Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2021/721 E. , 2022/2696 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/721
Karar No : 2022/2696
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Vekili : Av. ...
Karşı Taraf (Davalı) : ...Bakanlığı / ...
Vekili : ...
İstemin Özeti : Davalı idare bünyesinde öğretmen olarak görev yapmakta iken, 672 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ...tarihli ve ...sayılı işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte ödenmesine ve manevi zararlarına karşılık 100.000,00 TL manevi tazminatın tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: OHAL döneminde uygulanan kamu görevinden çıkarma cezasının ceza hukuku anlamında bir ceza olduğu, bu nedenle ceza hukukuna ilişkin tüm ilkelerin, insan hakları ve adil yargılanma hakkının tüm gereklerinin somut olaya uygulanması gerektiği, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiği, sendika üyeliğinden 2015 yılı Kasım ayında istifa ettiği, bunun lehine değerlendirilmesi gerektiği, hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararının kamu görevlisi olarak çalışmasına engel olmadığı, masumiyet karinesinin, savunma hakkının, adil yargılanma hakkının, suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının temyiz iddialarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : ...Düşüncesi : İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde silahlı terör örgütüne üyelik suçundan 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 231. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davacı hakkında kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar veren .... Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında yer alan davacıya ait;
" ... cemaat denen yapıyla 2013 yılında Derinkuyu'ya tayinim çıkması ile başladı. Orada ilk tayinim çıktığı zaman Derinkuyu'ya gittiniz mi bilmiyorum ama orası çok küçük köy gibi bir yerdi. Orada çok fazla kalan öğretmen yoktu. Orada biz okullarda işte gidip geldiğimiz toplantılarda M.B. ile tanıştık. Tanıştıktan belli bir süre sonra bana kendisi Derinkuyu da işte dini sohbetler yapıldığı oraya öğretmenlerin katıldığını ve kendisi de beni bu sohbetlere davet etti. Katılmamı istedi. Bende öğretmenler katıldığı için bir mahsur görmedim. Burada sohbetlere başladık. .... M.B. işte sohbeti yapan kişiydi. Daha sonra M.D., B.Ş., Y.Z.Ö. ben katılıyordum. ...Sohbetler bu şekilde devam ederdi. Daha sonra ilerleyen zamanlarda bu cemaat denen işte M.B.'nin oranın abisi olduğunu anladık. ....İlçe abisi evet. Daha öncelerden beri bunu yapıyormuş. Daha sonra da işte bu sohbetlerde işte belli dönemlerde Fetullah gülen'in kitapları falan getirilirdi. Bunları almamız yönünde biraz ısrarlı şeylerde bulunurdu. Onuda ifademde belirtmiştim. Ondan sonra işte böyle bir kitap getirirdi atıyorum bir koli onu oradakiler dağıtırdı. Onu işte ister alın ister işte kendiniz okuyun yakınlarınıza ister satın. İster hediye edin diyorlardı. Parasını bizden istiyorlardı yalnız. Bir kaç kere bunlar oldu. Daha ilerleyen dönemlerde bu sohbetler bu şekilde devam etti. 2015 yılının işte ocak- şubat ayları yanılmıyorsam o tarihte M.B. beni Derinkuyu Anadolu Lisesine davet etti. O dönemde B.Ş. oranın pansiyon müdür yardımcısıydı galiba. Onun odasına davet etti. Bende davete icabet ettim gittim. Oraya gittiğim zaman kendisi beni M.E. ile tanıştırdı. O okula tayini çıkmış. Kendisi Nevşehir'in öğretmen sorumlusu olarak gönderilmiş. Nevşehir'in işte öğretmenlerin düzgün olmadığını, toparlanmadığını, işte öğretmen alımında sözde cemaatte bir eksiklik olduğu nedeni ile bunu oraya görevlendirmişler beni onunla tanıştırdı. Kendisi de işte dedi ki ya ...işte sohbetlerimize düzenli katılır. Temiz iyi bir çocuktur sizinle tanıştırmak istiyorum diye. B.