Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/6135 E. , 2021/4363 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6135
Karar No : 2021/4363
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : S.S. … nolu …
Minibüscüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…, T:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava, Giresun İli, Merkez İlçesi, …Köyü ile Giresun İl merkezi arasında "M" plaka ile ticari yolcu taşımacılığı yapan davacı kooperatif tarafından, S.S. …No.lu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi araçlarının güzergahının …Yurt binasına kadar uzatılması isteminin kabulüne dair Giresun Belediye Meclisi'nin …tarih ve …sayılı kararının iptali istemiyle açılan davanın iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi'nin …gün ve E:…, K:…sayılı kararıyla; ava konusu meclis kararı ile güzergahının uzatılmasına karar verilen …No.lu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin "D" plaka ile Giresun İli Merkez İlçe sınırları içerisinde Giresun Belediye Meclisi tarafından belirlenen güzergah ve durak yerlerine uygun biçimde ticari yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunduğu, söz konusu kooperatif tarafından mevcut güzergaha eklenmesi talep edilen …Öğrenci Yurdu'nun bulunduğu güzergahta "D" plaka ile şehiriçi dolmuş olarak faaliyet gösteren başkaca kooperatif bulunmadığı, Giresun Belediye Meclisi tarafından alınan hat güzergahının uzatılmasına ilişkin kararın adı geçen kooperatif tarafından yapılan başvuru çerçevesinde ve öğrencilerin bahse konu yurt ile üniversite kampüsü arasında ulaşımını teminen alındığı, güzergahının uzatılmasına karar verilen kooperatifin hali hazırda "D" plaka ile şehiriçi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunduğu, idarenin toplu ulaşım araçlarının güzergahları ile durak yerlerini belirlemek hususunda takdir yetkisi olduğu, dosya kapsamında söz konusu yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun biçimde kullanılmadığı hususunu somut olarak ortaya koyan herhangi bir bilgi veya belge de bulunmadığı anlaşıldığından; …No.lu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin güzergahının uzatılmasına dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan davacı kooperatif vekili tarafından Mahkemesine sunulan dilekçelerde davacı kooperatifin sınıraşan kooperatif olduğu, …No.lu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi lehine uzatılmasına karar verilen güzergahta faaliyette bulunduğu, bu nedenle söz konusu kooperatifin güzergahının uzatılmasının davacı kooperatifin haklarını ihlal ettiği iddia edilmiş ise de; Giresun İl Trafik Komisyonu'nun …tarih ve …sayılı kararı ile şehiriçi dolmuşlarına "D", köy ve ilçelere çalışan minibüslere ise "M" plaka verilmesine karar verildiği, davacı kooperatifin "M" plaka ve "D4" yetki belgesi uyarınca ve il trafik komisyonu kararları çerçevesinde …Köyü ile Giresun İl merkezi arasında ticari yolcu taşımacılığı yaptığı, bu nedenle "D" plaka ile şehiriçi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan kooperatifler gibi belediye mücavir alanı içerisinde kalan 2 nokta arasında yolcu taşımacılığı yapmasına olanak bulunmadığı, nitekim davacı yanın bu yöndeki başvurusunun Giresun İl Trafik Komisyonu'nun …tarih ve …sayılı kararı ile ret edildiği görüldüğünden; anılan davacı vekilinin beyan ve iddialarına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası ve 46. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.
Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…, T:…sayılı kararıyla; davanın konusunun, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan konular arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin, 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında düzenleyici işlem niteliğine haiz olduğu ve temyiz yolunun açık olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...
6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, (d) bendinde ise; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin nitelikte olduğu görülmektedir.
Olayda, S.S. …No.lu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi araçlarının güzergahının …Yurt binasına kadar uzatılması isteminin kabulüne dair Giresun Belediye Meclisi'nin …tarih ve …sayılı kararının iptali istemiyle davanın açıldığı, bahse konu başvurunun genel bir niteliğe haiz olmadığı, S.S. …No.lu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi araçlarına ait güzergahın uzatılması kararının düzenleyici işlem olarak değerlendirilemeyeceği ve 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği, ayrıca dava konusu işlemin davacının ticari faaliyetini sonlandırmayacağı, bu suretle 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde düzenlenen "bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…, T:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 06/10/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.