Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/6152 E. , 2022/6383 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/6152
Karar No : 2022/6383
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Elektrik Üretim A.Ş
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) :
1-...
...
100-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde, yapılması planlanan "Geriş Rüzgar Enerjisi Santrali Proje Revizesi ve Kapasite Artışı (13 adet türbin, 11,2 MWe)" projesi ile ilgili olarak Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından işlemleri yürütülen alanlar haricinde kalan, 7 adet türbin alanına ve 3 adet türbin alanının doğal sit alanı sınırları dışında olan bölümlerine ve rüzgar enerji santrali kullanımı için belirlenen yol alanına dair 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave nazım ve uygulama imar planlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu alana ilişkin ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi ve ek bilirkişi raporlarına bakıldığında, gerçekleştirilmek istenen projenin bulunduğu alanda 1. derece arkeoljik sit alanı veya 3. derece doğal sit alanı olup olmadığı hususunda şehir plancısı bilirkişi ile arkeolog bilirkişi arasında görüş farklılığının oluştuğu, ancak her iki uzman bilirkişinin hazırlamış olduğu raporda rüzgar elektrik santralinin kurulacağı platform alanında 1. derece arkeolojik sit alanına rastlandığına dair ifadelerin yer almadığı, sadece türbin kamulaştırma sahasının içerisinde 1.derece arkeoljik sit alanının bulunduğuna dair ifadelerin yer aldığı, bu haliyle kamulaştırma sınırları içerisinde 1.derece arkeolojik sit alanına rastlamış olması halinin 1. derece arkeolojik sit alanlarına doğrudan herhangi bir fiziki müdahalenin olacağı anlamına gelemeyeceği, rapora katkı sunan diğer bilirkişilerin projenin gerçekleştirilmesi halinde yöreye olabilecek katkı sağlayacağına dair değerlendirmeleri göz önüne alındığında, davaya konu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında, şehircilik ilkeleri, planlama esasları, plan tekniği ve imar mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararına karşı davacılar vekili tarafından yapılan "istinaf başvurusunun reddi" yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/05/2019 günlü, E:2018/4613, K:2019/3795 sayılı kararı ile" dava konusu imar planlarının kapsamı, rüzgar enerji santrali projesinin ilgili kurumlardan gerekli izinlerin alınmasından sonra hayata geçirilmesi amacıyla proje sahasında bulunan türbin alanları ve türbinler arası bağlantı yollarının gösterilmesinden ibaret olduğundan, anılan projenin ne ölçüde revize edildiği belirlenerek dava konusu planlarda değişiklik gerektirip gerektirmediğinin araştırılması ve "ÇED gerekli değildir" kararına ilişkin verilen bozma kararı uyarınca verilecek kararın göz önünde bulundurulması suretiyle dava hakkında karar verilmesi gerekmektedir." gerekçesiyle bozulması üzerine anılan bozma kararına uyularak dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planlarının konusu olan Muğla ili, Bodrum ilçesi sınırları içerisinde gerçekleştirilmesi planlanan, Geriş Rüzgar Elektrik Santrali Projesi ve Kapasite Artışı (13 adet türbin, 11.2 MWe) Projesi'nin Çed Yönetmeliğinin Ek-2 listesinde yer alması sebebiyle Yönetmeliğin eki Ek-4 'te yeralan format çerçevesinde Proje Tanıtım Dosyası hazırlanarak Muğla Valiliğine müracaat edimesi üzerine yapılan incelemeler neticesinde 06.05.2014 tarihinde söz konusu proje için ''ÇED Gerekli Değildir'' kararının verildiği, bu kararın iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın Danıştay Ondördüncü Dairesinin 27.02.2017 günlü, E:2016/9391, K:2017/1070 sayılı kararıyla yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak bunun sonucunda düzenlenecek raporun incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı kararı ile bozma kararına uyularak keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, dava devam ederken ... Elektirik Üretim A.Ş. tarafından Geriş Rüzgar Enerji Santrali Revizyon projesinin sunulduğu ve davalı idare tarafından talebin uygun görülerek, ... tarihli, ... sayılı yeni bir "ÇED Gerekli Değildir" kararının verildiği, bu nedenle uyuşmazlığa konu "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, anılan kararın Danıştay Ondördüncü Dairesinin 18.05.2018 günlü, E:2018/81, K:2018/3846 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği,
Geriş Rüzgar Elektrik Santrali Projesi ve Kapasite Artışı Revizyon Projesi'ne ilişkin ... günlü, ... sayılı "ÇED gerekli değildir" kararının iptali istemiyle dava dışı üçüncü kişi tarafından açılan davada ise, ... İdare Mahkemesince verilen, dava konusu işlemin iptali yolundaki, ... günlü, E: ..., K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 08.04.2019 günlü, E:2019/2383, K:209/2246 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmesi üzerine, bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine dosyanın Danıştay Altıncı Dairesinin E:2020/11194 sayısına kaydedildiği ve davanın halen derdest olduğu ,
