T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7346
Karar No : 2023/2837
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 2017 yılı dış kaynaktan muvazzaf astsubay temini kapsamında astsubay adayı iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle ilişiğinin kesilmesi üzerine … İdare Mahkemesinin E:… esasına kayden açtığı dava sonucunda ilişik kesme işlemi iptal edilen davacı tarafından, anılan davada verilen yürütmenin durdurulması kararı uyarınca hakkında tesis edilecek statüye alma işlemleri sırasında temin faaliyetine başvuru aşamasında sunulan Aydın Devlet Hastanesi'ne ait 05/12/2017 tarihli sağlık kurulu raporunun geçerlilik süresi dolduğundan bahisle yeniden sağlık kurulu raporu istenilmesi üzerine Aydın Devlet Hastanesi'nce düzenlenen 05/12/2017 tarihli "muvazzaf astsubay olur" kararını içeren sağlık kurulu raporunun temin faaliyetine esas alınması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı yazı ile bildirilen Milli Savunma Üniversitesi Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … toplantı sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda davalı idarece davacının güvenlik soruşturması sonucu olumsuz değerlendirilerek tesis edilen işlem … İdare Mahkemesi'nce iptal edildiğinden ilişik kesme işlemi hiç tesis edilmeseydi devam edecek olan idari sürece geri dönülmesi (davacının eğitimi başladıysa tamamlatılması veyahut atama koşullarına sahipse atamasının yapılması gibi) gerekirken davacının ilişiğinin kesilmesinden önce hukuka uygun olarak tamamladığı idarece de kabul edilen Aydın Devlet Hastanesi'nce yürütülen sağlık raporu işlemlerinin yok sayılarak davacıdan yeniden sağlık kurulu raporu istenilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan dava konusu işlem içeriğinde gerekçe gösterilen ... tarih ve ... sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi'nin 6. Bölümü'nde yer alan "Raporların geçerlilik süresi" başlıklı 3. maddesinde de sözleşmeli/muvazzaf astsubay olarak alınacak adayların raporları alındığı tarihten itibaren bir yıl geçerli olduğu düzenlemesine yer verildiği, davacı hakkında Aydın Devlet Hastanesi'nce 05/12/2017 tarihli sağlık kurulu raporu düzenlendikten sonra tesis edilen ilişik kesme işleminin … İdare Mahkemesinin E: … sayılı dosyasında 08/10/2018 tarihinde yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın davalı idarece 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca 30 gün içinde uygulanması gerekeceğinden en geç uygulama tarihi itibarıyla dahi Aydın Devlet Hastanesi'nce düzenlenen 05/12/2017 tarihli sağlık kurulu raporunun ilgili yönerge gereğince 1 yıllık geçerlilik süresi dolmadığından tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ilgili mevzuat hükümlerinde; dış kaynaktan alınan sözleşmeli/muvazzaf subay veya astsubay adaylarının raporlarının alındığı tarihten itibaren 1 yıl geçerli olduğu hükmüne yer verilmesinin, tekrar ilgili idarece ilgililerin askeri öğrenci olabilecek sağlık şartlarına sahip olup olmadıklarının tespiti bakımından yeniden hastaneye sevkedilerek sağlık raporu alınmasına engel oluşturmadığı, zira askeri öğrencilerin sağlık açısından; göreve uyarlık ve elverişlilik yönünden sağlık raporu kontrolüne tabi tutulabileceğinin 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun amir hükmü olduğu, bu hususun ... tarih ve... sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesinin 3. bölüm 11. maddesi ve 6. bölüm 3. maddesi gereği; ilgili amir, kıta tabibi veya birlik komutanının gerekli görmesi halinde her zaman yapılabileceği, sonuç ve kanaatine varıldığı, bu durumda, … İdare Mahkemesinin E:… esasına kayden açtığı dava sonucunda ilişik kesme işlemi iptal edilen davacının, anılan davada verilen yürütmenin durdurulması kararı uyarınca hakkında tesis edilecek statüye alma işlemleri sırasında temin faaliyetine başvuru aşamasında sunulan Aydın Devlet Hastanesi'ne ait 05/12/2017 tarihli sağlık kurulu raporunun geçerlilik süresi dolmamış olsa dahi yeniden askeri öğrenci eğitimine başlayacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, yeniden hastaneye sevkine karar verilerek muvazzaf astsubay olabilme sağlık şartlarına sahip olup olmadığı yönünde sağlık kurulu raporu istenmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hukuka aykırılığı mahkeme kararıyla ortaya konulmuş olan ilişik kesme işlemi tarihinde sağlık şartlarını taşıdığını ortaya koyan sağlık raporunun geçerli bulunduğu, yönerge ile amire sonsuz bir takdir yetkisi kullanma hakkının verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bir yönerge hükmünün verdiği yetkinin ölçülülük, orantılılık ve temel idare hukuku ilkelerine aykırı olduğu, yeniden sevkedildiği hastaneden sağlam sağlık heyet raporu aldığı, yapılan işlemin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
