T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6447
Karar No : 2024/1001
DAVACI: …
DAVALI: … Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
DAVANIN KONUSU:
1- Turist rehberi olan davacıya … tarih ve … sayılı tutanağa istinaden "rehberlik dili dışında ve çalışma kartı olmaksızın rehberlik mesleğini icra ettiği" gerekçesiyle Türkiye Turist Rehberleri Birliği (TUREB) Disiplin Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararı ile verilen toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile,
2- Davacı hakkında tesis edilen cezai işleme dayanak oluşturan denetlemenin yapılması ve tutanağa bağlanması hususunda görev yapan denetmenlerin görevlendirilmesine ilişkin 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği'nin 41/2 maddesindeki "Meslek kuruluşlarının denetimleri yönetim kurullarınca konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilen denetim elemanları tarafından yapılır. Denetime katılacak TÜRSAB yetkilileri de TÜRSAB Yönetim Kurulu tarafından konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilir. Denetim elemanlarının tümü için, denetim elemanı olduklarına ilişkin kimlik bilgilerini içeren ve hangi meslek kuruluşunca görevlendirildiklerine ilişkin fotoğraflı tanıtım kartı düzenlenir. Denetim elemanları bu kartlarını denetim sırasında görünür şekilde taşımak zorundadır.” düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI:
Davacı tarafından, 6326 sayılı Kanun’un 10. maddesinin yedinci fıkrasının (h) bendinde; “Üyelerin mesleki faaliyetlerini denetlemek ve tüketici şikayetlerini değerlendirmek” yetkisinin yönetim kuruluna verildiği, aynı fıkranın (d) bendinde ise; “Gerekli hallerde başkanın teklifi üzerine sınırları açıkça belirtilmek kaydıyla meslek kuruluşunu münferit olarak temsil edecek üyeleri yetkilendirmek” hükmü getirilerek meslek kuruluşunu temsile yetkili olacak kişilerin yönetim kurulu üyeleri arasından yine yönetim kurulu tarafından belirleneceği ve yönetim kuruluna ait olan denetim yetkisinin ise bizzatihi bu üyeler tarafından kullanılabileceğinin hüküm altına alındığı, Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliğinin 41. maddesinin ikinci fıkrasının “ Meslek kuruluşlarının denetimleri yönetim kurullarınca konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilen denetim elemanları tarafından yapılır. “ düzenlemesiyle Kanun ile yönetim kurulu üyelerine verilmiş bulunan denetim yetkisinin, sadece yönetim kurulunca kendi üyeleri arasından belirlenecek üyeler ile kullanılabileceği hükmüne aykırı olarak denetim yetkisinin yönetim kurulu üyesi olmayan diğer uzman kişilere verilebileceği öngörüldüğü, bu durumun yönetmeliklerin kanunlara aykırı olamayacağını belirten Anayasa’nın 124. maddesine aykırı olduğu, sözkonusu Yönetmelik hükmü ile denetim yetkisinin yönetim kurulu üyesi olmayan hatta birlik üyesi dahi olmayan uzman kişilere verilebileceği düzenlemesinin Kanun’a aykırı olduğu, dava konusu disiplin cezasının dayanağını oluşturan … tarih ve … sayılı Tutanakta imzası olan denetçilerin meslek kuruluşu üyesi olmadıkları hatta turist rehberi dahi olmamaları nedeniyle, anılan tutanağı düzenlemeye yetkilerinin olmadığı, disiplin cezasına esas fiilerin işlendiği hususunda yeterli delil bulunmadığı, olay günü Ayasofya Camii’ne şükür namazı kılmaya gittiğini, Pakistanlı iki turistin mekanın camii olmasına rağmen mozaiklerde yer alan insan figürlerinin yüzlerinin neden görünür olduklarını sordukları, kendisinin de Ayasofya’nın daha önce müze olduğu şeklinde bir açıklama yapmaktan başka bir faaliyetinin olmadığı ve ücret almadığı, yazılı savunmasının dikkate alınmadığı, disiplin kurulunca denetmen ile telefon konuşması yapıldığının belirtildiği, denetmenin sadece olayla ilgili bilgi aktarması gerekirken denetmenin kurallara aykırı çalışmayı alışkanlık haline getirdiği, “çalışmayalım da taş mı yiyelim” gibi beyanlarda bulunduğunu belirterek hakkında önyargı oluşturmaya çalışmasının hukuka aykırı olduğu, mevcut disiplin cezası nedeniyle çalışma kartına sahip olmasının mümkün bulunmadığı, turistlerle yaptığı konuşmanın rehberlik faaliyeti olarak nitelendirilmesi mümkün bulunmadığından, belirtilen dil dışında faaliyette bulunulmasının de sözkonusu olmadığı belirtilerek dava konusu işlem ile Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği'nin 41. maddesinin ikinci fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI:
