T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7267
Karar No : 2024/1425
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Cemiyeti
VEKİLLERİ : Av. …. - Av. …
2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …'e velayeten …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, velisi bulunduğu ve ... Ortaokulu 7-C öğrencisi olan ...'in 2018-2019 eğitim öğretim yılı içinden matematik dersinden ... Ortaokulu İç Yönetmeliği'ndeki şartları yerine getiremediği gerekçesiyle başarısız olduğundan bahisle eğitim öğretim hakkını kaybettiğine ve öğrencinin başka bir okula naklinin yapılması gerektiğine ilişkin Özel Darüşşafa Ortaokulu Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... Ortaokulu İç Yönetmeliği'nin 6. maddesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu ... Ortaokulu İç Yönetmeliği'nin 6. maddesinin iptali istemi yönünden; özel öğretim kurumları arasında, resmî okullardan farklı uygulama yapacak okullar yapacakları farklı uygulamalara kurum yönetmeliklerinde yer vererek Bakanlığın izninden sonra uygulayabildiği, dava konusu edilen ve resmi okullara kıyasla ders geçme notu yönünden farklı bir düzenleme içeren Özel ... Ortaokulu Kurum Yönetmeliği'nin (6. maddesi) ise Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile onaylanarak yürürlüğe girdiği görüldüğünden Özel ... Ortaokulu Kurum Yönetliği'nin hiyerarşik düzen içerisinde hazırlandığı görülmekle, dava konusu edilen 6. maddesinin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın bu kısım yönünden reddine, ...'in eğitim öğretim hakkını kaybettiğine ve başka bir okula naklinin yapılması gerektiğine ilişkin Özel Darüşşafa Ortaokulu Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemi yönünden; bilirkişi raporu uyarınca yapılan hesaplama neticesinde ...'in matematik dersinden alması gereken yıl sonu puanın 64,83 olduğu, anılan mevzuat uyarınca yıl sonu puanı hesaplanırken yarım ve yarımdan büyük kesirler tama yükseltilmesi gerektiği, buna göre anılan notun 65 puan olması gerektiği, gelinen noktada ise Özel ... Ortaokulu Kurum Yönetliği'nin 6. maddesi uyarınca anılan dersten başarı gösterilebilmesi yıl sonu notunun asgari 65 puan olması yönündeki şartın sağlandığı görülmekle, ...'in eğitim öğretim hakkını kaybettiğine ve başka bir okula naklinin yapılması gerektiğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak davanın bu kısım yönünden iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
İstanbul Valiliği:
Davacı küçüğün, matematik dersinde verilen notun hukuka uygun olarak verildiği, bilirkişi raporunun usul ve yasalara aykırı olduğu, bilirkişi raporunun objektiflikten uzak, subjektif yorumlara dayandığı, incelemesini hangi teknik ve bilimsel yönteme dayandırdığı, sınav sorularının ne şekilde değerlendirildiğinin, eklenen puanların hangi gerekçe ile eklenmesi gerektiğinin izah edilmediği belirtilerek subjektif yorumlara dayanılarak verilen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek davanın bireysel işleminin iptaline yönelik kısmının bozulması istenilmiştir.
