Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/725 E. , 2021/1705 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/725
Karar No : 2021/1705
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır İli, Çınar İlçesi, .. Köyü Camii İmam-Hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan "Atamalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 18/12/2017 tarih ve E:2017/1303, K:2017/24534 sayılı bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin kararıyla; her ne kadar davacının, 2008-2011 yıllarında sair günlerde gerçekleştirilmiş yasa dışı gösteri ve eylemlerde yer alması sebebiyle, terör örgütü propagandası yapmak, örgüt adına suç işlemek ve 2911 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından ötürü hakkında yapılan ceza kovuşturmalarında, yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmiş ise de, her ne saikle olursa olsun yasadışı terör örgütü ve elebaşı lehine sloganların atılarak pankartların taşındığı, güvenlik güçlerine ve kamu binalarına taş ve molotoflarla saldırıların gerçekleştiği, öldürülen yasadışı örgüt militanlarının cenaze namazlarının ve sivil cuma namazlarının kılındığı olaylarda yer alan gruplar içerisinde davacının yer almasının kamu görevi niteliği bulunan ve çevresine din, millet ve vatan sevgisi konularında hal, hareket ve tavırları ile örnek bir kişi olması beklenen imam-hatiplik görevi ile bağdaşmayacağı açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yasa dışı terör örgütü propagandası yapmak, bu örgüt adına suç işlemek ve 2911 sayılı Kanun'a muhalefet etmek suçundan yargılandığı davada beraat kararı verildiği, masumiyet karinesine aykırı olarak davanın reddedildiği, Mahkeme kararının bireysel başvuru sonucu verilen Anayasa Mahkemesi kararlarına da aykırı olduğu belirtilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan idare mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/112/2020 tarih ve 2020/62 sayılı kararı uyarınca Dairemize devredilen dosyaya ilişkin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/03/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) -KARŞI OY :
Dava; Diyarbakır İli, Çınar İlçesi, … Köyü Camii İmam-Hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan "Atamalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin ikinci alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" şartına yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren sebepler arasında sayılmıştır.
633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
25/10/2011 tarih ve 28095 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; imam-hatip olarak görev yapmakta iken 16/05/2002 tarihinde malulen emekliye ayrılan ve 16/12/2010 tarihinde yeniden göreve alınma talebinde bulunması üzerine 31/05/2011 tarihinde Sur İlçesi … Köyü Camiinde imam-hatip olarak göreve başlayan davacı hakkında, yasadışı terör örgütü propogandası yaptığı, örgüt lehine düzenlenen yasa dışı gösteri ve eylemlerde yer aldığı, sivil cuma namazlarına iştirak ettiği iddiaları ile ilgili olarak başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı İnceleme Raporunda özetle; davacının 07/07/2008 tarihinde Diyarbakır İlinde düzenlenen "Ben de Sayın Öcalan Diyorum" adlı dilekçe kampanyası kapsamında "Sayın Öcalan" sloganlarının atıldığı yasa dışı basın açıklamasına ve sonrasında … Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmek üzere yazılan matbu dilekçeye imza atmak suretiyle bahse konu dilekçe gönderme eylemine, yasadışı terör örgütüne destek olmak amacıyla farklı tarihlerde düzenlenen 20 farklı yasa dışı gösteriye katıldığına; öldürülen örgüt mensuplarının 04/05/2011 tarihinde Diyarbakır İlinde düzenlenen cenaze namazına ve … Partisinin "Devletin kadrolu imamlarının arkasında namaz kılmayın" çağrısı doğrultusunda Diyarbakır … Meydanında düzenlenen cuma namazlarına iştirak ettiğine ilişkin tespitlerin yapıldığından bahisle Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesinin uygun olacağının belirtilmesi üzerine; Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının görevine son verilmesinin uygun olacağına karar verildiği, bu kararın onaylanmasına dair Diyanet İşleri Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Yönetmelikte aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için, ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması" ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması gerektiği'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Siyasetle ilgilenme" başlıklı 25. maddesinde "Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluşunun her derecesinde görev alan personel, Memurin Kanununun hizmetliler için yasak ettiği siyasi faaliyetten başka, dini görevi içinde veya bu görevin dışında, her ne suretle olursa olsun, siyasi partilerden herhangi birini veya onların tutum ve davranışını övemez ve yeremez. Bu gibi hareketleri tahkikatla sabit olanların, ilgili ve yetkili mercilerce işine son verilir." hükmüne yer verilmiştir.
Bakılan uyuşmazlıkta; davacıya isnat edilen eylemler siyasi nitelikte olduğu için, üzerine atılı bulunan ve soruşturma konusu eylemlerin 633 sayılı Kanun'un 25. maddesi kapsamında değerlendirilmesi ve ulaşılacak sonuca göre bir işlem tesis edilmesi gerekirken, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-(b) maddesi kapsamında değerlendirilmesi sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.