Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/6613 E. , 2021/6011 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6613
Karar No : 2021/6011
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
(... Bakanlığı'nın kanuni halefi sıfatıyla)
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında yapılan arazi toplulaştırma uygulamasına esas olmak üzere Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı askı ilanı ile Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... köyü arazilerine yönelik olarak yapılan arazi derecelendirme işleminin iptali istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, iptali istenilen işlemin halen devam eden toplulaştırma işlemi olmadığı, kesin ve yürütülebilir bir işlem olan derecelendirme işlemi olduğu, yapılan derecelendirme işleminin usulüne uygun olmadığı, mağduriyetine sebebiyet verildiği, bu nedenle bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Haksız ve hukuki dayanağı bulunmayan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün, 7139 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 6200 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 11. maddesi hükmü uyarınca davalı Tarım ve Orman Bakanlığı'na kanunen halef olduğu görülmekle davalı konumuna Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün alınmasına karar verilerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, 06/12/2021 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dava, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında yapılan arazi toplulaştırma uygulamasına esas olmak üzere Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... köyü arazilerine yönelik olarak yapılan arazi derecelendirme işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
29/06/1985 tarih ve 18796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Toprak Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan "Derecelendirme ve Derecelendirmenin İlanı" başlıklı 26. maddesinde, "Derecelendirmede denkliğin nasıl yapılacağı ve derecelerin birbirine tahvillerinin nasıl sağlanacağı teknik talimatla belirlenir.
Derecelendirme komisyonu tarafından hazırlanan derecelendirme haritası, mülkiyet listeleri ve derecelerin birbiriyle denkliğini gösteren tablo, muhtarlık veya belediyede herkesin görebileceği yere on beş gün süreyle asılarak ilân olunur. Harita, liste ve tablonun ilânı ve ilândan indirilmesi bir tutanakla belgelendirilir.
Toplulaştırmaya konu olan malikler, derecelendirme haritası, liste ve tabloya itirazlarını, ilân gününden başlayarak yirmi gün içinde derecelendirme komisyonu başkanlığına yazılı olarak yapabilirler. Bu müddet içinde itiraz etmeyenler derecelendirmeyi kabul etmiş sayılır. Komisyon, yapılan itirazları inceler ve en geç on beş gün içinde karara bağlar. Karar ilgililere yazılı olarak ilân edilir.
İlgililer, bu karara karşı ilân tarihinden başlayarak onbeş gün içinde Bölge Müdürlüğü kanalıyla Genel Müdürlüğe itiraz edebilirler. Genel Müdürlüğün otuz gün içinde vereceği karar üzerine derecelendirme kesinleşmiş olur. Bu karar ilgililere aynı şekilde ilân edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan mevzuatın değerlendirilmesinden, dava konusu edilen arazi derecelendirme işleminin, ilan edilmesi üzerine yapılacak itirazlar sonucunda kesinleşeceği, sonraki süreçte taşınmazlarla ilgili arazi toplulaştırma işlemlerini doğrudan etkileyeceği, arazi toplulaştırması ilke ve esaslarına aykırı olarak derecelendirme yapılması halinde, gerek toplulaştırma kapsamındaki tüm taşınmazlar maliklerinin ve gerekse davacıların taşınmazları yönünden hak kayıplarının söz konusu olabileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olan arazi derecelendirme işlemine karşı açılan davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere, ... İdare Mahkemesince 2577 sayılı Yasanın 15/1-b maddesi uyarınca verilen davanın incelenmeksizin reddi yolundaki kararına karşı ... Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesinin 09/06/2021 günlü, E:2021/1071, K:2021/963 sayılı istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararının bozulması gerektiği oyuyla, kararın onanması yolunda verilen Daire kararına katılmıyoruz.