Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/6551 E. , 2021/6082 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6551
Karar No : 2021/6082
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : …
İSTEMLERİN_KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, 01/01/2017 tarihinde "…" isimli gece kulübüne yapılan silahlı saldırıda davacıların yakını olan …'ün hayatını kaybetmesi nedeniyle idarenin kusuru bulunduğundan bahisle, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla anne …ve baba …için ayrı ayrı 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminat ile anne ve baba için ayrı ayrı 100.000,00 TL, kardeş …için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 275.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; destekten yoksun kalma tazminatı istemi ile ilgili olarak davacılar vekilince Zarar Tespit Komisyonuna yapılan başvuru üzerine hazırlanan tasarının tebliğine rağmen sulhnamenin imzalanmadığı, 5233 sayılı Kanun kapsamında maddi tazminat taleplerinin süresi içinde dava konusu edilmediği, genel hükümler çerçevesinde idarenin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluğunun da bulunmadığı gerekçesiyle davanın maddi tazminat istemi yönünden reddine, …ve …'ün oğulları, …'ün ise abisi olan …'ün ölümü neticesinde yaşam süresince duyacakları üzüntü, acı, psikolojik çöküntü nedeniyle sosyal risk ilkesi kapsamında takdiren, müteveffanın annesi …için 100.000,00 TL, babası …için 100.000,00 TL, kardeş …için ise 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesince; Mahkeme kararının maddi tazminatla ilgili değerlendirme kısmında genel hükümler çerçevesinde idarenin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluğunun bulunmadığının belirtilmesine rağmen, bu konuda herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadan Mahkemenin böyle bir sonuca ulaşmasını sağlayan hukuken geçerli bilgi ve belge olmadığı, davanın konusunun ortaya konulması kapsamında uyuşmazlığın hukuki niteliğinin tam olarak belirlenmesi ve sonrasında işin esası hakkında hüküm kurulması gerekirken maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında karar verilmesinde usul hükümlerine uyarlık görülmediği gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin kararın, Dairemizin 03/11/2020 tarih ve E: 2019/8204, K:2020/4453 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, maddi tazminat istemi yönünden; maddi zarar talebinin 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacıların 5233 sayılı Kanun kapsamında Zarar Tespit Komisyonunca 33.620,30 TL zararının olduğu hesaplanmış olmakla birlikte sulhname imzalamayarak İçişleri Bakanlığı'na yaptıkları başvurunun reddi üzerine açılan davada talepleri ile bağlı kalınarak, müteveffanın annesi için 1.000,00 TL ve babası için 1.000,00 TL maddi tazminat istemi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktarın, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus artırılabilmesine olanak tanındığı, buna göre, yargılama aşamasında miktar artırım talebinde bulunmayan davacı lehine dava dilekçesinde gösterilen miktarı aşar nitelikte tazminata hükmedilmesinin mümkün olmadığı, öte yandan, davacıların genel hükümlere göre tam yargı davası açmalarının, 5233 sayılı Kanun kapsamındaki haklarından vazgeçmeleri anlamına gelmediği nazara alındığında, zarar tespit komisyonu tarafından teklif edilen tutardan iş bu davada hükmedilen 2.000,00 TL'nin mahsubu sonucu kalan kısmın davalı idarelerce davacılara istemleri halinde ödenebileceği, manevi tazminat istemi yönünden; bakılan uyuşmazlıkta meydana gelen terör olayında yakınlarını kaybeden, manevi olarak etkilenen davacıların elem ve acı duyması nedeniyle oluşan manevi zararının sosyal risk ilkesi gereği tazmini gerekmekle birlikte İdare Mahkemesi tarafından, davanın kısmen kabulü ile anne ve baba için ayrı ayrı 100.000,00 TL, kardeş için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesinin, olayın oluş şekline göre zenginleşmeye sebep olacak miktarda yüksek olduğundan manevi tazminatın amaç ve niteliği de dikkate alınarak, olay karşısında duyulan acıyla da orantılı olacak şekilde yeniden manevi tazminat takdiri yapılması gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının manevi tazminat isteminin kısmen reddine ilişkin kısmına davacılar tarafından yapılan istinaf başvurularının reddine, maddi tazminat talebinin reddine ilişkin kısmının kabulü ile davacılardan, müteveffanın annesi …ve babası …için ayrı ayrı 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminat istemi yönünden davanın kabulüne, 2.000,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 19/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmına davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılardan müteveffanın anne ve babası için ayrı ayrı 100.000,00 TL, kardeş için 50.000,00 TL olmak üzere hükmedilen toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın 175.000,00 TL'lik kısmının kaldırılmasına, bu kısım bakımından davanın reddine, kalan 75.000,00 TL'lik kısma yönelik istinaf başvurusunun reddi suretiyle müteveffanın annesi …ve babası …için ayrı ayrı 30.000,00 TL, kardeşi …için ise 15.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 19/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, maddi zarara ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının çok az olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, idarenin hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluğu bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın …İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/12/2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.