Ş. de bu olaya şahittir. Kendisi de bana dedi ki ...işte bak burada öğretmenlerde var ara ara bunlara dini sohbet yapmak ister misin dedi. Dedim ki hocam ben daha önce böyle bir sohbet almadım. Herhangi bir görev vazife almadım. Ben dedim yapamam. Ya zaten tanıdığın bildiğin arkadaşlar en azından sen öğrenmiş olursun hemde onlara aktarmış olursun dedi. Bende o zaman mahsur görmedim. Ondan sonra bu sohbetlerde ara ara dini sohbetler anlatmaya başladım. İnternete giriyordum işte o gün kuponlarla alakalı işte ramazan geldiyse oruçla alakalı, gıybetle alakalı, namazla alakalı. İnternete giriyordum internette onunla alakalı bilgiler araştırıyordum belli kaynaklardan onları okuyordum öğreniyordum orada arkadaşlarla paylaşıyordum. Bu sohbetlerde işte bir kaç kere Fetullah Gülen'in atıyorum işte namazla ilgili gıybetle ilgili kısa videolarını bulmuştum. Çok değil ama bir kaç kere. Onları da orada arkadaşlarla beraber izlemişliğim oldu. Buda 2015 yılı ortalarına kadar böyle devam etti. Asıl şey ondan sonra başlıyor. 2015 yılında o ağustos eylül aylarında biz oraya geldik. Tekrar okul açılacak o dönemde. M.E. işte Nevşehir'e davet etmeye başladı. Nevşehir'e davet ettiği zamanlarda orada farklı farklı öğretmenler vardı. Orada sohbet etmeye başladı. Bir davet ettiğinde bana kendisi bu Bylock isimli programı yükledi kendi telefonumu aldı. Ben bilgisayar öğretmeni olduğum için takip ettim nasıl yaptığını. Google play'dan indirdi. Yükledi. Bir hesap oluşturdu. Kendi oluşturduğu hesaba sonra kendi bilgilerini ekledi ve kendisi ile o şekilde görüşebileceğimizi söyledi. Niye böyle bir şey yaptığınızı söyleyince ya işte sıkıntılı dönemler yaşanıyor. Biz bu programı kullanıyoruz. Bu program üzerinden haberleşiyoruz. Sana dualar göndereceğiz. Sohbetleri buradan çağıracağız. Dualar göndereceğiz. Belli zamanlarda sohbetler yollayacağız. Buradan takipleşeceğiz buradan haberleşeceğiz dedi. O dönemde de eylül ayı gibi falan. Sonra işte kendisi Derinkuyu'ya da gelirdi bazen. Derinkuyu'daki sohbetlere de katılırdı. Bu yaptığı sohbetlerde şöyle bir şey söyledi bir gün. Dedi ki cemaatte değişik bir yapılanmaya gidiyor. Artık eski sistemin olmadığını sistemin değiştiğini. Öğretmenlerin kendi içerisinde bir birim olacağını. Benim anladığım kadarı ile daha önce şöyleymiş. Bir ilin abisi var o her şeyden sorumlu. İlçenin abisi var oda her şeyden sorumlu. Böyleymiş. Ama daha sonra bunların sözde getirdikleri sistemde öğretmenler sadece öğretmenleri bilecek. Atıyorum biz sadece M.E.'yi bileceğiz. M.B.'le görüşmeyeceğiz. M.B. ilçedeki yine kendi görevlerine devam edecek. O şekilde olduğunu söyledi. ......Bu şekilde oldu. Daha sonra bu sohbetlere M.B. katılmadı artık. Herhalde aralarında bir mutabakata vardılar. Bu sohbetleri artık kendisi yapıyordu. Bazen gelirdi Derinkuyu'ya. Yanında bazen öğretmen arkadaşlar getirirdi. ...Derinkuyu'da sohbetler yapıyordu. Kendisi olmadığı dönemlerde bana sohbet yapmamı rica ediyordu. Ben sohbetler yapıyordum. Dini sohbetlere veriyordum işte dediğim gibi. ..." tespitler, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, ...Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin yukarıda belirtilen kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili merciine müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 26/04/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.