T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/7308
Karar No : 2023/1696
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile aralarında imzaladıkları hibe sözleşmesinin feshedilmesine ve ödenen 726.670,35 TL hibe bedelinin yasal faiziyle iadesine ilişkin Konya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, yatırım projesini fiilen tamamladıktan sonra proje kapsamında inşaat, makine, ekipman ve malzeme alımlarına ilişkin ödemelerini gösteren banka dekontları ile hibe ödemesi talebinde bulunduğu, hibe ödemesi yapıldıktan sonra davacının idareye hibe almak için sunduğu banka dekontlarından ikisinin ilgili bankaya ait olmadığının, içeriğinin gerçek dışı olduğunun tespit edildiği, her ne kadar davacı tarafından tüm ödemelerin ... Bankası aracılığı ile yapıldığı iddia edilerek nihai rapor sunulduktan sonra davalı idareye ilk dekontlardan farklı olarak ... Bankasına ait yeni dekontlar sunulsa da, davalı idarenin nihai rapor eklerinde sunulan dekontların sahteliğinin tespitinden sonra idareye sunulan banka dekontlarının doğruluğunu araştırma yükümlülüğü olmadığı gibi, sonradan sunulan ve alıcısının inşaat firmasının olduğu dekontların toplam tutarı ile inşaat firmasına yapılan ödemelere ilişkin fatura tutarının uyuşmadığının görüldüğü, sonuç olarak, davacının hibe almak için sahte banka dekontları kullandığının sabit olduğu, davacıya haksız yere 726.670,35 TL hibe ödemesi yapıldığı anlaşıldığından, hibe sözleşmesinin anılan sebebe dayanılarak feshedilmesine ve ödenen hibenin 30 gün içinde yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; yatırım sözleşmesi kapsamında öngörülen yatırımların eksiksiz olarak yapıldığı, nihai rapor ve ödeme talebi olarak sunulan belgeler arasında ... Bankası dekontlarının bulunmadığı, nihai raporun sunulması tarihinden önce ... Bankası kanalıyla inşaat tedarikçisi olan ...- ...'a fatura tutarıyla aynı tutarda ödemelerin yapılmasına rağmen ayrıca bir dekont sunulmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sahte olduğu belirlenen ... Bankası dekontlarının dosyaya sunulduğuna dair idarenin de bir teslim belgesi ortaya koyamadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idarelerden Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, 30/04/2019 tarihinde dilekçe ekinde sunulan yatırıma ilişkin nihai rapor ve yapılan harcamalara ilişkin dekontlar arasında sahte olduğu tespit edilen ... Bankası dekontlarının bulunduğu, bunun üzerine hibe sözleşmesinin feshine ve alınan hibenin geri ödenmesine yönelik işlemin tesis edildiği, işlemden sonra itiraz dilekçesi ekinde sunulan ... Türk bankasına ait dekontların da fatura tutarıyla uyumlu olmadığı, anılan işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, diğer davalı Konya Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı şirket ile Konya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü arasında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı ve ... nolu Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında tohum eleme tesisi projesine ilişkin ... tarih ve ... no'lu hibe sözleşmesinin imzalandığı, davacı tarafından tohum eleme tesisinin yapımının tamamlanması üzerine proje yapım süreci ile ilgili nihai rapor ve eklerinin idareye sunularak hibe ödemesi talebinde bulunulduğu, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nce 726.670,35 TL hibe ödemesinin gerçekleştirildiği, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından nihai rapor eklerinde sunulan-yatırımcı davacının inşaat ve makine alım ihalelerinde yüklenici firmalara yaptığı ödemeyi gösteren-banka dekontlarının doğruluğunun teyit edilmesi amacıyla ilgili banka şubelerine yazı yazıldığı, ... Bankasının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ... tarih ve ... sorgu numaralı 536.473,10 TL tutarlı ve ... tarih ve ... sorgu numaralı 700.000,00 TL tutarlı dekontların Bankaları tarafından düzenlenmediğinin ve içeriklerinin