T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/6416
Karar No : 2024/1339
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile onaylanan Ortahisar İlçesi 1.Etap 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planı ile bu plana yapılan itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında getirilen kullanım kararlarının üst ölçekli plan olan 1/100.000 ve 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planları ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planına uygun olduğu, öngörülen gelişme yapısının Ortahisar ilçesinin mevcut gelişme yapısı ile uyumlu olduğu, nüfus ataması yapılırken ve buna göre konut ve donatı alanları düzenlenirken nüfusun gelişme dinamiklerinin dikkate alındığı, mevcut plana göre donatı miktarı artırılsa da dava konusu planda açık ve yeşil alanlar dışında diğer donatı alanlarına Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında alan ayrıldığı, bu nedenle planlama alanında donatı dengesinin sağlanamayacağı ve bölgede yaşayanlara sunulan hizmet kalitesinin yetersiz olacağı, donatı miktarı açısından mevcut plandaki olumsuzlukların dava konusu planda da devam ettiği, özellikle gelişme konut alanlarında öngörülen donatı alanları açısından dava konusu planın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu, dava konusu parselin bir kısmını içine alan doğu-batı yönünde 20 metrelik imar yolunun ana ulaşım aksı olarak düzenlendiği, dava konusu planda söz konusu yolun bütününde genişliği arttırılırken, yolun bazı kısımlarında güzergahta değişiklik yapıldığı, genişliğinin artmasının ulaşım sisteminin sürekliliği ve bütünlüğünün sağlanması açısından gereklilik olduğu, yolun uyuşmazlık konusu parselin olduğu güney yönüne doğru genişletildiği, mevcut plana göre yapılaşan yapıların korunabilmesi için yolun güneye doğru genişletilmesinin teknik bir zorunluluk olduğu, yolun kuzeye doğru kaydırılmasının mümkün olmayacağı, bu nedenle uyuşmazlık konusu parselin 20 metrelik yol alanında kalmasında bir sakınca bulunmadığı sonucuna ulaşılarak dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; imar planlarının genel düzenleyici işlemler olduğu, bireysel işlemlerden farklı olarak daha ayrıntılı ve uzun hazırlık süreci bulunduğu, planların hazırlanması aşamasına ait olan bu süreçte uyulması gereken ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ile ayrıntılı düzenlemeye konu edilen araştırma, sentez, katılım, projeksiyon nüfus, plan müellifi yeterliliği, plan dili, yürüme mesafesi etki alanı, sosyal teknik altyapı alanı standartları, plan açıklama raporu vb hususlarda planın genelini etkileyen eksiklikler tespit edilmesi halinde parsel bazında üretilen plan kararları hukuka uygun olsa bile, söz konusu eksiklikler nedeniyle imar planının genelinin hukuka aykırı hale geleceği, uyuşmazlık konusu taşınmaza getirilen kullanım kararı imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olmakla birlikte 1/5000 ölçekli nazım imar planında açık ve yeşil alanlar dışında diğer donatı alanlarına Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında alan ayrılması nedeniyle anılan planda imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygunluk bulunmadığı, söz konusu hukuka aykırılıkların planın genelini etkileyen hususlar olması nedeniyle, davacılara ait taşınmaza getirilen kullanım kararı açısından da dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00-TL vekalet ücretinin davalı tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının planlama esaslarına uygun olduğu, davacılar vekil ile temsil edilmediği halde lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Trabzon ili, Ortahisar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Ortahisar İlçesi 1.Etap 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planı ile bu plana yapılan itirazın zımnen reddine dair kararın iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde; "Bu kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemnin sükununu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemler Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu" hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin yollama yaptığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinde ise, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği hükme bağlanmıştır.
1136 sayılı Avukatlık Kanununun 164. maddesinde; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği belirtilmiş, 168. maddesinde; hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınarak avukatlık ücretine hükmedileceği kuralı getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalının uyuşmazlığın esasına yönelik temyiz istemi incelendiğinde;
Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonun ve dayanağı olan 1/25.000 ölçekli nazım imar planının tamamının iptali istemiyle … Odası Trabzon Şubesi tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 27.02.2024 tarih ve E:2020/10190, K:2024/1308 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonun tamamının iptaline karar verilmesi nedeniyle dava konusu taşınmaza ilişkin olarak da planın iptaline karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, anılan iptal kararının uyuşmazlığa konu taşınmaza getirilen kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu anlamına gelmediği, planın bütününe ilişkin iptal kararı üzerine yeniden planlama yapılırken taşınmaza şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun bir fonksiyon verileceği açıktır.
Davalının vekalet ücretine ilişkin temyiz istemine gelince;
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, vekalet ücretine hükmedilebilmesi, davada haklı çıkan tarafın vekil aracılığıyla temsil edilmiş olmasına bağlıdır.
Uyuşmazlıkta, davacıların yargılama sürecinde vekil aracılığıyla temsil edilmediği halde Bölge İdare Mahkemesi kararında davacılar lehine vekalet ücretine hükmedildiği anlaşıldığından, kararın bu kısmında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin esas yönünden reddine, vekalet ücretine ilişkin olarak kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, vekalet ücreti yönünden BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.