T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/70
Karar No:2023/4510
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Turizm Gıda ve Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLLERİ: Av. … - Av. … - Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Bakanlığı (…Kurumu)
VEKİLİ: Av. …
2- … Kaymakamlığı
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): … Üniversitesi
VEKİLLERİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından işletmekte olduğu restauranta açık alkollü içki satış belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … Kurumu işleminin davacıya bildirimine ilişkin … Kaymakamlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket tarafından işletilen "… - … - …" isimli restauranta ait açık alkollü içki satış belgesinin, anılan iş yerinin … Üniversitesi yerleşkesi içerisinde kaldığından bahisle 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca iptal edildiği, davacı tarafından işletmesine açık alkollü içki satış belgesi verilmesi istemiyle yeniden başvuruda bulunulduğu ve Beşiktaş Kaymakamlığı tarafından ise önceki belgesinin Kurumca iptal edildiğinden bahisle Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumuna görüş sorulduğu ve dava konusu işlemde Kurumun bu görüşüne yer verilerek Kurum görüş yazısının bir örneğinin de ekinde davacıya gönderildiği, davacının ise, sadece Kurum görüşünün iletiminden ibaret olan … Kaymakamlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi dava konusu ettiği, bu işlemin ekinde yer alan menfaatini etkileyen esas işlemin diğer bir anlatımla idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken işlemi dava konusu etmediği, bu durumda; Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun yetkili olduğu bir konuda davalı idareye intikal eden başvuru üzerine, idare tarafından, açık alkollü içki satış belgesi düzenlenmesinin mümkün olmadığına ilişkin irade beyanına ilişkin kesin ve yürütülmesi gereken TAPDK'nın idari işlemini bildirmekten ibaret olan dava konusu işlem idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işletmesine ait 2003 tarihli turizm işletmesi belgesi olduğundan bu yerlerin denetiminin Turizm Bakanlığı'na ait olduğu, iki ayrı sulh hukuk mahkemesinde yaptırılan delil tespitinde iş yerinin üniversite yerleşkesi içerisinde sayılmayacağının belirtildiği, dolayısıyla iş yerine açık alkollü içki satış belgesi düzenlenmesi gerekirken başvurunun reddinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Müdahil üniversite tarafından, icrai karar alma yetkisinin Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunda olması sebebiyle davalı idarece icrai işlem tesis edilmediği, bu sebeple Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu ve temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. … Kaymakamlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 81. maddesinde, "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kapatılmıştır. Kurum'un taraf olduğu davalar ve icra takiplerinde devir durumuna göre ilgili idare kendiliğinden taraf sıfatını kazanır." kuralı ile 78. maddesinde "Bu Kanun hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen görevler Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yürütülür." kuralına yer verildiğinden, kapatılan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yerine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın davalı sıfatıyla bakılan davada taraf olduğu, ancak 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın, Tarım ve Orman Bakanlığı adı altında yeniden yapılandırıldığı anlaşıldığından, mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hasım mevkiinde olduğu görülerek esasın incelenmesine geçildi.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, davacı şirket tarafından işletilen restauranta ait açık alkollü içki satış belgesinin, iş yerinin … Üniversitesi yerleşkesi içerisinde kaldığından bahisle 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu işleminin iptali istemiyle açılan davada işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline dair ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Dairemizin 20/12/2018 tarih ve E:2018/863, K:2018/4207 sayılı kararıyla onandığı, iptal kararının gerekleri doğrultusunda Kurul tarafından tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile aynı gerekçelerle açık alkollü içki satış belgesinin iptal edildiği, anılan işleme karşı açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla verilen iptal kararının Dairemizin 21/06/2023 tarih ve E:2018/1670, K:2023/3203 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, bu süreç devam ederken davacı tarafından açık alkollü içki satış belgesinin geri verilmesi istemiyle 03/01/2014 tarihinde karar almaya yetkili kurum olan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) yerine davalı … Kaymakamlığına başvuru yapılması üzerine idarece yaşanan tereddüt üzerine TAPDK'ya 24/01/2014 tarihinde görüş sorulduğu, TAPDK'ca … tarih ve … sayılı verilen cevapta, davacının açık alkollü içki satış belgesinin … tarih ve … sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu işlemiyle iptal edildiği, yeniden belge düzenlenmesinin mümkün olmadığının ifade edilmesi üzerine anılan cevap eklenerek dava konusu işlem tesis edilmiş olup, davacı tarafından bu süreçte alkollü içki satış belgesinin iptali işlemine açılan davada belge iptali işleminin hukuka aykırılığının kesinleşen yargı kararıyla saptandığı, bu süreç içerisinde, yargılama aşaması devam ederken, ayrıca belge düzenleme yetkisi bulunmayan Kaymakamlığa da belgenin geri verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, işlemin de icraî karar alma yetkisi olan TAPDK'ya sorulan görüşün davacıya bildirilmesinden ibaret olduğu, icraî nitelikte olmadığı açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 06/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.