T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7238
Karar No : 2023/2593
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından,
1- … Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararı ile;
2- Bu karara dayanılarak tesis edilen ... tarihli ve ... sayılı Gazi Üniversitesi işleminin iptali ile birlikte özlük hakları kapsamında yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına yükseköğrenim için gönderildiği, 2016 yılında Gazi Üniversitesi Fen Fakültesi ... Bölümü'ne araştırma görevlisi olarak atandığı, 09/06/2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen 6. fıkra ile, ilgili Kanun kapsamında doktora eğitimini tamamlayıp dönenlerin üniversitelerin atanma kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına atanmalarının mümkün hale getirildiği ancak yapmış olduğu başvurusunun ... tarihli ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Kararı'na istinaden reddedildiği, anılan Karar'da halen görevine devam edenlerin Kanun hükmünden yararlanamayacağının belirtildiği, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kaldı ki 1416 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinin kendisine uygulanması gerektiği, doktor öğretim üyesi kadrosu için gerekli koşulları sağladığı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
… BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak,1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine 6. fıkranın eklenmesi üzerine doktora öğrenimlerini tamamlayarak yurda dönenlerin atamalarının yapılabilmesini teminen ... tarihli ve ... sayılı yazının yükseköğretim kurumlarına gönderilmesinin ardından Başkanlıklarına gönderilen yazılardan, 1416 sayılı Kanun kapsamında mecburi hizmet yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların da doktor öğretim üyesi kadrolarına atanmaları amacıyla kadro aktarımı teklifinde bulunduklarının anlaşılması üzerine, dava konusu ... tarihli ve ... sayılı yazının tesis edildiği, 1416 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinin uygulanma imkanının olmadığı, muhtemel tüm düzenlemelerden Geçici 3. madde dayanak gösterilerek hak iddia edilmesi durumunda, söz konusu maddenin geçici madde olma özelliğinin ortadan kalktığı, ayrıca Kanun değişikliği öncesinde 1416 sayılı Kanun kapsamında araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına atananlara da doktor öğretim üyesi kadrolarına atama imkanı verecek bir düzenleme yapılacak olması halinde, yükseköğretim kurumlarının bu durumdakilerin atanmaları için yeterince doktor öğretim üyesi kadrosuna sahip olmaması ihtimaline yönelik olarak, söz konusu atamaların tamamlandığı tarih itibarıyla kadro ihdasına yönelik düzenlemelerin de yapılmasının gerekeceği, Kanun'un 21. maddesinin 6. fıkrası hükümlerinden Kanun değişikliği öncesinde araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına atama gibi bir düşünce bulunsaydı bu hususa ilişkin ayrıntılı olarak düzenleme yapılması gerektiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
… ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ'NÜN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak davanın süresi içinde açılıp açılmadığının tespiti, süresinde açılmayan davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak, uyuşmazlıkta karar alma yetkisinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nda olduğu, alınan kararların üniversiteler için bağlayıcı olduğu, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamlayarak mecburi hizmet karşılığı Gazi Üniversitesi'nde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma isteminin reddine ilişkin Gazi Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı işlemi ile dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararının iptali ile özlük hakları kapsamında yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesi istemiyle açılmıştır.