kayıtlarıyla örtüşmediğinin bildirilmesi üzerine hibe sözleşmesinin feshi ile ödenen hibenin 30 gün içinde yasal faiziyle birlikte geri ödenmesinin istenilmesine ilişkin Konya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "Tarımsal destekleme araçları" başlıklı 19. maddesinde, "..e)Kırsal kalkınma destekleri: Kırsal gelirlerin artırılması ve çeşitlendirilmesi, kırsal altyapı ve sosyal yapının güçlendirilmesi ile doğal kaynakların korunması ve geliştirilmesi amacıyla, kırsal toplum kesimlerinin birlikte veya ferdî olarak yürütecekleri yatırım projelerinin maliyetinin bir kısmı, masraf paylaşma esasına göre, Devlet tarafından karşılanır. Kırsal kalkınma destekleri uygulaması Bakanlık tarafından yapılır. Kırsal yatırımların desteklenmesinde, köy ve diğer kırsal alanda yaşayan topluma istihdam sağlayıcı tarımsal ve tarım dışı ekonomik yatırımlara öncelik tanınır. Kırsal kalkınma destekleri çerçevesinde desteklenecek projeli yatırımlarda; hedef kitle ve yerel paydaşların katılımı, tabandan yukarı yaklaşım, sürdürülebilirlik, uygun teknolojilerin kullanılması ve modern işletmecilik sistemlerinin yaygınlaştırılması ilkelerine uyulması esastır. Desteklenecek yatırım projelerinin konuları, desteklemelerin proje türleri bazında hangi oranlarda yapılacağı ve uygulamaya dönük diğer hususlar, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir." kuralına; "Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti" başlıklı 23. maddesinin 1. fıkrasında, "Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar. " kuralına yer verilmiştir.
21/10/2016 tarih ve 29864 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında 2016/37 Nolu Tebliğ'in "Yaptırımlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasında, "Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının yatırım projesine ilişkin inşaat yüklenicisi firmaya yapmış olduğu ödemeleri belgelendirmek adına idareye sunmuş olduğu iddia edilen ... Bankasına ait dekontların sorgulanması sonucunda dekontların sahte olduğunun saptandığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Buna karşın, davacı tarafından, ... Bankasına ait olan ve sahte olduğu konusunda ihtilaf bulunmayan dekontları dosyaya kendisinin sunmadığı da belirtilerek, dosyanın idareye sunulmasından önce düzenlendiği görülen ve yapılan yatırıma istinaden ödeme yapıldığını gösteren ... Bankasına ait dekontların dosyaya sunulduğu görülmektedir.
Davacı tarafından sunulan ... Bankasına ait dekontların incelenmesinden, 27/08/2018 tarihli 139.500,00 TL, 28/08/2018 tarihli 139.000,00 TL, 28/08/2018 tarihli 139.500,00 TL, 29/08/2018 tarihli 318.473,10 TL ve 29/08/2018 tarihli 500.000,00 TL olmak üzere toplam 1.236.473,10 TL ödemenin, ".../İnşaat 01 Ödemesi" açıklamasına da yer verilerek davacı tarafından yükleniciye yapıldığı ve ödenen tutarın da yüklenici tarafından kesilen 24/09/2018 tarihli ve 1.236.473,10 TL'lik fatura ile uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, yatırım projesi kapsamında yatırımın fiilen gerçekleştirildiği konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, davacının inşaat işleri haricinde yatırım projesi kapsamında makine ihtiyaçları için anlaşmış olduğu tedarikçi ... Makine Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine yaptığı ödemelerin de ... Bankası kanalıyla yapıldığı ve bu dekontların da idarece kabul edildiği, davacı tarafından ... Bankası'nda hesabının bulunmadığı yönünde ileri sürülen iddianın ... Bankası yazısıyla doğrulandığı hususları göz önüne alındığında, sahte belge sunmak suretiyle haksız olarak hibe desteğinden yararlanma durumunun söz konusu olmadığı, sonuç itibarıyla harcamaların gerçekten yapıldığı ve kamunun herhangi bir zarara uğratılmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacı tarafından sahte belge kullanıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 04/04/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.