T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6916
Karar No : 2024/1618
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen .. günlü, E:.., K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Erzurum ili, Karayazı İlçe Emniyet Amirliği emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, “hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 6/B-5 ve 14. maddeleri uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile tecziyesine ilişkin … günlü, 22..36 sayılı İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile davacının duruşma sırasındaki beyanları, soruşturma raporu ve eki ifade tutanaklarının birlikte değerlendirilmesinden, davacı ve eşi arasında geçen uyuşmazlık konusu disiplin cezasına dayanak teşkil eden olayın aslında taraflar arasında varolan şiddetli geçimsizlikten kaynaklanan adli bir vaka olduğu, adli yargıda ceza ve hukuk davalarının devam ettiği, karı-koca arasında yaşanan aile içi her olumsuz durumun memurun resmi sıfatıyla ilişkilendirmenin yerinde olmadığı gibi uyuşmazlık konusu olayda da disiplin cezasına dayanak oluşturan fiillerin işlendiğine dair dosyada somut ve yeterli delil bulunmadığı, ayrıca bu fiillerin davacının resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığın ihlali kapsamında değerlendirilmesinin de mümkün olmadığı kanaatine varıldığından, davacı hakkında tesis edilen disiplin cezasına yönelik işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; yürütülen soruşturma neticesinde davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği anlaşıldığından, eylemine uygun olarak disiplin cezası verildiği, mevzuata uygun tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından; Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının 02/02/2014 gününde eşini darp ve tehdit ettiği iddiasının araştırılması amacıyla düzenlenen soruşturma raporunda; davacı ile eşi arasında geçen olayların aile içinde geçen tartışmalardan olduğu, Aile Mahkemesindeki boşanma davasının da devam ettiği dolayısıyla disiplin cezasına gerek olmadığı yönünde görüş ve kanaat belirtildiği ancak İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü … sayılı kararı ile davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 6/B-5 ve 14. maddeleri uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile tecziyesine karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesinde "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak," fiili 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
Aynı Tüzüğün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde her yinelenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.
Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü ve daha sonraki her uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta; UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacıya disiplin cezası verilmesine neden olan, davacının eşine şiddet uygulaması olayı nedeniyle "basit yaralama" suçundan yargılandığı davada, … Asliye Ceza Mahkemesinin .. günlü, E:.., K:…53 sayılı kararıyla; davacının, eşi olan müştekiye karşı darp eyleminin, resmi nikahlı eşe karşı basit kasten yaralama suçu kapsamında olduğu ve dosya içerisindeki tüm yazılı ve sözlü delillere göre atılı suçun sanık yönünden sübut bulduğu kanaatine varıldığından 3.000,00-TL Adli Para Cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin kararında yer verilen tespitler, davacının eşinin aldığı sağlık raporu, disiplin soruşturması ve Şahinbey Polis Merkezi Amirliğinde verilen ifadeler ile dosyada yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının eşini darp ettiği anlaşıldığından, üzerine atılı "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin sübuta erdiği ve bu eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi kapsamında bulunduğu açıktır.
Öte yandan, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.
Ceza hukuku kökenli bir ilke olan; ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, davacı lehinde olan durum dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, artık uygulama alanı bulunmayan tekerrür hükmü uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen .. günlü, E:.., K:… sayılı kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.