Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/7227 E. , 2022/6356 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/7227
Karar No : 2022/6356
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACI) … Bankası A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
II- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : I- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
II- (DAVACI) … Bankası Anonim Şirketi
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/25.000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun onayına ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının ve bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına ilişkin olarak; kullanım kararı yönünden; dava konusu nazım imar planının, üst ölçekli çevre düzeni planı hükümlerine ve plan kararlarına uygun olduğu, yalnızca dava konusu taşınmazın değil, çevresindeki geniş bölge için de merkezi iş alanı (MİA) kullanımının öngörüldüğü, dava konusu taşınmazın içinde bulunduğu bölgenin kent içindeki konumu göz önüne alındığında, bölgenin Adana kent merkezinin uzantısında yeni bir kent merkezi alanı olarak geliştirilmesinin amaçlandığı, bu bölgenin kentin tarihsel gelişme sürecinde bir çalışma ve üretim alanı olarak geliştiği, Adana kentinin üretim yapısı değiştikten ve kentte sanayi üretiminin etkisi azaldıktan ya da eski sanayi kullanımlarının bölgesel olarak farklı konumlarda yer seçmeye başlamasından sonra kullanılmamaya başlayan eski sanayi alanlarının nasıl kullanılacağı hususunun önemli bir planlama sorunu haline geldiği, MİA kullanımının gelişmesi ile üretim işlevinin kaybeden dava konusu taşınmaz ve çevresinin tarihsel süreçte olduğu gibi çalışma alanı niteliğini göstermeye devam edeceği, bu nedenle MİA kullanımı getirilmesinin dava konusu imar planının bütünlüğüne, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu, Ö2 plan notu yönünden; bu planı notunun ilk olarak … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planıyla getirildiği, dava konusu taşınmaz ve çevresinin 1995 yılı nazım imar planında Ö2 notasyonlu MİA olarak planlandığı, anılan imar planında Adana Adalet Sarayı, Adana Vilayet Konağı, Adana Büyükşehir Belediye Sarayı gibi kamu kurumları ve yönetim birimlerinin dava konusu taşınmazın hemen doğusundaki alanda planlanmış olduğu, 1995'ten günümüze kadar geçen süreçte Adana Adalet Sarayı ve Adana Büyükşehir Belediye Sarayının kentin başka noktalarında inşa edildiği, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede sadece Adana Valiliğinin inşa edildiği, dolayısıyla 1995 yılında onaylanan nazım imar planıyla bölge için getirilen kamu kurum alanlarının bulunduğu merkez kurgusunun kurgunun bozulduğu, bu nedenle anılan plan notunun da uygulama kabiliyetini yitirdiği, kaldı ki bu plan notunun getirildiği tarih olan 1995 yılında alanın henüz hiç uygulama yapılmayan kadastral parsellerden oluştuğu, bu nedenle alanın ne şekilde gelişeceğinin belirlenmesine ilişkin bu plan notunun mantıklı bir karar olabileceği, ancak davaya konu edilen planlar yapılana kadar alanda iki kez parselasyon yapıldığı gözetildiğinde bu kararın uygulama imkanının kalmadığının anlaşıldığı, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında bu plan notu kaldırıldığından alanda yapılan parselasyonlarda bu plan notunun uygulanmadığı, bu aşamadan sonra yani alanda yapılan imar uygulamaları sonucunda düzenleme ortaklık payı (DOP) kesintisi yapılarak oluşan imar parsellerinin tekrar %65'inin kamu ağırlıklı ve/veya büyükşehir ve ilçe belediyelerinin tasarruflarına dönük olarak planlamasının bu parsel maliklerinin mülkiyet hakkına büyük zarar vereceği, bu tutumun planlamanın eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu, bu plan notuyla getirilen belirlemenin niceliksel olup alanda planlanacak donatılara ilişkin niteliksel bir değerlendirme içermediği anlaşıldığından şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına ilişkin olarak; anılan belediye meclisi