ve cep telefonu ile uğraşması" nedeniyle herhangi bir disiplin cezası almadığı görüldüğünden, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinin birinci fıkrasının uygulanması suretiyle "bir günlük maaş kesimi" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararında davacının daha önce nöbet sırasında cep telefonu ile uğraşması fiilinden ceza almadığından tekerrür hükümlerinin uygulanmasında hukuka uygunluk görülmediği belirtilmesine rağmen, daha önce davacının yaşı küçük bir bayan ile çok sayıda telefon görüşmesi, mesajlaşma şeklindeki hareketleri dolayısıyla görev sırasında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunduğu gerekçesiyle uyarma cezası aldığı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul … İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, 12/10/2012-13/10/2012 tarihleri 19:00-08:00 saatleri arasında … İlçe Emniyet Müdürlüğü dış kapı ve çevresinde çevre koruma nöbetçisi olarak görevli olduğu sırada "şapkasız, silahsız vaziyette nöbet kulübesinde oturduğu ve cep telefonu ile uğraştığı" fiillinin sübuta erdiğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "kınama" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzük'ün 14. maddesinin uygulanması suretiyle bir üst ceza olan "bir günlük maaş kesimi" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlem tesis edilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 4. maddesinin birinci fıkrasında; "Görev sırasında veya dışında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak," fiili kınama cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
Mülga Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde ise, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.
Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, Mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık konusu olayda; yapılan denetim sonucu tutulan tutanak, davacının ifadesi ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı olan eylemi işlediği sabit olmakla birlikte, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.
Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Bu durumda, mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, artık uygulama alanı bulunmayan tekerrür hükmü uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/11/2023 tarihinde gerekçede oy çokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın aynen onanması gerektiği oyu ile Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.