Davacı vekilince, davanın Gazi Üniversitesi yönünden konusuz kaldığını bildiren 06/12/2022 tarihli dilekçesi ekindeki belgelerden; davacının talebi doğrultusunda "doktor öğretim üyesi" kadrosuna 23/06/2022 tarihli işlem ile atandığı anlaşılmakla birlikte; her ne kadar atama işleminde yer verilmemiş olsa da, söz konusu atamanın Danıştay 8. Dairesinin 31/03/2022 tarihli "yürütmenin durdurulması" kararından sonra yargı kararı gereği tesis edilmiş olduğu anlaşıldığından; bu kısım yönünden de işin esası hakkında karar vermek gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun
'un 21. maddesine 03/06/2021 tarihli ve 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle eklenen 6. fıkrasında; "...Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararı yönünden:
Dava konusu kararda; "7326 sayılı Kanun kapsamında yapılan düzenlemede, doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda dönen ancak herhangi bir öğretim elamanı kadrosuna atanmayanların ilk defa öğretim elemanı kadrosuna atanmaları hususunun düzenlendiği, halihazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanlara aynı Kanunun 21. maddesinin 6. fıkrası hükümlerinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir geçici madde düzenlenmesine yer verilmediği, bununla birlikte, 1416 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinin, 6528 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesinde yapılan değişikliklere yönelik olarak düzenlenmesi nedeniyle 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen 6. fıkra hükümleri için uygulanamayacağının aşikar olduğu, sonuç olarak, hâlen 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların söz konusu fıkra hükümlerinden yararlanarak doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmaları mümkün olmadığından, bu kapsamdaki tekliflerinize Başkanlığımızca işlem yapılamamaktadır." yönünde düzenleme yapılmıştır.
Normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmektedir. Bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan bir normla, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler getirilemeyeceği gibi bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilmesi veya kaldırılması da mümkün değildir.
Düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde teknik detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte, idarelerin düzenleme yetkisinin üst normla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususu da göz önünde tutulmalıdır.
1416 sayılı Kanun
'un 21. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına atama yapılacağı hususunun hükme bağlandığı, anılan hükümde halihazırda öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların doktor öğretim üyesi kadrolarına atanamamasına ilişkin herhangi bir kısıtlamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; üst hukuk normuna aykırı olarak yapılan dava konusu düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Gazi Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı işlemi yönünden:
İşlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararına ilişkin olarak hukuka aykırılık tespiti yapılmış olduğundan; bu düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen birel işlemde de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Davacının, dava konusu işlemden kaynaklı yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi gerektiği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule yönelik iddiası kabul edilmeyerek işin esası incelendi.
İLGİLİ MEVZUAT:
1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun
'un 21. maddesine 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle eklenen 6. fıkrada; "Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerin öğrenimlerini izlemek ve değerlendirmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumu tarafından danışman atanır. Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararı yönünden:
Dava konusu kararda; "7326 sayılı Kanun kapsamında yapılan düzenlemede, doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda dönen ancak herhangi bir öğretim elamanı kadrosuna atanmayanların ilk defa öğretim elemanı kadrosuna atanmaları hususunun düzenlendiği, halihazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanlara aynı Kanunun 21. maddesinin 6. fıkrası hükümlerinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir geçici madde düzenlenmesine yer verilmediği, bununla birlikte, 1416 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinin, 6528 sayılı Kanunun 3. maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21. maddesinde yapılan değişikliklere yönelik olarak düzenlenmesi nedeniyle, 7326 sayılı Kanunun 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21. maddesine eklenen 6. fıkra hükümleri için uygulanamayacağının aşikar olduğu, sonuç olarak, hâlen 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların söz konusu fıkra hükümlerinden yararlanarak doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmaları mümkün olmadığından, bu kapsamdaki tekliflerinize Başkanlığımızca işlem yapılamamaktadır." yönünde düzenleme yapılmıştır.
Normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmektedir. Bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan bir normla, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler getirilemeyeceği gibi bir düzenlemenin hiyerarşik sıralamada daha altta bulunan bir düzenleme ile değiştirilmesi veya kaldırılması da mümkün değildir.
Düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde teknik detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte, idarelerin düzenleme yetkisinin üst normla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususu da göz önünde tutulmalıdır.