kararıyla taşınmazın fonksiyonunun TİCK olarak belirlendiği, ancak bu belediye meclisi kararının sehven alındığının anlaşılması üzerine görülmekte olan davanın açıldığı tarihten sonra Adana Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı, … tarih ve … sayılı kararıyla yapılan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğiyle taşınmazın kullanım kararının yeniden Ö2 notasyonlu MİA olarak planlandığı, dolayısıyla … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla getirilen ve … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla kaldırılan Ö2 notasyonlu MİA kullanımına … tarih ve … sayılı kararı ile … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararlarıyla geri dönüldüğünden uyuşmazlığın konusunun kalmadığı neticesine ulaşıldığı gerekçesiyle davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; istinaf başvrusuna konu kararın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına ilişkin kısmı yönünden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına ilişkin kısmı yönünden;… tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla getirilen Ö2 notasyonlu MİA kullanım kararının sonradan yürürlüğe giren … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla yapılan nazım imar planı değişikliğiyle kaldırıldığı, taşınmazın yeniden TİCK olarak planlandığı, sonradan alınan … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararlarıyla taşınmaz tekrar Ö2 notasyonlu MİA olarak planlanmış ise de … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararlarına karşı idare mahkemesinde dava açılması karşısında aynı taşınmaza ilişkin olarak itirazların yeniden değerlendirildiği planlama sürecinin önceki aşamasında alınan … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesinin hukuka uygun olacağı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından: Davanın süresinde açılmadığı, dava dilekçesinin açık ve anlaşılır ifadeler içermemesi nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, karara esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin eksik olduğu, kentin kamusal alan rezervlerine ilişkin olarak getirilen Ö2 plan notu ile 1995 tarihli planın korunmaya çalışıldığı, boş olan dava konusu alanın kamusal kullanımlara ayrılmasının şehircilik ilkeleri ve planlama esasları bakımından olumlu bir yaklaşım olduğu ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından: Davacı taşınmazlarının bulunduğu alanda, … tarihli … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli plan kararlarına dönülmesi gerektiğini, Ö2 notasyonunun kaldırılması gerektiği, 5 yıl içerisinde 5 kez sebebi anlaşılamayan imar planı değişiklikleri yapıldığı, bu durumun plan değişikliklerine ilişkin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, dava konusu plan değişiklikleri nedeniyle inşaat hakkından kayıplar doğmasına neden olunduğu ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu 15/09/2017 tarih ve 350 sayılı belediye meclisi kararının Ö2 plan notu ve yeşil alanların kaldırılmasına ilişkin plan kararı yönünden davacı temyiz isteminin kabulü ile anılan kısımlar yönünden temyize konu kararın bozulmasına, 01/12/2017 tarih ve 459 sayılı karar yönünden davalının temyiz isteminin reddi ile anılan kısım yönünden temyize konu kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu alanda, davacı … Bankası A.Ş tarafından 2006 yılında icra yoluyla edinilen toplamda 146.871 m2 büyüklüğünde (dava konusu parselin de içinde bulunduğu) 7 adet taşınmaz bulunmaktadır. Önceden Güneysanayi Alanı olarak bilinen bu alan üzerindeki sanayi yapılarının büyük çoğunluğu yıkılmış olup alan mevcutta boş arazilerden oluşmaktadır.
Taşınmazların bulunduğu alanın tümü genel olarak, öncelikle, … tarih ve … sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planında Ö2 notasyonlu MİA olarak planlanmış olup taşınmazların bulunduğu alanda sonradan onaylanan imar planlarında yer alan 47.270 m2 büyüklüğündeki kent parkı bu planda bulunmamaktadır.
