Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/7014 E. , 2022/804 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/7014
Karar No : 2022/804
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Marina Turizm İnş. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı …
VEKİLİ :Av. …
İSTEMİN_KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU :Muğla ili, Milâs ilçesi, …Mahallesi, … mevkiinde bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 70.023,77 m² ve 110.324,48 m² yüzölçümlü taşınmazlarda davacı lehine verilen kullanma izni ve aynı mahalde bulunan mülkiyeti Hazineye ait … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile … parsel sayılı ve … ada, …parsel sayılı taşınmazlar üzerinde davacı lehine tesis edilen irtifak hakkı sürelerinin; … İdare Mahkemesinin kesinleşen kararına istinaden işlem tesis edilmesi için davacı tarafından yapılan başvuru üzerine kullanma izin bedellerinin ve irtifak bedellerinin güncellenmesi suretiyle 19/08/2060 tarihine kadar uzatılmış şekilde kullanma izni ve irtifak hakkı sözleşmelerinin değiştirilmesi yönündeki (Milas Millî Emlak Müdürlüğünün … tarih ve …sayılı yazısıyla bildirilen) Bakan Oluruyla tesis edilen Millî Emlak Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, zira kesinleşen mahkeme kararının yanlış uygulandığı, fahiş miktarda artırım yapıldığı, bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın karar verildiği, yararlanma bedeli alınmadan sözleşme süresinin 49 yıla çıkarılması gerektiği, Kanunda sözleşme süresinin uzatılması halinde irtifak hakkı veya kullanım izni bedellerinin yeniden belirlenmesi şartının olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI :Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, kullanma izni ve irtifak hakkı bedellerinin güncellenmesi ile birlikte, güncelleme neticesinde belirlenen rayiç bedellerin fahiş olduğu ileri sürülmesine rağmen, söz konusu iddianın Mahkemece kararda karşılanmadığı görülmekte ise de; davalı idarece rayiç bedel belirlenirken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından kamu taşınmazları üzerindeki turizm yatırımlarının sürelerinin uzatılması ile satışına ilişkin yönetmelik kapsamında 3996, 2634, 6831 ve 2886 sayılı Kanunlar kapsamındaki kıyı tesislerinin sürelerinin 49 yıla uzatılması için sözleşme (yıllık kullanım bedeli) ve yararlanma bedellerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanan 24/10/2018 tarihli raporun ve ayrıca Muğla Valiliğinden yeniden kullanma bedeli izninin takdir edilmesinin istenilmesi üzerine Valilik tarafından hazırlanan 10/07/2018 tarihli Kullanma İzni ve İrtifak Hakkına Esas Kıymet Takdir Karar Formunun esas alındığı görüldüğünden, dava konusu işleme esas rayiç bedelin somut verilere dayanılarak ve hesaplama ilkelerine uygun bir şekilde belirlendiği anlaşılmakla davacının bu iddiası yerinde görülmeyerek sonucu itibariyle Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin …İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcı ile artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/02/2022 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) - KARŞI OY :
Davacı tarafından, Muğla ili, Milâs ilçesi, … Mahallesi, … mevkiinde bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 70.023,77 m² ve 110.324,48 m² yüzölçümlü taşınmazlarda lehine verilen kullanma izni ve aynı mahalde bulunan mülkiyeti Hazineye ait … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile …parsel sayılı ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlar üzerinde lehine tesis edilen irtifak hakkı sürelerinin; ... İdare Mahkemesinin kesinleşen kararına istinaden işlem tesis edilmesi için yapılan başvuru üzerine kullanma izin bedellerinin ve irtifak bedellerinin güncellenmesi suretiyle 19/08/2060 tarihine kadar uzatılmış şekilde kullanma izni ve irtifak hakkı sözleşmelerinin değiştirilmesi yönündeki (Millî Emlak Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla bildirilen) Bakan Oluruyla tesis edilen Millî Emlak Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, kullanma izin bedellerinin ve irtifak hakkı bedellerinin güncellenmesi ile birlikte, güncelleme neticesinde belirlenen rayiç bedellerin fahiş olduğunun da ileri sürülmesine rağmen, Mahkemece davacının rayiç bedelin fahiş olduğu yönündeki iddiasının araştırılmadığı ve kararda karşılanmadığı görülmektedir.
Uyuşmazlıkta İdare Mahkemesince, kullanma izni ve irtifak hakkı bedellerinin dava tarihindeki güncel rayiç değerlerinin gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilmesi gerekirken, bu yönde herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadan ve gerekçeye yer verilmeksizin karar verilmesinde hukuki isabet görülmemektedir.
Açıklanan nedenle, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.