... Cemiyeti:
Davacı küçüğe verilen nota karşı herhangi bir itirazda bulunulmadığından kesinleştiği, kesin nitelikli bir işlemin bilirkişi incelemesine tabi tutulmasının mümkün olmadığı, kesinleşen sınav notlarına ilişkin olarak mahkemece inceleme yapılamayacağı, bunun idarenin yargısal denetiminin sınırı olan hukukilik denetimini aşmakta olup hukuka aykırılık teşkil ettiği, diğer taraftan bilirkişi raporunda verilen puanlandırmanın ne şekilde yapıldığının belli olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun objektif ve denetlenebilir olmaktan uzak olduğu belirtilerek istinaf kararının bireysel işlem yönünden bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Ortaokulu 7-C öğrencisi olan ...'in 2018-2019 eğitim öğretim yılı içinden matematik dersinden aldığı notların yıl sonu aritmetik ortalamasının 62 puan olduğu, ... Ortaokulu İç Yönetmeliği uyarınca yıl sonu puanının aritmetik ortalamasının en az 65 puan olması yönündeki şartı yerine getiremediği gerekçesiyle başarısız olduğundan bahisle eğitim öğretim hakkını kaybettiğine ve öğrencinin başka bir okula naklinin yapılması gerektiğine dair Özel Darüşşafa Ortaokulu Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... Ortaokulu İç Yönetmeliği'nin 6. maddesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu'nun "Eğitim-öğretim ve kurumların yönetimi" başlıklı 6. maddesinde; kurumlarda uygulanacak öğretim programı ve haftalık ders çizelgesinin, resmi kurumlarda uygulanan usul ve esaslar çerçevesinde belirleneceği, Bakanlıkça uygun bulunması durumunda farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin de uygulanabileceği düzenlenmiştir.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "öğretim programları, ders çizelgeleri ve başarının değerlendirilmesi" başlıklı 46. maddesinde;" Dengi resmî okullarda uygulanan haftalık ders çizelgesi ve öğretim programlarından farklı uygulama yapacak okullar yapacakları farklı uygulamalara kurum yönetmeliklerinde yer vererek Bakanlığın izninden sonra uygularlar.(Ek cümle:RG-5/8/2023-32270) Kurumlar her sekiz yılda bir kurum yönetmeliklerini Bakanlığın onayına sunarlar. (Ek cümleler:RG-16/2/2024-32462) Kurum yönetmeliklerinde başarı notu, devam-devamsızlık ve Bakanlıkça uygun görülmeyen diğer hususlar bulunamaz. Farklı yönetmelik uygulayan kurumların bilgileri MEBBİS Modülüne işlenir. Öğrenci okulda öğrenimine başladığı eğitim öğretim yılında geçerli olan kurum yönetmeliğine göre okuldan mezun olur. Milletlerarası okullar için Bakanlıkça onaylanan ilgili ülke ders programları ve haftalık ders çizelgeleri, Genel Müdürlüğün uygun görmesi durumunda aynı ülkenin yetkili kurumundan (Değişik ibare:RG-16/2/2024-32462) program uygulama izni almış olan yeni açılacak milletlerarası okullar tarafından da kullanılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 16.08.2017 tarih ve 12372117 sayılı yazısı ile onaylanan Özel ... Ortaokulu Kurum Yönetmeliği'nin ''öğrenci başarısının tespiti'' başlıklı 6. maddesinde ''(1)Özel ... Ortaokulu'nun 1. sınıfında öğrenci başarısının tespiti, sınıf tekrarına ilişkin hükümler hariç olmak üzere Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır. Ancak ... Cemiyeti Tüzüğü ve amaçları doğrultusunda karşılıksız olarak başarılı öğrencileri barındırmak, eğitmek ve yetiştirilmelerini gerçekleştirmek hedefi dikkate alınarak Ortaokulun 2., 3. ve 4. sınıflarında öğrencilerin Özel ... Ortaokulu'nda bir üst sınıf devam edebilmeleri için;
A) İngilizce, Seçmeli Yabancı Dil ve Matematik derslerinin her birinin ikinci dönem puanının en az 50 puan, iki dönem puanının aritmetik ortalamasının en az 65 puan olması yada bu derslerinin her birinin birinci dönem puanına ve iki dönem puanın aritmetik ortalamasına bakılmaksızın ikinci dönem puanının en az 75 puan olması gerekir.
B) Yukarıdaki bentte belirtilen dersler dışında, öğrenim görülen ve notla değerlendirilen diğer tüm derslerin her birinin ikinci dönem puanının en az 50 puan, iki dönem puanın aritmetik ortalamasının en a 60 puan olması yada bu derslerin her birinin birinci dönem puanına ve iki dönem puanın aritmetik ortalamasına bakılmaksızın ikinci dönem puanının en az 75 puan olması gerekir.
(2) Özel ... Ortaokulu'nda sınıf tekrarı yoktur.
(3)Bu koşulları taşımayan öğrencilerden Milli Eğitim Bakanlığı'nın ilgili yönetmeliğine göre sınıfı geçen öğrenciler Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokullarda öğretimlerine devam ederler, ancak bu öğrencilerin Özel ... Ortaokulu ile ilişikleri kesilir.'' kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta temyize konu istinaf kararının davanın reddine yönelik kısmına davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığı, dolayısıyla bu kısmın kesinleştiği anlaşılmakla, yalnızca temyize konu edilen kısım itibariyle dava dosyasının incelenmesi gerekmektedir.