Öncelikle usule ilişkin olarak; Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak görebileceği davaların 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 24. maddesinde sayılmak suretiyle belirtildiği, bu nedenle Yönetmelik hükmünün iptali istemiyle açılan davanın Danıştay’da, bireysel işleme karşı açılan davanın ise İdare Mahkemsinde açılması gerektiği; esasa ilişkin olarak ise; Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliğinin 41. maddesinin ikinci fıkrası ile 6326 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birbirinden farklı hususları düzenlediği, 6326 sayılı Kanun’un 17/7/(h) maddesinin üyelerin mesleki faaliyetlerinin denetimini düzenlerken, dava konusu iptali istenilen düzenlemenin meslek kuruluşlarının denetimini düzenlediği, iptali istenilen Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliğinin 41. maddesinin ikinci fıkrasının kanuni dayanağını 6326 sayılı Kanun’un 7. maddesinin yedinci fıkrasının oluşturduğu ve bu yönüyle de kanuna ve hukuka uygun olduğu, davacının çalışma kartı olmadan ve rehberlik dili dışında başka bir dilde rehberlik hizmeti verdiğinin tutulan tutanak ve denetmen ifadeleri ile sabit olduğu, tutanağın yetkili kişilerce tutulduğu, konu ile ilgili olarak tutanakta imzası olan İlker Tek ile telefon görüşmesi yapıldığı, davacının ikametgâhının Kartal olmasına rağmen nerdeyse hergün Ayasofya Camii önüne gelmesinin arkadaşlık ilişkisi ve sosyal çevre gibi kavramlarla açıklanamasının mümkün olmadığı, hukuki dayanaktan yoksun davanın gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu, 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği'nin 41. maddesinin ikinci fıkrası yönünden davanın reddine; Türkiye Turist Rehberleri Birliği (TUREB) Disiplin Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararı ile davacıya toplam 11 ay meslekten geçici men cezası verilmesine yönelik işlem yönünden dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ: Dava; Turist rehberi olan davacının "rehberlik dili dışında ve çalışma kartı olmaksızın rehberlik mesleğini icra ettiği" gerekçesiyle toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun 27/07/2021 tarih ve 21-05-07 sayılı kararı ile dayanağı 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin 41. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu'nun "Disiplin cezaları ve soruşturma usulü" başlıklı 5. maddesinin 1/c bendinde, meslekten geçici men cezasının; turist rehberinin mesleği icra etmesinin bir aydan bir yıla kadar yasaklanması olduğu, 6 numaralı alt bendinde ise "Kanuni istisnalar saklı olmak üzere mesleğin çalışma kartı alınmadan veya çalışma kartında belirtilen dil veya diller dışında icra edilmesi." nin meslekten men cezasını gerektiren eylem olduğu yine aynı maddenin 3. fıkrasında; "Uyarma ve kınama cezasını gerektiren hâllerde üye olunan odanın yönetim kurulu; meslekten geçici men ve meslekten çıkarma cezasını gerektiren hâller ile oda ve birlik organlarının üyelerinin fiillerinde ise ilgili birlik yönetim kurulu tarafından resen veya oda yönetim kurulunun başvurusu üzerine ilgili birlik disiplin kurulu tarafından disiplin soruşturması başlatılır. Fiilin ilgili birliğe bildirilmesinden itibaren bir yıl içinde disiplin soruşturması sonuçlandırılır. Disiplin soruşturmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.", "Mesleğin korunması" başlıklı 7. maddesinin 7. fıkrasında ise, "Turist rehberliği hizmetleri ile ilgili olarak bu Kanunda öngörülen her türlü denetim, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlık veya meslek kuruluşları tarafından yapılır. Denetimlerde iş birliği yapılması amacıyla ihtiyaç duyulması veya Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin talebi hâlinde Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinden temsilci alınabilir. Bakanlık ve meslek kuruluşları gerek gördüğünde kolluk güçlerinden yardım alır. hükmü yer almaktadır.