1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun
'un 21. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına atama yapılacağı hususunun hükme bağlandığı, anılan hükümde halihazırda öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların doktor öğretim üyesi kadrolarına atanamamasına ilişkin herhangi bir kısıtlamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, üst hukuk normuna aykırı olarak yapılan dava konusu düzenlemede hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu ... tarihli ve ... sayılı Gazi Üniversitesi işlemi yönünden:
İşlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararı hukuka aykırı olduğundan; bu düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen ... tarihli ve ... sayılı Gazi Üniversitesi işleminde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Bununla birlikte; işlemin iptalinin, davacının doğrudan doktor öğretim üyesi kadrosuna atanması sonucunu doğurmayacağı, atama kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığı yolunda yapılacak değerlendirme sonucuna göre işlem tesis edilmesine yönelik olduğu açıktır.
Davacının, özlük hakları kapsamında yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden:
Her ne kadar dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmış ve davacı işbu dava sürecinde bağımsız şekilde doktor öğretim üyesi olarak atanmış ise de; yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde görüleceği üzere, idarenin yapacağı araştırma ve değerlendirme sonrasında davacının doktor öğretim üyeliği kadrosuna atanıp atanamayacağına dair yeniden bir karar alması gerektiği görüldüğünden ve Dairemizce verilen iptal kararının davacının doğrudan doktor öğretim üyeliğine atanacağı anlamına gelmediğinden, bu aşamada parasal hak istemi hakkında değerlendirme yapılamayacak olup, bu istem yönünden karar verilmesine olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu ... tarihli ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararının ve ... tarihli ve ... sayılı Gazi Üniversitesi işleminin İPTALİNE,
2. Davacının özlük hakları kapsamında yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca yapılan …-TL yargılama giderinin anılan idare üzerinde bırakılmasına,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
04/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
(X)-Dava; 1416 sayılı Kanun kapsamında mecburi hizmetini tamamlamak üzere araştırma görevlisi olarak ataması yapılan davacının anılan Kanun'un 21. maddesinin 6. fıkrası uyarınca doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Gazi Üniversitesi işlemi ile dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun'un 14/03/2014 tarihli ve 28941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6528 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile değişik 21. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Kanun uyarınca mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenler öğrenimlerini başarıyla tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere, adlarına gönderildikleri kurumların ilgili kadrolarına atanır." hükmüne; 21. maddeye 09/06/2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile eklenen 6. fıkrada; "Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerin öğrenimlerini izlemek ve değerlendirmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumu tarafından danışman atanır. Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır" kuralına yer verilmiştir.
Aynı Kanun'a 14/03/2014 tarihli ve 28941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6528 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile eklenen Geçici 3. maddede ise; "21'inci madde hükümlerinden, yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanlar (bu yükümlülüklerini bitirenler dâhil) ile hâlen yurt dışında eğitimlerine devam edenler de yararlandırılır." hükmü bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun kapsamında Gazi Üniversitesi adına doktora öğrenimi görmek amacıyla İngiltere'ye gönderildiği, burada ... ve astronomi alanında doktora öğrenimini tamamlayarak mecburi hizmetini yapmak üzere 18/10/2016 tarihinde Gazi Üniversitesi, Fen Fakültesi, ... Bölümü, Atom ve Molekül Fiziği Anabilim Dalı araştırma görevlisi kadrosuna açıktan atamasının yapıldığı, 10/11/2016 tarihli Rektörlük düzeltme onayı ile de araştırma görevlisi doktor unvanı aldığı, 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen 6. fıkra uyarınca doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma istemiyle davalı Üniversite'ye yaptığı 02/07/2021 tarihli başvurunun, "7326 sayılı Kanun kapsamında yapılan düzenlemede, doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp yurda