Hukuk düzenimizde var olan normlar [Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler (genel tebliğler, tebliğler, genelgeler vs.)] belli bir sıralamaya ve hiyerarşiye, yani astlık-üstlük ilişkisine tabi tutularak düzenlenmiştir. Bu hiyerarşi gereği, her norm kendisinden bir üstteki norma uygun olarak düzenlenmek ve bu normlara aykırı hükümler taşımamak; başka bir anlatımla, üst normun kendisine verdiği hukuksal sınırın içinde kalmak zorunda olup, kendisinden üst bir norma aykırı veya bu normu değiştirici ya da üst normda olmayan nitelikte bir hüküm içermesi durumunda hukuka aykırı olacağı tabiidir.
Yukarıda alıntısına yer verilen 5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu'nun 6. maddesinde, Bakanlıkça uygun bulunması durumunda kurumlarca belirlenecek farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin uygulanacağı hüküm altına alınmış, benzer düzenlemenin 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 46. maddesinde de tekrar edildiği görülmektedir. Kanun ve Yönetmeliğin ilgili maddelerinden sadece haftalık ders çizelgesi ve öğretim programlarından farklı uygulamanın Kurum Yönetmelikleri'nde yer verilebileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Özel ... Lisesi'ne ait Kurum Yönetmeliği'nin onaylanması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'ne 14.06.2022 tarih ve 518563309 sayılı yazı ile gönderilmesi üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün 15.06.2022 tarih ve 51949435 sayılı "Kurum Yönetmeliği" konulu yazısı ile cevap verilmiş ve şu ifadeler kullanılmıştır: "yapılan inceleme sonucunda, söz konusu kurum yönetmeliği taslağının 'öğrenci başarısının tespiti' başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan başarı kriterlerinin Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurum Yönetmeliği'nin 58. maddesine aykırı olduğu ve öğrenci mağduriyetine sebebiyet verebileceği değerlendirilmektedir. Öğrenci başarısının resmi okullardan farklı not ile değerlendirilmesi yerine başarı kriterlerinin kayıt ve nakillerde uygulanabileceği, kurum yönetmeliği taslaklarında, öğretim programları, haftalık ders çizelgesi, çalışma takvimi, kayıt ve nakil işlemlerine ilişkin hususlara yer verilebileceği ve diğer hususların Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve resmi kurum mevzuatına uygun düzenlenmesi gerektiği mütalaa edilmektedir." Yine Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazıda da aynı ifadelerin tekrar edildiği görülmektedir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği birlikte değerlendirildiğinde; sadece farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesinin Kurum Yönetmeliğinde düzenlenebileceği, öğrenci başarısına yönelik not değerlendirilmesinin ise resmi okullardan farklı olarak düzenlenemeyeceği anlaşılmaktadır. Aynı şekilde yukarıda alıntısına yer verilen Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün yazılarında da not değerlendirmesine ilişkin hükümlerin resmi okullardan farklı belirlenmesinin öğrenciler açısından mağduriyet oluşturduğunun ifade edildiği görülmektedir. Kaldı ki 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "öğretim programları, ders çizelgeleri ve başarının değerlendirilmesi" başlıklı 46. maddesinde de 16/02/2024 tarihinde yapılan değişiklikle kurum yönetmeliklerinde başarı notu, devam-devamsızlığa ilişkin hususların bulunamayacağı açıkça düzenlenmiştir.
Bu durumda, her ne kadar davacı küçüğün okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleme gerekçe olarak gösterilen ve Milli Eğitim Bakanlığınca 16.08.2017 tarihinde onaylanan ... Ortaokulu İç Yönetmeliği'nin "öğrenci başarısının tespiti" başlıklı 6. maddesinde resmi okullardan farklı olarak not değerlendirilmesine ilişkin hükümler bulunsa da, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda gerek 5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu'nda gerekse de Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nde, sadece öğretim programları ve haftalık ders çizelgesine ilişkin farklı hususların Kurum yönetmeliğinde bulunabileceği ancak not değerlendirilmesine ilişkin hükümlerin düzenleneceğine dair açık bir ifadenin bulunmadığı görüldüğünden, 5580 sayılı Özel Öğretim Kanunu ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı şekilde çıkarılan ve bu haliyle hukuka aykırı bulunan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Daruşşafaka Ortaokulu Kurum Yönetmeliği'nin "öğrenci başarısının tespiti" başlıklı 6. maddesine dayanılarak davacı küçüğün okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bu bakımdan, sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, yukarıda aktarılan gerekçe ile onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 14/03/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.