1/5000 ölçekli nazım imar planının Ö2 notasyonlu alanlara ilişkin plan notu; "Adana Vilayet Konağı, Büyükşehir Belediyesini kapsayan geniş bir alanda metropol ölçeğine uygun bir büyük kent meydanı çevresinde yerleşen; sosyo-kültürel resmi kurum yapıları ile yüksek yoğunluklu ticaret-ofis alanlarından oluşacaktır. Düzenleme sahası içerisindeki mülk sahiplerine, düzenleme sahasının %35 oranında 'yüksek yoğunluklu ticaret-ofis alanlarından' yer vererek, sahanın geri kalan % 65'inin kamu ağırlıklı ve/veya büyükşehir ve ilçe belediyelerinin tasarruflarına dönük olarak planlaması ve uygulamasının yapılması asıl hedeftir." olarak düzenlenmiştir.
Alanda, … tarih ve … sayılı Adana Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan ilk 1/25.000 ölçekli nazım imar planında, dava konusu alan genel itibariyle MİA olarak planlanmış olup Ö2 notasyonuna yer verilmemiştir. Kent parkı kullanım kararı bu planda da yer almamaktadır.
… tarih ve … sayılı Adana Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla, … tarih ve … sayılı karar iptal edilmiş ise de iptal edilen … tarih ve … sayılı karar ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı, … tarih ve … sayılı Adana Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile tekrar kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Anılan belediye meclisi kararı sonrasında taşınmazın bulunduğu alan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında MİA olarak planlanmış olup Ö2 notasyonuna yer verilmemiştir. Kent parkı kullanım kararı bu planda da yer almamaktadır.
Bu kapsamda, 1/5000 ölçekli nazım imar planında da … tarih ve … sayılı değişiklik yapılarak taşınmazların fonksiyonu MİA olarak planlanmış ve bahsi geçen kent parkına planda yer verilmiştir.
Daha sonra, Adana Büyükşehir Belediye Meclisince, Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam ilçelerinin sınırları dahilindeki imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği, ölçekler arası tutarlılığın sağlanması ve mahkemelerce verilen iptal kararlarının uygulanması amacıyla imar planlarında değişiklik yapılması gerektiğinden bahisle dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planının da içinde bulunduğu planlama çalışmaları yapılmıştır.
İlk olarak, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla 1/25.000 ölçekli nazım imar planında revizyon yapıldığı görülmektedir. Bu imar planında, alandaki davacı taşınmazları genel olarak TİCK alanı olarak planlanmıştır.
Anılan imar planına askıda yapılan itirazlar üzerine Adana Büyükşehir Belediye Meclisince alınan … tarih ve … sayılı dava konusu kararla taşınmazların bulunduğu alan Ö2 notasyonlu MİA olarak planlanmıştır. Anılan değişiklik üzerine yeniden askıya çıkarılan 1/25.000 ölçekli nazım imar planına davacı tarafından askıda itiraz edilmiştir.
Bunun üzerine, Adana Büyükşehir Belediye Meclisince, askıda yapılan itirazların tümünün reddine ilişkin olarak alındığı belirtilen … tarih ve … sayılı dava konusu kararla, davacı parseli yönünden itirazın reddine karar verilmiş ise de dava konusu taşınmazın fonksiyonunda değişikliğe gidilmiş ve alandaki davacı taşınmazları genel olarak tekrar TİCK olarak planlanmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgilerden ve davalı idare tarafından sunulan dilekçelerden; 1/25.000 ölçekli nazım imar planının 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile birlikte Adana Büyükşehir Belediye Meclisinde görüşüldüğü sırada 1/5000 ölçekli nazım imar planına yapılan itirazlarla birlikte sehven 1/25.000 ölçekli nazım imar planında da değişiklik yapıldığı, böylelikle taşınmazın yeniden TİCK olarak planlandığı, MİA kullanım kararının ve Ö2 plan notunun kaldırıldığı görülmektedir. Bu aşamada 1/5000 ölçekli nazım imar planı değiştirilmediğinden 1/5000 ölçekli nazım imar planında taşınmazların bulunduğu alan Ö2 notasyonlu MİA fonksiyonunun korunduğu anlaşılmıştır.
