DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/64 E. , 2022/1007 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/64
Karar No : 2022/1007
TEMYİZ EDENLER: I-DAVACILAR:
1- …
2- …
VEKİLİ: Av. …
II-DAVALI: …Bakanlığı
(Mülga … Bakanlığı)
VEKİLİ : Huk. Müş. …
DİĞER DAVACILAR : 1- …
2- …
3- …
İSTEMLERİN KONUSU : Danıştay Onbeşinci Dairesinin 14/02/2018 tarih ve E:2016/9848, K:2018/1686 sayılı kararının aleyhe olan kısımlarının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 07/10/2016 tarih ve 29850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği'nin (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No: 6) 5. maddesinin 1.,2. ve 3. fıkraları, 7. maddesinin 1. fıkrası, 13. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 20. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 22. maddesinin 1. fıkrasının (h) ve (k) bentleri ve aynı maddenin 2. fıkrası, 26. maddesi ve Geçici 1. maddesinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onbeşinci Dairesinin 14/02/2018 tarih ve E:2016/9848, K:2018/1686 sayılı kararıyla;
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10/1-c maddesinde; davalı idarenin, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri almaya ve eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğunun düzenlendiği,
Söz konusu düzenleme uyarınca hazırlanan Gümrük Yönetmeliği'nin 574, 575, 576, 577 ve 578. maddelerinde, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin sahip olmaları gereken nitelikler, sorumlulukları, uygulanacak cezalar ve yetki belgelerinin geri alınması gibi hususların düzenlendiği, 4458 sayılı Kanun ve Gümrük Yönetmeliği uyarınca çıkarılan Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:6) ile de, yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği müessesesine ilişkin usul ve esasların ayrıntılı olarak düzenlendiği,
Tebliğin; 5. maddesinin 1. fıkrası, 7. maddesinin 1. fıkrası ve 26. maddesi yönünden:
Tebliğin; 5. maddesinin 1. fıkrasında, yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin tanımının yapıldığı ve Gümrük Yönetmeliği'nin 576. maddesine atıfta bulunulduğu, 7. maddesinin 1. fıkrasında, yetki belgesinin geçerlilik süresinin 3 yıl olduğu ve bu sürenin Gümrük Yönetmeliği'nin 576. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde yer alan nitelik (65 yaş) dikkate alınarak daha kısa belirleneceği, 26. maddesinde ise, daha önce yürürlükte olan 2 Seri No'lu Gümrük Genel Tebliği'nin yürürlükten kaldırıldığı hususlarının düzenlediği, buna göre üst norm olan Gümrük Yönetmeliği'nde yer alan kuralların tekrarı niteliğinde olan ve Yönetmelik ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine tanınan yetkilerde sınırlamalara gitmeyen ve yine üst normlarda bulunmayan sorumluluk ve yükümlülükler getirmeyen dava konusu Tebliğ kurallarında hukuka aykırılık bulunmadığı,
Tebliğin; 5. maddesinin 2. ve 3. fıkrası, 13. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 20. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 22. maddesinin 1. fıkrasının (h) ve (k) bendi ile aynı maddenin 2. fıkrası ve Geçici 1. maddesi yönünden:
Davalı idarece, 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca hazırlanarak 07/10/2009 tarih ve 27369 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Gümrük Yönetmeliği ile, "Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği" kurumunun oluşturulduğu, dava konusu Tebliğ ile aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 30. maddesi ile yeniden düzenlenen asıl Yönetmeliğin 574. maddesinde; yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin, 4458 sayılı Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Bakanlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve Yönetmeliğin 576. maddesinde belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olarak tanımlandığı, bu fıkrada geçen tespit işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin çalışma usul ve esaslarının ise, Bakanlıkça yayımlanan tebliğ ve genelgelerle belirleneceğinin kurala bağlandığı,
İdarelerin, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, kamu hizmetlerinin sunumunda etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma ve bu kapsamda düzenleyici işlemler yapma yetkisine sahip oldukları, kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğinin önceden saptamasının her zaman mümkün olmaması karşısında, gelişen durumlara göre ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla yönetmelik, tebliğ ve genelgelerle düzenlemeler yapabilecekleri,
