T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6432
Karar No : 2022/6875
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi sınırları dahilinde davacı uhdesinde bulunan ve … tarihinde yürürlüğe giren … sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatlı sahaya yönelik olarak, maden işletme izni almak üzere 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlerin tamamlanmadığından bahisle, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 05.04.2018 tarihinden 05.04.2019 tarihine kadar olan dönem için 77.632,00-TL idari para cezası uygulanmasına yönelik Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve E… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dilekçesinde Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi sınırları dahilindeki S:... sicil numaralı maden sahası içinde yer alan 866 parsel numaralı mera vasıflı taşınmazın mera vasfının değiştirilmesine yönelik başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasına kayden açılan davada lehine karar verilmesi durumunda idari para cezasının gerekçesinin ortadan kalkacağı ileri sürülmekte ise de; ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla "Uyuşmazlıkta, Mera Komisyonu kararı ve işlem dosyasının incelenmesinden; ... Mahallesinde bulunan meraların zaten yem ihtiyacını karşılama oranının düşük olduğu, yem bitkilerinin ekilmesi ile bu açığın kapatılmasının zor olduğu, ... Mahallesinde Mera Islah Projesinin uygulanıyor olması, Mahallede ikamet eden halkın olumsuz görüş bildirmesi, imalata başlandığında; toz, gürültü ve hava kalitesinin düşmesi ile tarım ve hayvancılığın olumsuz etkilenecek olması nedenleriyle mera tahsis amacının değiştirilmesinin kamu yararına uygun olmayacağı sonucuna varılmış olup, bu kapsamda mera vasfı değişikliği talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, olayda, davacı tarafından maden sahasına yönelik işletme izni alınabilmesi amacıyla 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlerin alındığına dair herhangi bir evrakın dosyaya sunulmadığı, bu durumda, maden sahasına yönelik işletme izni alınabilmesi amacıyla 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlerin alınmadığı hususunda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren 3 yıllık süre içerisinde alınması gereken yasal izinler alınamamış olmakla birlikte; bu izinleri almak için süresinde başvuruda bulunulduğu, başvurudan itibaren uzun süre geçtikten sonra 20/09/2016 tarihinde " Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının verildiği, 14/12/2016 tarihinde davacı tarafından mera vasfı değişikliği talebinin reddine ilişkin tesis edilen işleme karşı ... İdare Mahkemesinin … kayıtlı dosyası ile dava açıldığı, ancak davanın reddine karar verilmesi neticesinde gerekli yasal izinlerin alınamadığı, davacının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmek için gerekli başvurularda bulunduğu anlaşıldığından davacıya kusur izafe edilemeyeceği açık olduğundan, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı Yasa'nın 45/4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan incelemeler neticesinde, davacı uhdesindeki işletme ruhsatı ile ilgili olarak işletme izni düzenlenebilmesi için mevzuatın zorunlu kıldığı izinlerden olan mülkiyet, ÇED ve GSM işyeri açma ve çalışma ruhsatının, maden işletme ruhsatının yürürlüğe giriş tarihinden itibaren üç yıllık süre içerisinde tamamlanarak idareye ibraz edilemediği anlaşılmış olup, tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Ankara İli, Çankaya İlçesi sınırları dahilinde davacı uhdesinde bulunan ve … tarihinde yürürlüğe giren … sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatlı sahaya yönelik olarak maden işletme izni almak üzere 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlerin tamamlanmadığından bahisle, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 05.04.2018 tarihinden 05.04.2019 tarihine kadar olan dönem için 77.632,00-TL idari para cezası uygulanmasına yönelik Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında; "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne; aynı kanunun 13. maddesinin 2. fıkrasında; ''Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Ankara ili, Çankaya ilçesi sınırları dahilinde davacının uhdesinde bulunan ve … sayılı II (a) Grup İşletme Ruhsatının 05/04/2013 tarihinde yürürlüğe girdiği, davacı tarafından, söz konusu Proje Tanıtım Dosyasının … tarih ve … sayılı numara ile sisteme girişinin yapıldığı (Ankara Valiliğinin … tarih ve … sayılı yazısından), ilgili kurumlarla yazışmaların yapıldığı, başvurudan itibaren uzun süre geçtikten sonra 20/09/2016 tarihinde "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının verildiği, 14/12/2016 tarihinde davacı tarafından mera vasfı değişikliği talebinde bulunulduğu, bu talebin … tarih ve … sayılı işlemle reddedildiği, anılan işleme karşı açılan davada; ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, maden sahasına yönelik işletme izni alınabilmesi amacıyla 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinler alınmadığından bahisle, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 05/04/2018 tarihinden 05/04/2019 tarihine kadar olan dönem için 77.632,00.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı; dava dosyasından ayrıca GSM işyeri açma ve çalışma ruhsatı için başvurunun yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, idarece dava konusu işlemle aynı gerekçe ile 03/11/2016 ve 18/09/2018 tarihlerinde idarî para cezaları verildiği görülmektedir.
Bu durumda, davacı tarafından ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren 3 yıllık süre olan 05/04/2016 tarihine kadar alınması gereken yasal izinlerin alınamadığı, yalnız mülkiyet iznine ilişkin olarak eksikliğin söz konusu olmadığı, aynı zamanda GSM işyeri açma ve çalışma ruhsatının da idareye ibraz edilemediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu itibarla Maden Kanununun 24. maddesiyle getirilen düzenlemelerin ihdas edilme amacının, işletme ruhsatı verilen sahaların en kısa sürede faaliyete alınarak, maden sahalarının atıl kalmasının önüne geçilmesi olduğu da gözetildiğinde, dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yönündeki karara yönelik istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 25/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.