Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/6498 E. , 2021/11696 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/6498
Karar No : 2021/11696
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
3- ... 4- ...
5- ... 6- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya İli, Korkuteli İlçesi, ... Mahallesi (köyü) mevkiinde ... tarafından yapılması planlanan "... ruhsat numaralı II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı" projesi ile ilgili olarak Antalya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyanın ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun incelenmesinden; uyuşmazlığa konu alanın devlet ormanı sayılan yerlerden olduğu, eğim bakımından toprak muhafaza karakteri taşıdığı, gerçekleştirilecek mermer işletmeciliği faaliyetinin doğal yapı, biyo-çeşitlilik, ekolojik denge veya ormanın diğer unsurlarını ya da sürdürülebilirliliğini bozacak vasıfta olduğu, madencilik faaliyetinin bölgedeki floraya, toprak yapısına, doğal yapıya, biyo-çeşitliliğe, ekolojik dengeye olumsuz etkilerinin olacağı, yeraltı su tabakasının kirlenmesine, yüzeysel su kaynaklarının kurumasına, çevre arazilerinde değerlerin düşmesine, 10.768,48 dekar arazinin bir kısmının bulunduğu bölgede tarımsal üretimde verim kayıpları ile 14.435 adet küçükbaş hayvanın büyük çoğunluğunun beslendiği ve barındığı alanların zarar görmesine sebep olacağı, faaliyet sahasına 110 m mesafede tarım arazilerinin, içme suyu kuyularının bulunması, faaliyet sahasından gelen suyla içme-kullanma suyu ihtiyacının karşılanması nedenleriyle faaliyetin olumsuz yöndeki etkilerinin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınabilecek önlemlerin daha kapsamlı olması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin kurumlardan alınan olumlu görüşler sonucu tesis edildiği, usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararının kısmen onanması, kısmen bozularak süre ret kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya İli, Korkuteli İlçesi, ... Mahallesi (köyü) mevkiinde ... tarafından yapılması planlanan "... ruhsat numaralı II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı" projesi ile ilgili olarak Antalya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesinde ilk inceleme hususları sayılarak 14/3-e maddesinde dilekçelerin süre aşımı yönünden de inceleneceği belirtilmiş, 15/1-b maddesinde ise süre aşımı halinde davanın reddine karar verileceği 14/6 maddesinde de ilk inceleme hususlarından birinin sonradan tespiti halinde davanın her safhasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Anayasanın "Yargı Yolu" başlıklı 125. maddesinde; "... idari işlemlere karşı açılacak davalarda süre yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmü yer almış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "... süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar," aynı Yasanın "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin ilk fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmüne, 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren "İvedi Yargılama Usulü" başlıklı 20/A maddesinde ise; ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğuna yer verilmiştir.
Öte yandan; 25.11.2014 günlü, 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 17. maddesinde; "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir." ve "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir." kararlarının ilgili Valiliklerce askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurulacağı kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu İdare Mahkemesi kararının; davacılardan ..., ..., ... ve ... 'ya ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın, davacılardan ... ve ...'na ilişkin kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden; adı geçen davacıların Antalya İli, Korkuteli İlçesi, ... Mahallesinde (köyü) ikamet ettikleri, ... tarafından yapılması planlanan "... ruhsat numaralı II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı" projesi ile ilgili olarak Antalya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen dava konusu ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının Güzle Mahallesinde 14/04/2018 tarihinden itibaren 15 gün süre ile mahalle muhtarlığında askıda kaldığı, davanın ise son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlayan 30 günlük dava açma süresi geçirildikten çok sonra 30/10/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; ... ve ... 'nun ... Mahallesinde ikamet ettikleri ve ... Mahallesinde dava konusu işlemin askıda ilan edilmesine rağmen, süresinde dava açılmadığı görüldüğünden, adı geçen kişiler yönünden süre aşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olup, verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında adı geçen kişiler yönünden hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ..., ..., ... ve ...'ya ilişkin kısmının ONANMASINA,
2.Kararın davacılardan ... ve ... 'na ilişkin kısmının ise BOZULMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2(i) maddesi uyarınca anılan davacılar yönünden DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
3. Davacılar tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen ... -TL yargılama giderinin, davadaki haklılık durumuna göre belirlenen ... -TL'lik kısmının davalı idare tarafından, haklarında onama kararı verilen davacılara ödenmesine, bu davacılar ile ilgili olarak, onanan kararda hükmedilen vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine; bahse konu yargılama giderinin kalan kısmı olan ... -TL'nin ise hakkında bozma ve davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilen davacılar üzerinde bırakılmasına; davalı idarece temyiz aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen ... -TL yargılama giderinin davadaki haklılık durumuna göre belirlenen .. -TL'lik kısmı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekalet ücretinin, hakkında bozma ve davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilen davacılar tarafından davalı idareye ödenmesine, bahse konu yargılama giderinin kalan kısmının ise davalı idare üzerinde bırakılmasına; varsa posta avansından artan tutarın istemi halinde taraflara iadesine,
4.Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, karar düzeltme yolunun kapalı olduğunun duyurulmasına, 21/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.