26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin dava konusu edilen "Turist rehberliği hizmetlerinin denetimi" başlıklı 41. Maddesinin 2. fıkrasında, "Meslek kuruluşlarının denetimleri yönetim kurullarınca konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilen denetim elemanları tarafından yapılır. Denetime katılacak TÜRSAB yetkilileri de TÜRSAB Yönetim Kurulu tarafından konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilir. Denetim elemanlarının tümü için, denetim elemanı olduklarına ilişkin kimlik bilgilerini içeren ve hangi meslek kuruluşunca görevlendirildiklerine ilişkin fotoğraflı tanıtım kartı düzenlenir. Denetim elemanları bu kartlarını denetim sırasında görünür şekilde taşımak zorundadır." hükmü, 4. fıkrasında ise, "Denetim sırasında geçerli çalışma kartı, tur programı, sözleşme örneği, çalışma kartında belirtilen dil veya dillerde, bölgesi dâhilinde hizmet verilip verilmediği, turist rehberliği hizmetinin Kanuna, bu Yönetmeliğe, meslek etik ilkeleri ile Bakanlığın kültür ve turizm politikalarına uygun sunulup sunulmadığı incelenir. Denetimlerde tespit edilen konular düzenlenecek tutanak ile belirlenir ve denetim elemanları tarafından imzalanır." hükmüne yer verilmiştir.
Dolayısıyla turist rehberliği mesleğinin önemi ve turizm sektörünün özelliği düşünülerek getirilen ve dayanağı yukarıda yer verilen Kanun maddelerine uygun hükümler içeren dava konusu yönetmelik maddesinde hukuka aykırı bir durumdan söz etmeye olanak bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; turist rehberi olarak faaliyet gösteren davacının; Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, 7 ay meslekten geçici men cezasıyla cezalandırıldığı, bu cezaya karşı dava açmadığı ve söz konusu cezanın infazı devam ederken denetim görevlileri tarafından bu kez 07/04/2021 tarihinde tutulan tutanakla, çalışma kartı olmadan iki kişilik Pakistan uyruklu turist grubuna İngilizce olarak rehberlik faaliyeti gerçekleştirdiğinin tespit edildiğinden bahisle Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun dava konusu … tarih ve … sayılı kararı ile toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine bakılan davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Turist rehberi olarak faaliyet gösteren davacı hakkında düzenlenen 07/04/2021 tarihli tutanakta, davacının 2021 yılı çalışma kartı olmadan iki kişilik Pakistan uyruklu turist grubuna İngilizce olarak rehberlik faaliyeti gerçekleştirdiğinin tespit edildiği belirtilmiş ve bu tutanağın Turist Rehberleri Birliğine gönderilmesi üzerine Disiplin Kurulu tarafından Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin 43. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendi uyarınca soruşturma başlatılmasına ve soruşturmanın kurul olarak gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Davacı tarafından Disiplin Kuruluna sunulan savunma dilekçelerinde özetle, tutanak günü Ayasofya Camii'ne şükür namazı kılmak için gittiğini, namazdan sonra yanına gelen Pakistanlı bir çiftin kendisine soru sormak istediğini, kendisinin de bir iki dakika süreyle bilgi verdiğini, herhangi bir rehberlik faaliyetinde bulunmadığını ve bunun karşılığında ücret almadığını beyan etmiş olmasına rağmen, Disiplin Kurulunca, turist rehberi olan davacı hakkında iki denetim görevlisi tarafından düzenlenen tutanak içeriği ve bir denetim görevlisinin telefondaki beyanları esas alınarak dava konusu işlemin tesis edildiği, bir başka aifadeyle denetim görevlileri tarafından düzenlenen tutanağın gerçekliği karinesine dayalı olarak söz konusu savunmaya itibar edilmediği anlaşılmaktadır. Disiplin Kurulunun, denetim görevlilerince düzenlenen tutanağa üstünlük tanıyan bu yaklaşımı davacının savunma yapmasını anlamsız hale getirmiştir.