Tebliğin; 5. maddesinin 2. ve 3. fıkrası, 13. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 20. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 22. maddesinin 1. fıkrasının (h) ve (k) bendi ile aynı maddenin 2. fıkrası ve Geçici 1. maddesinde yer alan düzenlemelerin, üst normlarla, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine tanınan yetkilerde sınırlamalara giden ve bu kişiler hakkında üst normlarda bulunmayan bir takım sorumluluk ve yükümlülükler getirdiği, bu nedenle dava konusu düzenlemelerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle,
Tebliğin, 5. maddesinin 1. fıkrası, 7. maddesinin 1. fıkrası ve 26. maddesi yönünden davanın reddine, anılan Tebliğin, 5. maddesinin 2. ve 3. fıkraları, 13. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 20. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 22. maddesinin 1. fıkrasının (h) ve (k) bentleri ve aynı maddenin 2. fıkrası ve Geçici 1. maddesinin ise iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılardan … ve … tarafından, Tebliğ'in mezuniyet ve yaş koşulunun düzenlendiği kuralları ile önceki Tebliğ'in yürürlükten kaldırıldığı dava konusu kuralının, hali hazırda yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olarak görev yapmakta olanların kazanılmış haklarını ihlal ettiği, çalışma hakkını kısıtlayan söz konusu düzenlemeleri haklı kılacak hukuki ve haklı nedenlerin bulunmadığı, temyize konu kararın redde ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, 4458 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile idarelerine verilen yetki kapsamında Gümrük Yönetmeliği ve Gümrük Genel Tebliğleri ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği müessesesinin düzenlendiği ve bunların nitelikleri, görev ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarının belirlendiği, dava konusu düzenlemelerin de Kanun'la idarelerine tanınan takdir yetkisi kapsamında hukuka uygun olarak yapıldığı, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerince yürütülen hizmetlerin kamusal niteliği bulunduğu hususu göz önüne alındığında, gümrük hizmetlerinin sağlıklı ve güvenli biçimde işlemesi için tesis edildiği açık olan dava konusu düzenlemelerin hukuka uygun olduğu, hali hazırda faaliyet gösteren yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki belgelerinin 31/12/2019 tarihine kadar geçerli olacağına ilişkin kural ile yeni düzenlemeye uyum sağlanabilmesi için geçiş sürecinin öngörüldüğü, temyize konu kararın iptale ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Taraflarca, Danıştay Onbeşinci Dairesince verilen kararın lehe kısımlarının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve karşı tarafın temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın lehe kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile, temyize konu kararın Tebliğ'in 22. maddesinin 2. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının bozulmasına, davalı idare ve davacıların kararın diğer kısımlarına yönelik temyiz istemlerinin reddi ile, Daire kararının bu kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden tarafların yürütmenin durdurulması istemi görüşülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Gümrük Genel Tebliğinin (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No: 6), 07/10/2016 tarih ve 29850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi üzerine, davacılar tarafından anılan Tebliğ'in 5. maddesinin 1.,2. ve 3. fıkraları, 7. maddesinin 1. fıkrası, 13. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 20. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 22. maddesinin 1. fıkrasının (h) ve (k) bentleri ve aynı maddenin 2. fıkrası, 26. maddesi ve Geçici 1. maddesinin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. maddesinde; "1. a) Bu Kanunda ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuatta yer alan; izin süreleri, teminat uygulamaları, gümrük vergilerinden muafiyet ve istisna uygulamaları ile beyanın düzeltilmesine ilişkin ortaya çıkan sorunları ve tereddütleri incelemek suretiyle gidermeye Müsteşarlığın önerisi ile bağlı bulunduğu Bakan yetkilidir.
b) Tabiî afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar ile büyük nüfus hareketleri gibi kriz hallerinde kriz bölgelerinde kullanılmak üzere yurt dışından gelecek araç, gereç, makine, teçhizat ve benzeri malzemelerin, giriş kayıtları tutulmak ve gümrük ile ilgili mevzuat gereğince yerine getirilmesi gereken işlemler sonradan yapılmak üzere, yurda girişine izin vermeye; bu şekilde yurda giren her türlü araç, gereç, makine ve teçhizatın tekrar yurt dışına çıkarılmalarına veya ihtiyaçlara ve günün şartlarına uygun olarak serbest dolaşıma girişine karar vermeye Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakan yetkilidir.
c) Müsteşarlık, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alır. Bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkilidir.
