Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/6875 E. , 2022/2787 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/6875
Karar No : 2022/2787
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ..
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının genel kadın olarak tescil edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 25/02/2021 tarih ve E:2016/8312, K:2021/749 sayılı bozma kararı üzerine yapılan yargılama neticesinde, davacının Diyarbakır İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile Kastamonu iline nakil olarak geldiği, Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi ile de genel kadın olarak tescilinin yapıldığı ve davacının 3 nolu genelevde genel kadın olarak çalışmasında bir sakınca bulunmadığına dair karar verildiği dikkate alındığında, ortada davacının genel kadın olarak çalışma istemine ilişkin başvurusunun reddine ilişkin bir işlem kalmadığı anlaşıldığından işbu davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet vermesi nedeniyle kararda dökümü yapılan yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının genel kadın olarak tescil işleminin İzmir İli Ödemiş İlçesi Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu tarafından yapıldığı ve davacının tescilininin Kastamonu ile veya dava konusu işlemle ilgili olmadığı, bozma kararı gereğince ve dava konusu işlemin hukuka uygun olması nedeniyle davanın reddi gerektiği, harçtan muaf olmalarına rağmen yargılama giderleri arasında harçların da idarelerine yükletilmesinin hukuka aykırı olduğu, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :.Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, 26/11/2012 tarihli dilekçe ile genel kadın olarak tescil edilmesi istemiyle davalı idareye başvurmuştur.
Davacının başvurusu üzerine alınan … tarih ve … sayılı Komisyon kararıyla, genel kadın olmak için müracaatta bulunan kişilerin ilk testlerinin negatif olduğu durumlarda, müracaattan önce riskli temasları olabileceğinden ve bahsi geçen hastalıkların inkübasyon periyotlarının göz önüne alınması gerektiğinden verdikleri ilk testten sonra altıncı ayda yapılan test sonuçlarına göre kesin sonuca ulaşılacağından kişi hakkında kararın bu sonuca göre verileceğine ilişkin … tarih ve … sayılı Komisyon kararı gereği ve Tüzüğün 20. maddesinde belirtilen tedbirlerin araştırılması ve hayata geçirilmesi için davacının başvuru dosyasının değerlendirmeye alındığı belirtilerek davacı hakkında Komisyonca yapılacak olan gerekli inceleme ve araştırmalar sonucunda genel kadın olarak çalışmak için ilk tescil talebi konusunda bir karar verilmesine karar verilmiştir.
… tarih ve … sayılı Komisyon kararının akabinde, Komisyonun … tarih ve … sayılı yazısı ile Kastamonu İl Emniyet Müdürlüğü'nden Tüzüğün 20. maddesi uyarınca davacı hakkında gerekli inceleme ve araştırmanın yapılarak bilgi verilmesi istenilmiş, … İl Emniyet Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ekinde gönderilen 03/01/2013 tarihli tutanakta davacının Kastamonu ilinde fuhuş yaptığına dair bir bilginin bulunmadığı bildirilmiştir.
Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne gönderilen … tarih ve … sayılı yazıyla Tüzüğün 20. maddesi uyarınca davacı hakkında gerekli tahkikat yapılarak bilgi verilmesinin istenmesi üzerine, sosyal hizmet uzmanı tarafından davacıyla 21/12/2012, 15/01/2013 ve 01/02/2013 tarihlerinde yapılan görüşmelere istinaden 15/03/2013 tarihli görüşme raporu hazırlanarak aynı tarihli yazı ekinde Komisyona sunulmuştur.
Davacı tarafından, başvurusunun zımnen reddedildiğinden bahisle 07/02/2013 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
Davanın açıldığı tarihten sonra, Diyarbakır İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının Kastamonu iline nakline izin verilmiştir.
Davacı ve çalışmak istediği genelevin işletmecisi tarafından, anılan karar üzerine 18/11/2013 tarihinde Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu'na verilen dilekçelerle, davacının Kastamonu ilinde bulunan 3 nolu genelevde çalışmasına izin verilmesi talep edilmiştir.
Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla, Diyarbakır ilinden nakil alarak gelen davacının 3 nolu genelevde çalışmasında bir sakınca bulunmadığına karar verilmiştir.
Anılan Komisyonun … tarih ve … sayılı kararıyla da, davacının Diyarbakır ili genelevlerine nakilli olarak gitme talebi kabul edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün "Tesbit" başlıklı 20. maddesinde, "Mükerreren ve bir çok erkeklerle münasebette bulunması dolayısiyle bir kadının fuhşu sanat edindiğinden şüphe edilir ve hakkında gizli ve etraflıca yapılan inceleme ile elde edilen müspet delillerle kendisinin 15 inci maddede yazılı genel kadınlar vasıflarını haiz olduğu meydana çıkarılırsa, evvela bu kadını fuhşa sürükleyen sebepler komisyonca araştırılır ve kendisinin tekrar namuslu bir hayata dönmesini sağlıyacak tedbirler düşünülür. Bu tedbirlerin faide vermediği hallerde bu kadın hakkında 21 inci maddedeki şartlar varsa Genel Kadınlar hakkındaki hükümler, bu şartlar yoksa 23 üncü maddede yazılı sağlık tedbirlerine dair hükümler uygulanır.
Bir kadın hakkında bu hükümlerin uygulanması Komisyon kararına bağlıdır."; "Tescil şartları" başlıklı 21. maddesinde ise, "Komisyonca bir kadının genel kadın olarak tesciline karar verilebilmesi için, aşağıdaki şartların bulunması lazımdır:
a) Fuhşu kendisine sanat edinmek veya 20 nci madde gereğince hakkında komisyonca karar verilmiş olmak,
b) 21 yaşını bitirmiş olmak,
c) Yabancı tabiiyetinde bulunmamak,
d) Tabiiyetsiz olmamak." düzenlemeleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılmakta olan davanın konusunu, davacının genel kadın olarak tescil edilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı 26/11/2012 tarihli başvuru ve bu başvurunun dava tarihi itibarıyla davalı idarece kabul edilmemiş olması oluşturmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının ilk tescilinin İzmir ili, Ödemiş ilçesinde yapıldığı, daha sonra Diyarbakır iline nakil olduğu, bakılmakta olan davanın açıldığı tarihten sonra Diyarbakır İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının Kastamonu iline nakline izin verildiği, davacının ve çalışmak istediği genelevin işletmecisinin 18/11/2013 tarihli dilekçeleri üzerine tesis edilen … tarih ve … sayılı Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu kararıyla davacının 3 nolu genelevde çalışmasına izin verildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesince, davacının Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi ile genel kadın olarak tescilinin yapıldığı, 3 nolu genelevde genel kadın olarak çalışmasında bir sakınca bulunmadığına karar verildiği ve bu nedenle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Ancak; davacının 3 nolu genelevde genel kadın olarak çalışmasında bir sakınca bulunmadığına yönelik … tarih ve … sayılı komisyon kararı, davacının 26/11/2012 tarihli başvurusu uyarınca değil davanın açıldığı tarihten sonra yapılan 18/11/2013 tarihli nakil başvurusu uyarınca ve başka bir hukuki sebebe dayanılarak tesis edilmiş olduğundan, davanın konusuz kaldığından söz edilmesi mümkün olmayıp, İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; İdare Mahkemesince, Dairemizin 25/02/2021 tarih ve E:2016/8312, K:2021/749 sayılı bozma kararında yer verilen gerekçe de göz önünde tutularak uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın konusu kalmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta olup, temyizen incelenen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/05/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.