Bu durumda, davacıya isnat edilen fiilin işlendiği hususunun her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu yönetmelik maddesinin iptali isteminin reddine, davacı hakkında tesis edilen 11 ay meslekten geçici men cezası işleminin ise, iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
Turist rehberi olarak faaliyet gösteren davacıya Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, 7 ay meslekten geçici men cezası verilmiştir. Davacı tarafından bu cezaya karşı dava açılmamış ve cezanın infazına 05/02/2021 tarihinde başlanmıştır.Söz konusu cezanın infazı devam ederken denetim görevlileri tarafından davacı hakkında 07/04/2021 tarihli tutanak düzenlenmiştir. Bu tutanakta; davacının 2021 yılı çalışma kartı olmadan iki kişilik Pakistan uyruklu turist grubuna İngilizce olarak rehberlik faaliyeti gerçekleştirdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir. Söz konusu tutanak iki denetim görevlisi tarafından imzalanmış, davacı ise imzadan imtina etmiştir. Bu tutanağın Turist Rehberleri Birliğine gönderilmesi üzerine de davacı hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır. Disiplin Kurulu tarafından soruşturmanın kurul olarak gerçekleştirilmesine karar verilmiş ve davacıdan yazılı savunması alınmıştır.
Davalı idare yetkilileri ile tutanakta imzası bulunan denetmen İ.T. ile yapılan telefon görüşmesinde, davacının rehberlik dili dışında ve çalışma kartı olmaksızın rehberlik mesleğini icra ettiği hususunun teyit edilmesi üzerine Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Anılan işlem ve bu işlemin dayanağı olan 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği'nin 41/2 maddesinin 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu'nun 10. maddesi hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin esası incelendi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu'nun "Disiplin cezaları ve soruşturma usulü" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Mesleğini bu Kanun hükümlerine uygun olarak icra etmeyen ve meslek kuralları ile etik ilkelerine uymayan turist rehberleri hakkında aşağıdaki disiplin cezaları uygulanır:
...
c) Meslekten geçici men cezası; turist rehberinin mesleği icra etmesinin bir aydan bir yıla kadar yasaklanmasıdır. Meslekten geçici men cezası aşağıdaki hâllerde verilir:
1) 14/9/1972 tarihli ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat AcentalarıBirliği Kanununun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere haklı veya zorunlu bir neden olmaksızın turun süre ve güzergâhının değiştirilmesi.
2) Yetkililerce yapılan denetimlerde bilgi vermekten kaçınılması.
3) Gerçeğin gizlenmesi, yalan veya eksik bilgi verilmesi.
4) Turist gruplarına veya turistik kuruluşlara kasıtlı olarak zarar verilmesi.
5) Turizm meslek kuruluşlarına, yöneticilerine, çalışanlarına veya mesleğe karşı güven ve itibarı zedeleyecek veya turizme zarar verecek nitelikte haksız söz ve davranışlarda veya seyahat acentalığıniteliğinde faaliyette bulunulması.
6) Kanuni istisnalar saklı olmak üzere mesleğin çalışma kartı alınmadan veya çalışma kartında belirtilen dil veya diller dışında icra edilmesi.
7) Bölgesel turist rehberlerinin, bölgesi dışında turist rehberliği faaliyetinde bulunması.
8) Seçimlerin bu Kanuna ve bu Kanun uyarınca belirlenen kurallara uygun şekilde yapılmasının engellenmesi.
9) Aynı yıl içinde iki kez kınama cezası alınması.
...
(2) Meslekten geçici men veya çıkarma cezası alanlara ilişkin bilgiler ilgili birlik tarafından gecikmeksizin Türkiye Seyahat AcentalarıBirliğine bildirilir.