Bu durumun imar müdürlüğünce fark edilmesi üzerine, hata yapıldığı anlaşıldığından 1/25.000 ölçekli nazım imar planında davacı taşınmazlarının bulunduğu alan bakımından, Ö2 notasyonlu MİA kullanım kararına dönülmesine ilişkin … tarih ve … sayılı karar alınmıştır. Bu plana askıda yapılan itirazların reddine ilişkin olarak da … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı alınmıştır.
Dava, … tarih ve … sayılı kararının ve bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Mekansal kullanım kararları ve esasları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının b) bendinde; "Çalışma alanları: Planlarda, merkezi iş alanı, ticaret, hizmet, turizm, sanayi, toplu işyerleri, endüstriyel gelişme bölgesi, lojistik bölgeler gibi kullanımlar için belirlenen alanlardır." hükmüne, "İmar planı ilkeleri" başlıklı 21. maddenin 10. bendinde: "İmar planlarında Ticaret+Konut, Ticaret+Turizm+Konut, Turizm+Ticaret karma kullanım alanlarında konut kullanımına da yer verilmesi halinde, konut kullanım oranları belirtilerek, konut kullanımının gerektirdiği sosyal ve teknik altyapı alanlarının ayrılması zorunludur. İmar planlarında konutun yer aldığı karma kullanımlarda konut kullanım oranının belirtilmediği hallerde en fazla % 30 konut kullanabileceği varsayılır." düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı maddeye dava devam ederken 13/03/2022 tarih ve 31777 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile eklenen 15. bentte; "a) Ana merkez veya merkezi iş alanları; yönetim alanları, iş merkezleri, sosyal altyapı, konaklama, açık ve yeşil alanlar, genel ve bölgesel otopark, ulaşım ana istasyonları gibi kullanımları içerir. Bu merkezlerin, toplayıcı veya tali yolların kesiştiği noktalarda hizmet ettiği alanın büyüklüğüne, nüfusuna, otopark ihtiyacına göre ve taşıt, toplu taşıma ve bisiklet yolları ile erişilebilirliği dikkate alınarak belirlenmesi esastır." düzenlemesine yer verilmiştir.
03/07/2017 tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında; "ççç) Merkezi iş alanı: İmar planlarında yönetim, turizm, sosyal, kültürel ve ticari amaçlı yapılar ile sosyal alt yapı alanları için ayrılmış bölgeyi, (...) ıııı) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret, Turizm+Ticaret+Konut karma kullanım alanları: Tek başına konut olarak kullanılmamak koşuluyla, ticaret, turizm, konut kullanımlarından konut hariç sadece birinin veya ikisinin veya tamamının birlikte yer aldığı alanları, (...) ifade eder." düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin "Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında: "Bu Yönetmelikte tanımlanan kullanım alanlarına ilişkin yapılaşma koşullarıaşağıdaki gibidir: a) Merkezi iş alanı: Yönetimle ilgili idari tesis alanları, iş hanı, çarşı, çok katlı mağaza, banka gibi ticaret ve finans tesis alanları, turizm tesis alanları, sosyal kültürel tesis alanları, ibadet yerleri, park ve benzeri yeşil alanlar, spor alanları kamuya ve özel sektöre ait eğitim ve sağlık tesisleri alanları, kamuya ve özelsektöre ait teknik altyapı tesis alanları ile bu alanlara hizmet verecek benzerialanlar ve plan kararı ile rezidans alanı ayrılır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Taşınmazların bulunduğu alana ilişkin olarak yukarıda genel değerlendirmelere yer verilmiş ise de dava konusu taşınmaz özelinde 1/25.000 ölçekli nazım imar planına ilişkin süreç içerisinde değişen kullanım kararları şu şekildedir: Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla TİCK, … tarih ve … sayılı kararıyla Ö2 notasyonlu MİA, … tarih ve … sayılı kararıyla TİCK, … tarih ve … sayılı kararı ve … tarih ve … sayılı kararıyla Ö2 notasyonlu MİA olarak planlanmıştır.
