T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6214
Karar No : 2023/5248
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Birliği Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...'ın baro levhasına yazılmasına dair İstanbul Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca tesis edilen kararın Adalet Bakanlığınca uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesi üzerine ilk kararda ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı karının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dosyada mevcut belgelerin ilgili mevzuat hükümleriyle birlikte incelenerek değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu işlemin, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği olduğu iddiasıyla hakkında adli kovuşturma yürütülenlerin avukat olması sonucunu doğuracağı, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği, kamu hizmeti niteliği dikkate alındığında, bu durumun hukuk devletinin işlerliğinin sağlanması bakımından yaşamsal bir öneme sahip ve yargının kurucu unsurlarından olan avukatlık mesleğinin etkinlik ve güvenilirliğini zedeleyeceği anlaşıldığından; 1136 sayılı Kanun'un 5/3. maddesinde tanınan takdir yetkisinin, (PKK/KCK) silahlı terör örgütü adına suç işleme ve bu örgütün propagandasını yapma suçlarından dolayı hakkında kovuşturma yürütülen ...'ın baro levhasına yazılması yönünde kullanılmasına dair dava konusu işlemde, kamu yararı ve avukatlık hizmetinin yukarıda temas edilen vasıf ve nitelikleri yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; UYAP kayıtları ile dava dosyası içeriği bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde; adı geçen hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, silahlı örgüt propagandası yapma, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa muhalefet etme suçlarından dolayı ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... esasına kayden açılan davada, anılan Mahkemenin 28/05/2021 tarihli kararıyla ilgilinin beraatine karar verildiği, her ne kadar beraat kararları kesinleşmemiş ise de, bu aşamada takdir yetkisinin ilgili aleyhine kullanılmasının masumiyet karinesi ile çelişeceği, ... hakkında ilk derece mahkemesince beraat kararı verilen ve henüz kesinleşmeyen dava dışında Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında değerlendirilebilecek bir soruşturma ya da kovuşturma bulunmadığı da göz önüne alındığında; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından, davalı idare ve müdahilin istinaf istemlerinin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, adı geçen hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, silahlı terör örgütü propagandası yapma, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa muhalefet etme suçlarından dolayı kovuşturma yürütüldüğü, bu suçların avukatlığa kabule engel olduğu nazara alındığında söz konusu ceza kovuşturmasının neticesinin beklenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, adı geçenin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ilgilinin ceza yargılaması sonucunda beraat ettiği, suçluluğu mahkeme kararı ile sabit görülmeden kişinin suçlu sayılamayacağı, Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Avukatlık Kanununun 5/3. maddesi ile aynı Kanunun 5/1-a maddesinde belirtilen suçlardan kovuşturma altında bulunan kişilerin avukatlığa alınma istekleri hakkındaki kararın kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği belirtildiğinden söz konusu fıkranın ceza kovuşturması süresi ile sınırlı tedbir mahiyetinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Buna göre; idari işlemin yargılamasının yapıldığı süreçte ceza yargısında kişinin atılı suçtan beraatine hükmedilmiş ve bu karar da kesinleşmiş ise ceza kovuşturmasının sona erdiği de dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
Somut olayda, dava konusu ısrar kararının verildiği tarihte ilgili hakkında ceza kovuşturması bulunmakta ise de; gelinen aşamada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile beraat kararı verildiği, bu kararın istinaf isteminden feragat sebebiyle 13/10/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığından dava konusu ısrar kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, bu nedenle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY
...'ın Baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair İstanbul Barosu Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının; adı geçen hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, silahlı örgüt propagandası yapma, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa muhalefet etme suçlarından dolayı … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… esasına kayden açılan davanın derdest olduğundan bahisle Adalet Bakanlığınca uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesi üzerine ilk kararda ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanununun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur: "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,"; üçüncü fıkrasında, "Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir."; dördüncü fıkrasında ise, "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; ... hakkında … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… esasına kayden açılan davada, anılan Mahkemenin … tarih ve K:… sayılı kararıyla ilgilinin beraatine karar verildiği, beraat kararının istinaftan feragat nedeniyle 13/10/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İdari yargı denetimi, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olup ilgilinin baro levhasına yazılması hususunda ısrar kararı verildiği tarih itibariyle, PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, silahlı terör örgütü propagandası yapma, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa muhalefet etme suçlarından dolayı hakkında açılmış ceza kovuşturması mevcut olduğundan, 1136 sayılı Kanun'un 5/3. maddesinde tanınan takdir yetkisinin, mezkur suçlardan hakkında kovuşturma yürütülen ilgilinin baro levhasına yazılması yönünde kullanılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına uyarlık görülmemiştir.
Öte yandan; ilgili hakkında verilen beraat kararının kesinleştiği dikkate alındığında adı geçenin tekrar Baro levhasına yazılma talebinde bulunabileceği ve ilgili baro yönetim kurulunca tekrar bir değerlendirme yapılabileceği açıktır.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 27/10/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- İlgilinin baro levhasına yazılması hususunda Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca ısrar kararı verildiği tarih itibariyle hakkında, PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, silahlı terör örgütü propagandası yapma, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa muhalefet etme suçlarından dolayı ceza kovuşturmasının bulunduğu, bununla birlikte ısrar kararının hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ilgilinin bahsi geçen suçlardan beraatine hükmedildiği ve bu kararın kesinleştiği anlaşıldığından; uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan bu hususun res'en göz önüne alınması gerektiği tartışmasız olup ilgilinin baro levhasına yazılması hususunda ısrar edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.