T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6126
Karar No : 2023/4622
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin İli, Yenişehir İlçesi, … Mahallesi … Bulvarı No:… … Apt. adresinde .../... Denizcilik adı altında faaliyet gösteren işyerinin izinsiz eğitim - öğretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle 5580 sayılı Kanunun 3. maddesi ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5. maddesinin 4. fıkrasına istinaden davacının 51.168,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemi ile anılan yerin kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirkete ait olduğu görülen işyerinde eğitim- öğretim faaliyeti yapıldığını kanıtlar nitelikte öğrenci, öğretmen, kursiyer gibi unsurların bulunmadığı, aynı tespite dayanılarak davacı şirkete idari para cezası verilmesi yönünde tesis edilen işlemde dava dosyasına sunulan fotoğrafların incelenmesinden davacı şirkete ait olduğu görülen işyerinde eğitim- öğretim faaliyeti yapıldığını kanıtlar nitelikte öğrenci, öğretmen, kursiyer gibi unsurların bulunmadığı, kaldı ki bu hususun Komisyon Raporunda da açıkça belirtildiği, dosyaya sunulan kayıt sözleşmesinin de şirketin faaliyet alanı olan danışmanlık aracılık hizmetleri ile ilgili olduğu, herhangi bir kurs vermediği gibi, herhangi bir kurs isminin zikredilmediği dolayısı ile eğitim öğretim faaliyeti ile ilgili olmadığı, davacıya ait işyerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyeti yapıldığının şüpheden uzak, kesin ve net olarak ortaya konulmaksızın, somut bir tespite dayanmadan tesis edilen dava konusu kapatma ve idari para cezasına ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğun ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mersin İli, Yenişehir İlçesi, … Mahallesi … Bulvarı No:… … Apt. adresinde .../... Denizcilik adı altında faaliyet gösteren işyerinin izinsiz eğitim - öğretim faaliyetinde bulunduğunun Yenişehir Kaymakamlığı İzinsiz Eğitim ve Öğrenci Barınma Faaliyeti Gösteren Yerleri İzleme İlçe Koordinasyon Üst Komisyonu tarafından tespit edildiğinden bahisle 5580 sayılı Kanunun 3. maddesi ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5. maddesinin 4. fıkrasına istinaden davacının 51.168,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemi ile anılan yerin kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin tesis edildiği görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; kurumun, okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını ifade edeceği, 3. maddesinin 1. fıkrasında; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, 11. fıkrasında Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı, bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği düzenlemesi yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; 'Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacıya ait işyerinde bulunan "... Denizcilik Gemi Personelleri Kayıt Sözleşmesi" başlıklı kayıt formlarının içeriğinde kursiyerin adı soyadı, TC Kimlik numarası, almak istenilen sertifikaların işaretlendiği verilecek eğitimlerin listesi, kayıt için gerekli evrakların listesi bulunmakla birlikte not kısmında "Sertifika kurslarına katılan kursiyerlerin kurs programında belirtilen sürelerin tamamına devam etmeleri zorunludur. Gemici ve yağcı eğitimleri kurslarına ise kurs süresinin beşte birinden fazla devamsızlık yapan kursiyerler bitirme sınavına alınmazlar."; "kurs müdürlüğü, kursları 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve gemi adamlığıyla ilgili yönetmelik ve yönergelerine izafeten gerçekleştirir."; "kurs müdürlüğü sınıf kontenjanlarının dolması durumunda bir süreliğine kursu erteleyebilir veya kursu iptal edebilir. Bu durumda kursiyere ücreti iade edilmez ancak; sınavda öncelik tanınır." "kursiyerin gideceği kurs il dışında olabilir. Kurs nerede ise kursiyer oraya gönderilir. Kursiyerin gitmesi mecburidir. Kursiyerin beş sınav hakkı vardır." şeklinde açıklamların bulunduğu, ayrıca kayıt formunun son kısmında ise kayıt tarihi ve ücret bilgileri yer aldığı, ... Denizcilik Gemi Personelleri Kayıt Sözleşmesi başlıklı sözleşmede tarafların hak ve yükümlülüklere yer verildiği, bu yükümlülüklerden bazılarının kurs süresince sınıfta gürültü yapmamak, yiyecek yememek, davranış ve kıyafete dikkat etmek gibi hususlara ilişkin olduğu görülmektedir.
Davacı tarafından, işyerinde eğitim faaliyetinin yapılmadığı, yalnız kursiyerleri farklı gemicilik kurslarına göndermek suretiyle aracılık faaliyetinde bulunulduğu beyan edilmiş ise de; imzalanan kursiyer kayıt formlarından anlaşıldığı üzere yapılan faaliyetin icrasında aracılık faaliyetini aşar nitelikte eğitim öğretimin içeriği, ders kapsamları ile kursiyer kayıt ücretinin belirlenmesi, kursa devam zorunluluğu ve sertifikaya hak kazanma şartlarının davacı tarafından belirlendiği, eğitim faaliyeti süresince kursiyerler için belirli yükümlülükler getirildiği, bu haliyle; izinsiz ve ruhsatsız olarak denizcilik alanında eğitim verildiği kanaatine ulaşılmıştır.
Bu durumda; söz konusu durumun belirtilen adreste yapılan faaliyetinin aracılık faaliyeti olarak nitelendirilemeyeceği, eğitim öğretim faaliyeti niteliği haiz faaliyet olduğu sonucuna varıldığından; dava konusu işlemin iptali yönündeki karara yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Nitekim; Dairemizin 21/06/2023 tarih ve E:2021/1537; K:2023/3315 sayılı kararı ile 14/06/2023 tarih ve E:2021/956; K: 2023/3079 sayılı kararı da benzer yöndedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 13/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.