2. Gümrük mevzuatının öngördüğü uygulamaların, hangi hallerde ve hangi koşullar altında basitleştirileceğine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü,
640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin, dava konusu düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan "Görevler" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Gümrük ve Ticaret Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
…
"n) Gümrük müşaviri ve yardımcılarıyla yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve denetlemek," hükmü,
07/10/2016 tarih ve 29850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 30. maddesinde; "Aynı Yönetmeliğin mülga 574 üncü maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri
MADDE 574 – (1) Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri, Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Bakanlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576 ncı maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviridir.
(2) Birinci fıkrada geçen tespit işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin çalışma usul ve esasları Bakanlıkça yayımlanan tebliğ ve genelgelerle belirlenir.” kuralı,
31. maddesinde; "Aynı Yönetmeliğin mülga 575 inci maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin sorumluluğu
MADDE 575 – (1) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri, yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların ve onayladıkları EUR.1/EUR.MED ve A.TR dolaşım belgelerinin doğruluğundan sorumludur. Yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.” kuralı,
32. maddesinde; "Aynı Yönetmeliğin mülga 576 ncı maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin sahip olması gereken nitelikler
MADDE 576 – (1) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin aşağıda belirtilen niteliklere sahip olmaları gerekir:
a) Kanunun 228 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile geçici 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gümrük müşavirliği izin belgesine sahip olmak ya da Kanunun 228 inci maddesinin birinci fıkrası ile geçici 5 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca hak sahibi olup, en az yedi yıl süre ile gümrük müşavirliği izin belgesine sahip olmak,
b) Son beş yıl içinde Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca kesinleşmiş geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası almamış olmak,
c) Dolaylı temsil suretiyle gümrük idarelerinde iş takip etmemek ve bu amaçla kurulmuş tüzel kişilere ortak olmamak,
ç) Tespit işlemlerinin yapılacağı kişiler ve antrepo işleticileri ile ortaklık ve çalışan statüde ilişkisi bulunmamak,
d) Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca birden fazla geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası almamış olmak,
e) Ertelenmiş, hükmün açıklanması geriye bırakılmış, para cezasına veya tedbire çevrilmiş ya da affa uğramış olsalar bile kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından ceza almamış olmak,
f) 4458 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca son üç yıl içerisinde üçten fazla uyarma veya kınama cezası almamış olmak,
g) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, iktisat, siyasal bilgiler, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleriyle bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul olunan yurt içi ya da yurt dışındaki öğrenim kurumlarından birinden mezun olmak,
ğ) Altmış beş yaşını doldurmamış olmak.
(2) Birinci fıkrada sayılan niteliklere sahip olan gümrük müşaviri gerekli evraklarla Bakanlığa müracaat eder. Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenmesi uygun bulunan Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Yetki Belgesinin geçerlilik süresi 3 yıldır. Bu süre birinci fıkranın (ğ) bendinde yer alan nitelik dikkate alınarak daha kısa belirlenir.” kuralı,
34. maddesinde; "Aynı Yönetmeliğin mülga 578 inci maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
“Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine uygulanacak cezalar ve yetki belgesinin geri alınması
MADDE 578 – (1) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerince yapılan tespit işlemlerine ilişkin olarak mevzuata aykırı durumların belirlenmesi halinde haklarında Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükümleri uygulanır.