Uyuşmazlıkta, Geriş Rüzgar Enerjisi Santrali Projesi kapsamında, sit alanı dışındaki alana ilişkin 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave nazım ve uygulama imar planlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 27.10.2014 tarihinde; sit alanı içerisinde kalan bölgeye ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı revizyon ve ilave nazım ve uygulama imar planlarının ise 02.12.2014 tarihinde onaylandığı, bu onay sürecinden sonra 2017 yılında hazırlanan 2. ÇED sürecinde, RES projesinde değişiklik yapılarak kapasitenin değiştirilmesi nedeniyle müdahil ... Elektirik Üretim A.Ş. tarafından Geriş Rüzgar Enerji Santrali Revizyon projesinin sunulduğu ve davalı idare tarafından talebin uygun görülerek ... günlü, ... sayılı yeni "ÇED Gerekli Değildir" kararı verildiği, 19.10.2017 tarihinde düzenlenen "ÇED Gerekli Değildir" belgesine konu oluşturan Geriş RES Revizyonu kapsamında oluşturulan Ekim 2017 tarihli Geriş RES Nihai Proje Tanıtım Dosyasındaki proje ile, T1- T2- T3- T4- T4- T5- T6- T7- T8- T9-T10-T11-T12-T13 olmak üzere toplam 13 türbin alanından oluşan projenin 12 türbin alanına düşürüldüğü, T8 nolu türbinin iptal edildiği, T5-T12-T13 nolu türbin alanlarında yer değişikliğine gidildiği, T10 nolu türbin alanının koordinatlarında doğuya doğru hafif bir farklılık olmakla birlikte yer değişikliği yapılmadığı, T1-T2-T3-T4-T6-T7-T9-T10-T11 nolu türbin alanları ile Şalt Merkezi ve Şalt Kontrol Binasının yerinin ve formunun aynı şekilde korunduğu, türbin sayısı ve yerlerine ilişkin olarak projede yapılan revizyon kapsamında türbinler arası bağlantı yollarında da değişiklik yapılmasının gerekli hale gelmesine rağmen, proje alanında türbinler arası erişimi sağlayan ana bağlantı yollarının ilk hali ile bırakıldığı,
Bakılan davanın konusu 27.10.2014 tarihinde onaylanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave nazım ve uygulama imar planlarında tanımlı olan türbin alanlarının konumu ve sayısı ile 19.10.2017 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararına konu oluşturan Geriş RES Revizyonu kapsamında hazırlanan projede tanımlı olan türbin alanlarının konumu ve sayısı arasında önemli farklılıklar olduğu gibi projede revizyona gidilmesine rağmen türbinler arası bağlantı yollarının projenin revizyondan önceki hali ile bırakıldığı, bu çerçevede dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave nazım ve uygulama imar planlarında konumu belirlenen türbin alanı ve türbinler arası bağlantı yollarından oluşan rüzgar enerji santrali projesine özgü plan kararlarının dayanağı rüzgar enerji santrali projesi revizyonu nedeniyle proje ile uyumsuz hale geldiği açık olduğundan, bu yönüyle plan kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulüne idare mahkemesi kararının kaldırılmasına dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili tarafından, bakılan davanın Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararına uygunluğu değerlendirilmeli iken, hatalı şekilde henüz gerçekleşmemiş proje kapasite artışına yönelik planlanan türbin yerleşimleri esas alınarak imar planlarının yeni düzenlemeleri içermiyor olması nedeniyle dava konusu işlemin iptali yolundaki İdari Dava Dairesi kararının hukuka aykırı olduğu bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare yanında müdahil vekili tarafından, dava konusu imar planlarının planlama teknikleri, imar mevzuatı, planlama ilkeleri ve şehircilik esasları toprağın koruma kullanma dengesine uyarlı bir şekilde yerleşme alanlarına uygun mesafelerde konumlanan arkeolojik sit ve doğal sit alanlarına özen gösterilerek, çevre ve ekolojiye duyarlı hazırlanmış kamuya yararlı imar planların iptali yolundaki İdari Dava Dairesi kararının hukuka aykırı olduğu bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 29.10.2021 tarihli, 31643 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 85 sayılı Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2. maddesi ile de aynı Kararnamenin 97. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "Çevre ve Şehircilik" ibaresinin "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiği görüldüğünden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının davalı olarak belirlenmesi suretiyle işin gereği görüşüldü.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
UYAP üzerinde yapılan incelemede, Geriş Rüzgar Elektrik Santrali Projesi ve Kapasite Artışı Revizyon Projesi'ne ilişkin ... günlü, ... sayılı "ÇED gerekli değildir" kararının iptali istemiyle dava dışı üçüncü kişi tarafından açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 08.04.2019 günlü, E:2019/2383, K:209/2246 sayılı bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 30.03.2021 tarihli, E: 2020/11194, K: 2021/4783 sayılı kararı ile kesin olarak onanmasına karar verildiği görülmüştür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına dava konusu işlemin iptaline dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.