dönen ancak herhangi bir öğretim elamanı kadrosuna atanmayanların ilk defa öğretim elemanı kadrosuna atanmaları hususunun düzenlendiği, halihazırda 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanlara aynı Kanunun 21. maddesinin 6. fıkrası hükümlerinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir geçici madde düzenlenmesine yer verilmediği, bununla birlikte, 1416 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinin, 6528 sayılı Kanunun 3. maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21. maddesinde yapılan değişikliklere yönelik olarak düzenlenmesi nedeniyle, 7326 sayılı Kanunun 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanunun 21. maddesine eklenen 6. fıkra hükümleri için uygulanamayacağının aşikar olduğu, sonuç olarak, hâlen 1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarında görev yapanların söz konusu fıkra hükümlerinden yararlanarak doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmaları mümkün olmadığından, bu kapsamdaki tekliflerinize Başkanlığımızca işlem yapılamamaktadır." yönündeki Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı yazısı dayanak gösterilmek suretiyle reddedilmesi üzerine, bahse konu talebin reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin en önemli unsurlarından birisi “hukuk güvenliği” ilkesidir. Bu ilke, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılan ve temel hak güvencelerinde korunan ortak değerdir. Kural olarak hukuk güvenliği, yasaların geriye yürütülmemesini zorunlu kılar. Bu nedenle, “Kanunların geriye yürümezliği ilkesi” uyarınca yasalar yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki hukuki durumlara uygulanabileceklerinden, sonradan çıkan bir kanun yürürlüğe girdiği tarihten önceki olaylara uygulanmaz.” (AYM, 10/10/2013, E: 2013/86, K: 2013/117)
Kanunların zaman bakımından uygulanmasına ilişkin temel ilke bu olmakla birlikte, Kanun koyucu bazı istisnaî durumlarda, haklı beklentiler ve kazanılmış hakları koruyarak, Kanun hükümlerinin geçmişe dönük uygulanmasına karar verebilir. Ancak bu durumun Kanunda açıkça düzenlenmesi gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri bu çerçevede değerlendirildiğinde, 14/03/2014 tarihli ve 28941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6528 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesinde yapılan değişiklikle; mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenlerden öğrenimlerini başarıyla tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere dönenlerin, adlarına gönderildikleri kurumların ilgili kadrolarına atanacakları hüküm altına alınmış olup aynı tarihte yürürlüğe giren Geçici 3. madde ile de 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesinde yapılan bahsi geçen değişiklikle sınırlı olarak bir hak getirildiği görülmektedir.
Yurt dışında doktora eğitimini tamamlayıp yurda dönenlerin doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmasına imkan tanıyan 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 6. fıkrası ise 1416 sayılı Kanun'a 09/06/2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle eklenmiş olup Geçici 3. maddenin 6528 sayılı Kanun'la olan bağlantısı ve geçici madde olması sebebiyle 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen 6. fıkra hükmünün anılan Kanun'un yürürlüğe girdiği 09/06/2021 tarihinden sonra atanacaklara uygulanabileceği açıktır.
Zira, yasama organınca 21. maddeye eklenen 6. fıkranın geçmişe dönük uygulanacağına ilişkin bir düzenleme yapılmadığı gibi buna yönelik geçici madde de ihdas edilmemiştir. Anılan kuralın yürürlüğe girmesinden önce ilgili kadrolara atananlara da uygulanması, sonradan çıkan bir kanunun geçmişe yürütülerek, yürürlüğe girdiği tarihten önceki olaylara uygulanması anlamına gelir ki bu durum hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kanunların geriye yürümezliği ilkelerine aykırıdır.
Bu durumda, 1416 sayılı Kanun hükümleri kapsamında Gazi Üniversitesi Rektörlüğü adına yurt dışına öğrenim görmesi amacıyla gönderilen ve doktora eğitimini tamamlayarak yurda dönmesi üzerine anılan Üniversite'nin Fen Fakültesi ... Bölümünde Araştırma Görevlisi kadrosunda 2016 yılında göreve başlayan davacı tarafından; 09/06/2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile 1416 sayılı Kanunun 21. maddesine eklenen 6. fıkra uyarınca doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Gazi Üniversitesi'nin ... tarihli ve ... sayılı işleminde ve bu işleme dayanak teşkil eden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlem yukarıda yer verilen gerekçeyle hukuka uygun bulunduğundan, davacının parasal hak talebinin de reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.