(2) Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olabilme şartlarından birinin kaybedilmesi, tespit işlemleri ile ilgili olarak Bakanlıkça belirlenen asgari ücret tarifesinin altında hizmet verilmesi, görevin bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapılmaması veya kusurlu olarak yapılması ya da Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunulması veya dolaylı temsil suretiyle faaliyet gösteren gümrük müşavirleriyle ya da tespit işlemini yaptıran yükümlü ile doğrudan veya dolaylı iş ilişkisi içinde olduğunun tespit edilmesi durumlarında yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki belgeleri geri alınır. Bu şekilde yetki belgeleri geri alınan gümrük müşavirlerine beş yıl süreyle tekrar yetki belgesi verilmez.
(3) Asgari ücret tarifesinin altında hizmet verildiğinin tespit edildiği, ancak bu durumun maddi hatadan kaynaklandığının anlaşıldığı hallerde ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz. Bu durumda yetkilendirilmiş gümrük müşaviri yazılı olarak uyarılır. Yazılı uyarıya rağmen sözleşme ücretinde gerekli düzeltmeleri yapmayan veya benzer hataları tekrarlayan yetkilendirilmiş gümrük müşavirine ait yetki belgesi, altı ay süreyle geri alınır.
(4) Tüzel kişilik bünyesinde gerçekleştirilen işlemlerde, işlemi gerçekleştiren yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin yanı sıra şirketi temsil ve ilzama yetkili yetkilendirilmiş gümrük müşaviri hakkında da ikinci fıkra hükmü uygulanır.
(5) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki belgesinin geri alınması, ayrıca Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmez.” kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Obeşinci Dairesi kararının, 07/10/2016 tarih ve 29850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği'nin (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No: 6), 5. maddesinin 1.,2. ve 3. fıkraları, 7. maddesinin 1. fıkrası, 13. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, 20. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 22. maddesinin 1. fıkrasının (h) ve (k) bentleri, 26. maddesi ve Geçici 1. maddesine ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Tebliğ'in, 22. maddesinin 2. fıkrasına ilişkin kısmına gelince;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; davalı idarenin, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alma, bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenleme, gümrük müşaviri ve yardımcılarıyla yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapma hususunda görev ve yetkisinin bulunduğu, bu kapsamda Gümrük Yönetmeliği'nin 574-578 maddelerinde yer alan düzenlemeler ile yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği müessesesi oluşturularak, bunların sahip olması gereken nitelikler, görev ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarının düzenlendiği, yine davalı idarece çıkartılan Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:6) ile de, anılan Yönetmelikle düzenlenen hususlara ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normların arasında altlık ve üstlük ilişkisinin söz konusu olduğu ve her normun geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla, normlar hiyerarşisinin, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına geldiği, bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle, alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı, dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.
Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler ise; bir yönetmeliğin, kanunun veya Bakanlar Kurulu Kararının (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin) uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde, kanunlarda veya Bakanlar Kurulu Kararlarında (Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde) gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen genel düzenleyici işlemlerdir.
Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No:6)'nin dava konusu 22. maddesinin 2. fıkrası incelendiğinde; yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere zayi olan vergiler ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları yolundaki düzenlemenin, üst norm niteliğinde olan Gümrük Yönetmeliği'nin, (07/10/2016 tarih ve 29850 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 31. maddesi ile yeniden düzenlenen) 575. maddesinin 1. fıkrasında yer alan düzenlemenin tekrarı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Buna göre, dayanağı üst norm niteliğindeki düzenlemenin tekrarı niteliğinde olan, üst normda öngörülmeyen yeni bir usul veya yükümlülük getirmediği anlaşılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, temyize konu kararın Tebliğ'in 22. maddesinin 2. fıkrasının iptaline ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacılardan … ve …'ın temyiz istemlerinin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Danıştay Onbeşinci Dairesinin temyize konu 14/02/2018 tarih ve E:2016/9848, K:2018/1686 sayılı kararının, Tebliğ'in 22. maddesinin 2. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, kararın diğer kısımlarının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, Danıştay Onbeşinci Dairesi yerine 19/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı Başkanlık Kurulu kararıyla yeniden belirlenen iş bölümü kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine gönderilmesine,
4.Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davacılara iadesine,
5. Kesin olarak, 28/03/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.