Dava dilekçesinde; davacı taşınmazlarının bulunduğu alanda, … tarihli … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli plan kararlarına dönülmesi gerektiğini, Ö2 notasyonunun kaldırılması gerektiği, zira Ö2 notasyonlu alanlar için getirilen plan notuyla bu alandaki parsellerde imar hakkının yalnızca %35'inin kullandırılacağı, kalan %65'lik kısmının ise yönetim merkezleri başta olmak üzere kamusal kullanımlara çevrilmesinin öngörüldüğü, imar parseli olan dava konusu parselden yeniden %65 kesinti yapılması halinde mülkiyet hakkının ihlal edilmiş olacağı, 5 yıl içerisinde 5 kez sebebi anlaşılamayan imar planı değişiklikleri yapıldığı, bu durumun plan değişikliklerine ilişkin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, getirilmek istenilen kamu hizmetleri tesis alanı değişikliği için teknik bir gerekçenin bulunmadığı, dava konusu plan değişiklikleri nedeniyle inşaat hakkından kayıplar doğmasına neden olunduğu, bankanın kadastral parsellerinden DOP kesintisi yapılarak park, yeşil alan rekreasyon alanı, yol olarak oluşturulan alanların MİA kullanımına çevrilmesinin uygun olmadığı iddiaları ileri sürülmüştür.
Davacının askıda yaptığı itirazlar ve dava dilekçeleri tek bir parsele (… ada, … parsele) ilişkin olarak hazırlanmış ise de iptali istenen parsel yönünden dava dilekçesinin istem kısmında açıklama yapıldığı görüldüğünden iddiaların temelde tüm parseller yönünden, 10/12/2015 tarih ve 380 sayılı meclis kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının genelinde olduğu gibi MİA kullanımının getirilmesine, Ö2 notasyonunun kaldırılmasına ve davacı kadastral parsellerinden yapılan kesintilerle oluşturulan kent parkı alanına planda yer verilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı idarece 1/25.000 ölçekli nazım imar planına ilişkin olarak alınan kararlar her ne kadar birbiri üzerine alınan ve bir önceki plan kararına yapılan itirazların kabulü veya reddine ve yapılan yanlışlığın giderilmesine ilişkin ise de her bir plan kararında farklı bir kullanım kararı getirilmesi nedeniyle ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, davaya konu Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile … tarih ve … sayılı kararı bakımından, her karar ile getirilen fonksiyonlara ilişkin olarak ayrı ayrı hüküm kurulması gerekmektedir.
Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı yönünden;
… tarih ve … sayılı belediye meclisi kararında dava konusu taşınmaz Ö2 notasyonlu MİA olarak planlanmıştır. Anılan belediye meclisi kararı ile getirilen fonksiyon dava konusu olan … tarih ve … sayılı diğer belediye meclisi kararı ile TİCK olarak değiştirilmiş ise de … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararları ile taşınmazın fonksiyonunun yeniden Ö2 notasyonlu MİA olarak belirlendiği görüldüğünden davanın incelenmekte olan belediye meclisi kararı yönünden konusuz kalmadığı neticesine ulaşılarak işin esası görüşülmüştür.