(3) Uyarma ve kınama cezasını gerektiren hâllerde üye olunan odanın yönetim kurulu; meslekten geçici men ve meslekten çıkarma cezasını gerektiren hâller ile oda ve birlik organlarının üyelerinin fiillerinde ise ilgili birlik yönetim kurulu tarafından resen veya oda yönetim kurulunun başvurusu üzerine ilgili birlik disiplin kurulu tarafından disiplin soruşturması başlatılır. Fiilin ilgili birliğe bildirilmesinden itibaren bir yıl içinde disiplin soruşturması sonuçlandırılır. Disiplin soruşturmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin "Turist rehberliği hizmetlerinin denetimi" başlıklı 41. maddesinin 4. fıkrasında, "Denetim sırasında geçerli çalışma kartı, tur programı, sözleşme örneği, çalışma kartında belirtilen dil veya dillerde, bölgesi dâhilinde hizmet verilip verilmediği, turist rehberliği hizmetinin Kanuna, bu Yönetmeliğe, meslek etik ilkeleri ile Bakanlığın kültür ve turizm politikalarına uygun sunulup sunulmadığı incelenir. Denetimlerde tespit edilen konular düzenlenecek tutanak ile belirlenir ve denetim elemanları tarafından imzalanır."; 17. fıkrasında, "Bakanlıkça yapılan denetimlerde, turist rehberiyle ilgili disiplin cezası gerektiren hallerde tutulan tutanaklar işlem yapılmak üzere ilgili Birliğe gönderilir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmelik'in "Disiplin soruşturmasına ilişkin esas ve usuller" başlıklı 43. maddesinde, "... (2) Turist rehberleri hakkında yapılacak disiplin soruşturmasında aşağıda belirtilen usul ve esaslar uygulanır:
...
c) Meslekten men ve çıkarma cezasını gerektiren bir fiil veya halin tespit edilmesi durumunda, Disiplin kurulu, ilk toplantısında durumu inceleyerek soruşturma gerekip gerekmediği konusunda karar alır. Soruşturma açılmasının reddine karar verilmesi halinde alınan karar müracaat makamı, kişi ve kuruluşlara bildirilir. Soruşturma açılmasına karar verildiği hallerde, Disiplin kurulu bir soruşturmacı belirleyebilir veya soruşturmayı kurul olarak gerçekleştirebilir.
ç) Meslekten men ve çıkarma cezasını gerektiren hallerde bulunduğu tespit edilen turist rehberine, disiplin kurulu veya soruşturmacı tarafından, varsa delilleriyle birlikte yazılı savunmada bulunması için onbeş gün süre verildiği, aksi takdirde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı bildirilir. Disiplin kurulu veya soruşturmacı, savunma isteme yazısını, soruşturma açılmasına karar verildiği ya da kendisine görevin tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ilgiliye bildirir. Savunma talep yazısı ekinde, soruşturma konusu ile ilgili ve gizlilik kaydı taşımayan belge örnekleri de verilir.
(3) Disiplin kurulu veya soruşturmacı, hakkında soruşturma yaptığı kişiyi ve konuyla ilgili diğer kişileri sözlü olarak da dinleyebilir. Sözlü olarak alınan bilgiler bir tutanağa bağlanır ve ilgiliye bu tutanak imzalattırılır.
(4) Soruşturmacı her türlü bilgi ve belgeyi topladıktan sonra, vardığı sonucu da belirten bir rapor hazırlayarak en geç iki ay içinde Disiplin kuruluna sunar.
(5) Disiplin Kurulu, soruşturmacının sunduğu rapor ve belgeleri inceleyerek suçu sabit görürse disiplin cezasını verir.
(6) Birlik disiplin kurulu veya görevlendirilen soruşturmacı tarafından ilgili kişi ve makamlardan istenen her türlü bilgi ve belgenin belirtilen süre içinde verilmesi zorunludur.
