T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6226
Karar No : 2024/1925
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Akaryakıt Turizm Tarım Seracılık Hayvancılık Gıda Ürünleri Ticaret Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin İli, Erdemli İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirketin uhdesinde bulunan 200807276 sicil sayılı II(b) grubu işletme ruhsatının 08/11/2012 tarihinde yürürlüğe girmesine karşın alınması zorunlu izinlerin alınarak süresi içerisinde verilmediğinden bahisle davacı şirket adına 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/11. maddesi uyarınca işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren 08/11/2015 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00 TL, 08/11/2016 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00 TL ve 08/11/2017 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00 TL olmak üzere toplam 188.229,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Mersin İli, Erdemli İlçesi sınırları içerisinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan maden sahasına ilişkin olarak alınan II(b) grubu işletme ruhsatının 08/11/2012 tarihinde yürürlüğe girmesine karşın 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında işletme izni verilmeden önce alınması zorunlu mülkiyete, çevresel etki değerlendirmesine ve işyeri açma çalıştırmaya ilişkin izinlerin Kanun'da öngörülen 3 yıllık süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunulmadığı ve dosya kapsamında aksi durumun davacı şirket tarafından ortaya konulamadığı dikkate alındığında, anılan Kanun'un 24/11. maddesi uyarınca yükümlülüğün yerine getirilmediği her yıl için idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve ÇED izninin alındığı, mülkiyet izninin alınabilmesi için söz konusu yerin mera vasfından çıkarılması talebiyle başvuruda bulunulduğu ve başvurunun reddine ilişkin kararın tebliğ edilmediği, yasal izinlerin gecikmesinin sorumluluğunun taraflarına yükletilemeyeceği, idarenin kusuru ile mülkiyet izni alınmasının geciktiği, dava devam ederken mera tahsis amacı değişikliği yapıldığı, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mersin İli, Erdemli İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirketin uhdesinde bulunan 200807276 sicil sayılı II(b) grubu işletme ruhsatının 08/11/2012 tarihinde yürürlüğe girmesine karşın 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında alınması zorunlu izinlerin alınarak 3 yıllık süresi içerisinde Genel Müdürlüğe verilmediğinin tespit edilmesi üzerine davacı şirket adına işletme ruhsatı yürürlük tarihi olan 08/11/2012 tarihinden 08/11/2015 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00 TL, 08/11/2016 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00 TL ve 08/11/2017 tarihine kadar olan dönem için 62.743,00 TL olmak üzere toplam 188.229,00 TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; işletme ruhsatının, işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini, işletme izninin ise; bir madenin işletmeye alınabilmesi için izni ifade ettiği belirtilmiş, 7. maddesinde; " ... 9) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verilir. ... 11) Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi sürecinde en geç üç ay içinde bitirilir..." hükmüne, "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında; "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, davacı şirkete idari para cezası verilmesi gerekmekte ise de; davacı şirketin idari para cezasına konu eyleminin, 08/11/2012 tarihinden 08/11/2015 tarihine kadar, 08/11/2015 tarihinden 08/11/2016 tarihine kadar ve 08/11/2016 tarihinden 08/11/2017 tarihine kadar olan dönemlere ilişkin olduğu, bu sebeple davalı idarece 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrasında cezalandırılan her eylemin gerçekleştirildiği yıllarda yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre idari yaptırım uygulanması ve anılan her bir yıla ait olmak üzere mevzuatta öngörülen tutarda idari para cezası verilmesi gerekirken, ilgili yıllar itibariyle gerçekleşen eylemleri için davacı şirketin, dava konusu işlem tarihinde geçerli olan yeniden değerleme oranı tekraren uygulanarak 2018 yılı için geçerli olan idari para cezası ile tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 27/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.