- Ö2 notasyonu ve plan kararı bakımından:
Davaya konu Ö2 notasyonlu alanlara ilişkin plan notunun, ilk olarak … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planıyla getirildiği, dava konusu taşınmaz ve çevresinin 1995 yılı nazım imar planında Ö2 notasyonlu MİA olarak planlandığı, anılan imar planında Adana Adalet Sarayı, Adana Vilayet Konağı, Adana Büyükşehir Belediye Sarayı gibi kamu kurumları ve yönetim birimlerinin dava konusu taşınmazın hemen doğusundaki alanda planlanmış olduğu, 1995'ten günümüze kadar geçen süreçte Adana Adalet Sarayı ve Adana Büyükşehir Belediye Sarayının kentin başka noktalarında inşa edildiği, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede sadece Adana Valiliğinin inşa edildiği, dolayısıyla 1995 yılında onaylanan nazım imar planıyla bölge için getirilen kamu kurum alanlarının bulunduğu merkez kurgusunun kurgunun bozulduğu, bu nedenle anılan plan notunun da uygulama kabiliyetini yitirdiği, kaldı ki bu plan notunun getirildiği tarih olan 1995 yılında alanın henüz hiç uygulama yapılmayan kadastral parsellerden oluştuğu, bu nedenle alanın ne şekilde gelişeceğinin belirlenmesine ilişkin bu plan notunun mantıklı bir karar olabileceği, ancak davaya konu edilen planlar yapılana kadar alanda iki kez parselasyon yapıldığı gözetildiğinde bu kararın uygulama imkanının kalmadığının anlaşıldığı, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında bu plan notu kaldırıldığından alanda yapılan parselasyonlarda bu plan notunun uygulanmadığı, bu aşamadan sonra yani alanda yapılan imar uygulamaları sonucunda DOP kesintisi yapılarak oluşan imar parsellerinin tekrar %65'inin kamu ağırlıklı ve/veya büyükşehir ve ilçe belediyelerinin tasarruflarına dönük olarak planlamasının bu parsel maliklerinin mülkiyet hakkına büyük zarar vereceği, bu tutumun planlamanın eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu, bu plan notuyla getirilen belirlemenin niceliksel olup alanda planlanacak donatılara ilişkin niteliksel bir değerlendirme içermediği, bu nedenle Ö2 plan notunun şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu neticesine varılmıştır.
- Kaldırılan park alanı bakımından:
Dava dilekçesinde davacı tarafından, … tarihli … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli plan kararlarına dönülmesi gerektiği, bu kapsamda davacının kadastral parsellerinden DOP kesintisi yapılarak oluşturulan yeşil alanın MİA kullanımına çevrilmesinin uygun olmadığı iddialarının ileri sürüldüğü, diğer bir deyişle bölgedeki yeşil alan kullanımının kaldırılmasının da dava konusu edildiği, ancak bu husus hakkında idare mahkemesi kararında ve temyize konu kararda hüküm kurulmadığı görülmüştür.
Dairemizin temyize konu kararla birlikte incelediği Danıştay Altıncı Dairesinin E:2020/3842 sayılı dosyasında idare mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde alınan raporda; dava konusu taşınmazın komşuluğundaki alanda yaklaşık 47.270,00 m²’lik büyük bir kent parkının planlanmış olduğu, bu alanın mülkiyetinin 2016 yılında yapılan parselasyonla kamuya kazandırılmasına rağmen sonraki imar planlarında tamamen kaldırılarak Ö2 notasyonlu MİA'ya çevrildiği, kaldırılan parka eşdeğer bir park alanının öngörülmediği, bu nedenle alanda yürürlükte olan imar planlarının sosyal donatı dengesini bozduğu, yoğunluk arttırıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu değerlendirildiği görüldüğünden Bölge İdare Mahkemesince, bu husus dikkate alınarak kaldırılan yeşil alan hakkında da hüküm kurulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, temyize konu kararın kısmen bozulması üzerine İdare Mahkemesince yeniden karar verilirken davalının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar da dikkate alınarak yargılama giderleri yönünden tekrar karar verileceği açıktır.
Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına yönelik kısmı, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararının Ö2 plan notuna ve bölgedeki yeşil alanın kaldırılmasına yönelik kısmı yönünden kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, idare mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının kaldırılması, bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararının Ö2 plan notuna ve bölgedeki yeşil alanın kaldırılmasına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Davalının temyiz isteminin reddine, temyize konu kararın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı yönünden ONANMASINA,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/05/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.