2017 yılı dış kaynaktan muvazzaf astsubay temini kapsamında astsubay adayı iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle ilişiğinin kesilmesi üzerine … İdare Mahkemesinin E:… esasına kayden açtığı dava sonucunda ilişik kesme işlemi iptal edilen davacı tarafından, anılan davada verilen yürütmenin durdurulması kararı uyarınca hakkında tesis edilecek statüye alma işlemleri sırasında temin faaliyetine başvuru aşamasında sunulan Aydın Devlet Hastanesi'ne ait 05/12/2017 tarihli sağlık kurulu raporunun geçerlilik süresi dolduğundan bahisle yeniden sağlık kurulu raporu istenilerek düzenlenen yeni raporlar uyarınca Sağlık Yönetmeliği'nde aranan sağlık şartlarını taşımadığından bahisle davacının adaylığının sonlandırılması üzerine davacının Aydın Devlet Hastanesi'nce düzenlenen 05/12/2017 tarihli "muvazzaf astsubay olur" kararını içeren sağlık kurulu raporunun temin faaliyetine esas alınması istemiyle yaptığı başvurusunun, ... tarih ve ... sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi'nin 6. bölümüne göre rapor geçerlilik süresinin dolması ve Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastaneler tarafından düzenlenen raporlara göre mevcut sağlık durumunun astsubay olmasına uygun bulunmadığı gerekçesiyle reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 59. maddesinde " (Değişik: 22/1/2015-6586/22 md.) Subay, astsubay, uzman jandarma, sivil personel, askerî öğrenciler, erbaş ve erler ile bunların adayları, yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde sağlık açısından; göreve uyarlık ve elverişlilik ile periyodik veya zorunlu kontrollere ya da sağlık raporu kontrolüne tabi tutulabilir." hükmü yer almaktadır.
31/10/2016 ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 84. maddesinde "(1) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, bu Yönetmeliğin ilgili Bölümlerindeki sağlık kurulu muayeneleri hariç aşağıdaki durumlarda sağlık kurulu muayenesine tabi tutulabilir.
a) Son sağlık durumlarının saptanmasını yazılı olarak isteyenler.
b) Amirin veya tabibin gerekli gördüğü hallerde." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Somut olay; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu ilişiği kesilen davacının açtığı davada verilen yürütmeyi durdurma kararı neticesinde okula yeniden yapılan kaydının, tekrardan sağlık kurulu raporu aldırılması sonucunda verilen "Muvazzaf Astsubay Olamaz" görüşü doğrultusunda sonlandırılması işleminden kaynaklanmaktadır.
Askerlik mesleğinin özelliği göz önünde bulundurularak, ileride bu mesleği yapacak olan öğrencilerinde, bazı sağlık koşullarının aranması hizmetin gereği gibi ifa edilmesi açısından önem taşımakta olup, belirli bir süre statü dışında kalan adaylar açısından statüye tekrardan alınma sonrası sağlık kurulu raporu alınması işeminin mesleğin özelliği, yukarıda belirtilen 211 sayılı Kanun ve Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 84. maddesi uyarınca hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan davacıya ilişkin sağlık kurulu raporlarında konulan tanının ve "Muvazzaf Astsubay Olamaz" görüşünün teknik bir bilgi gerektirmesi nedeniyle, belirlenecek bir hakem hastaneye davacının sevk edilerek, ilgili hastanece yapılacak muayene ve tetkikler neticesinde davacının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri uyarınca Muvazzaf Astsubay olup olamayacağı yönünde bir belirleme yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerekirken, İdare tarafından gönderilen hastanenin raporları dikkate alınarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 25/05/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.