T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/6253
Karar No : 2023/6870
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR):
1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
6- …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 10/12/2020 tarih ve E:2016/11327, K:2020/12569 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bursa ili, Osmangazi ilçesi, … Köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacılar tarafından (mülga) Emek Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon sonucunda imar parseli tahsil edilmemiş olması, … ada, … ve … sayılı parsel sayılı taşınmazlarda lehine kurulan ipoteğin … tarih ve … sayılı işlemle belediye lehine dönüştürülmesi ve yine belediyece tahsil edilmesi sebebiyle uğranıldığı belirtilen 70.890,30 TL maddi zararın tazmini istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, davalı idarenin görevini gereği gibi yerine getirmeyerek hizmet kusuru işlediği ve davacıların zararına sebebiyet verdiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davacının uğramış olduğu 70.890,30- TL maddi zararın dava tarihinden (07.10.2015) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülen Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen reddi ile mahkeme kararının maddi tazminatın ödenmesine dair esasına ilişkin kısmı yönünden onanması; kısmen kabulü ile faiz başlangıç tarihi yönünden ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacıların 120/6190 oranında hissedarı olduğu, Bursa ili, Osmangazi ilçesi, … Köyü, Eski: … pafta, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda (mülga) Emek Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile parselasyon işlemi yapılmıştır. Çok sayıda gecekondu yer alan taşınmazda davacıların murisinin konutu bulunmadığından parselasyon sonucunda imar parseli tahsis edilmeyerek lehine … ada, … ve … sayılı taşınmazlarda ipotek alacaklısı haline getirilmiştir.
Emek Belediye Encümeninin … tarihli ve … sayılı kararıyla; … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararları ile kabul edilen 2981/3290 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon işleminde yol düzenlemesi sırasında maddi hataların yapılmış olduğu, imar planı değişikliği ile yeni düzenlemeler yapıldığı ve idari hatalar yapıldığının saptandığından ilk uygulama neticesinde tescil edilen şahıslar lehine oluşan kanuni ipoteklerin iptali ile belediye lehine dönüştürülmesine, bu işlemler sonucunda hak sahiplerinin yasal olarak alması gereken tapu miktarlarında fazla veya eksik miktarlar için 2942 sayılı Kamulaştırma Yasasına göre belediye lehine veya aleyhine ipotek tesisine karar verilmiştir. Anılan karar ile … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazda davacılar murisinin lehine olan kanuni ipoteğin … tarih ve … yevmiye sayılı işlem ile Emek Belediyesi lehine dönüştürüldüğü ve ipoteğin … tarih, … yevmiye sayılı ve … tarihli, … yevmiye sayılı yazılara istinaden terkin edildiği anlaşılmaktadır.
Davacının uyuşmazlık konusu 78,00 m² taşınmazına karşılık ipotek alacaklarının belediye lehine dönüştürülmesi nedeniyle … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki 13.440.000-TL; … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki 12.880.000-TL ipotek bedelinin belediye veznesi yatırılması sebebiyle terkininden kaynaklı olarak gerek taşınmaz üzerinde davacılara hisse tahsis edilmediği gerekse de kamulaştırılma yapılmaksızın lehine ipoteğin belediye lehine bedele dönüştürüldüğünden bahisle uğranılan 15.000,00- TL (ıslah sonrası 70.890,30) maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kararının maddi tazminatın ödenmesine dair esasına ilişkin kısmı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının maddi tazminatın kabulüne ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın; Mahkemece kabul edilen maddi tazminat miktarına yürütülecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmı yönünden;
2577 sayılı Kanunda, tam yargı davalarında dava dilekçesindeki miktarın artırımına (ıslah) olanak tanıyan düzenleme uyarınca, dava dilekçesinden sonra tazminat miktarının artırılmasının istenilmesi üzerine davanın kabulüne karar verilmesi halinde miktar artırımı dilekçesinin idare mahkemesi kayıtlarına girdiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacıların 07.10.2015 tarihinde İdare Mahkemesi kayıtlarına giren dava dilekçesiyle 15.000,00 TL tutarındaki maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle dava açtığı bilirkişi raporu ile maddi tazminatın dava tarihi itibariyle 70.890,30-TL olarak hesaplandığı davacının miktar arttırımına (ıslah) ilişkin dilekçe ile 55.890,30- TL miktar arttırımında bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının talebine bağlı olarak maddi tazminatın 15.000,00 TL'lik kısmı bakımından dava tarihinden, miktar arttırım (ıslah) dilekçesi ile arttırılan 55.890,30- TL'lik kısmına ise, dilekçenin Mahkeme kayıtlarına girdiği tarih olan 31.05.2016 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, Mahkemece, uyuşmazlığa konu taşınmazın dava tarihi itibariyle değeri üzerinden bilirkişi raporu ile hesaplanan 70.890,30-TL TL maddi tazminat miktarına 07.10.2015 olan dava tarihinden faiz yürütülmesine ilişkin temyize konu kararın bu kısmında isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının maddi tazminatın esasına ilişkin kısmının ise ONANMASINA, maddi tazminata yürütülecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 26/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.