(7) Turist rehberleri hakkında disiplin soruşturması açılması ve sonuçlandırılması ceza yargılamasından bağımsızdır. Ceza yargılaması sonucunda verilecek hüküm disiplin cezası uygulanmasına mani değildir." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği'nin 41/2: maddesinde yer alan "Meslek kuruluşlarının denetimleri yönetim kurullarınca konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilen denetim elemanları tarafından yapılır. Denetime katılacak TÜRSAB yetkilileri de TÜRSAB Yönetim Kurulu tarafından konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilir. Denetim elemanlarının tümü için, denetim elemanı olduklarına ilişkin kimlik bilgilerini içeren ve hangi meslek kuruluşunca görevlendirildiklerine ilişkin fotoğraflı tanıtım kartı düzenlenir. Denetim elemanları bu kartlarını denetim sırasında görünür şekilde taşımak zorundadır.” hükmünün iptali yönünden;
Turist Rehberliği Meslek Kanununda Mesleğini bu Kanun hükümlerine uygun olarak icra etmeyen ve meslek kuralları ile etik ilkelerine uymayan turist rehberleri hakkında uygulanacak disiplin cezaları ve disiplin soruşturmasına ilişkin diğer usul ve esaslar aşağıdaki yönetmelikle düzenleceğinin hüküm altına alındığını, yukarıda hükümlerine yer verilen Yönetmelik de ise turist rehberleri hakkında yürütülen disiplin soruşturmasının konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilen denetim elemanları tarafından, denetim elemanı olduklarına ilişkin kimlik bilgilerini içeren ve hangi meslek kuruluşunca görevlendirildiklerine ilişkin fotoğraflı tanıtım kartı düzenleneceğini ve de Denetim elemanları bu kartlarını denetim sırasında görünür şekilde taşımak zorunda oldukları düzenlenmiştir.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir.
Bu kapsamda, Turist rehberliği hizmetlerinin denetimi güvenle yürütülebilmesini teminen denetime katılacak uzman kişilerin seçimi ve görevlerinin ifasında uyulacak usullerin tesiptine ilişkin düzenlemelerin üst hukuk normlarına, kamu yararına ve eğitim hizmetinin gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile "rehberlik dili dışında ve çalışma kartı olmaksızın rehberlik mesleğini icra ettiği" gerekçesiyle davacıya verilen toplam 11 ay meslekten geçici men cezasının iptali istemi yönünden:
Turist rehberi olarak faaliyet gösteren davacı hakkında düzenlenen 07/04/2021 tarihli tutanakta, davacının 2021 yılı çalışma kartı olmadan iki kişilik Pakistan uyruklu turist grubuna İngilizce olarak rehberlik faaliyeti gerçekleştirdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir. Bu tutanağın Turist Rehberleri Birliğine gönderilmesi üzerine Disiplin Kurulu tarafından Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin 43. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendi uyarınca soruşturma başlatılmasına ve soruşturmanın kurul olarak gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Davacı, Disiplin Kuruluna sunduğu 17/05/2021 ve 18/05/2021 tarihli metni aynı olan savunma dilekçelerinde özetle, tutanak günü Ayasofya Camii'ne şükür namazı kılmak için gittiğini, namazdan sonra yanına gelen Pakistanlı bir çiftin kendisine soru sormak istediğini, kendisinin de bir iki dakika süreyle bilgi verdiğini, herhangi bir rehberlik faaliyetinde bulunmadığını ve bunun karşılığında ücret almadığını beyan etmiştir.
Disiplin Kurulunca, resmi belge niteliğinde olan ve iki denetim görevlisi tarafından düzenlenen tutanak ile davacının rehberlik dili dışında ve eylemsizken rehberlik mesleğini icra ettiğinin tespit edildiği, davacının ikametgahının Kartal ilçesinde bulunduğu ve neredeyse her gün Ayasofya Camii'nin önüne geldiği hususunun denetim görevlilerince beyan edildiği göz önüne alındığında, mesleğini icra etmek için orada bulunduğunun hukuki bir karine olduğu sonucuna varılarak davacının toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, turist rehberi olan davacı hakkında iki denetim görevlisi tarafından düzenlenen tutanak içeriği ve bir denetim görevlisinin telefondaki beyanları esas alınarak dava konusu işlemin tesis edildiği tutanakda rehberlik hizmeti aldığı iddia edilen kişilerin ifadesine başvurulmadığı, hizmet bedeli aldığına dair bilgiye yer verilmediği görülmektedir.
Bu durumda, davacıya isnat edilen fiilin işlendiği hususunun her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi düzenlemesi yönünden davanın REDDİNE,
2. Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı iledavacıya verilen toplam 11 ay meslekten geçici men cezası işlemin İPTALİNE,
3.Dava kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin 1/2'si olan … TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan … TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.