Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/7432 E. , 2025/2525 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/7432
Karar No : 2025/2525
TEMYİZ EDENLER : I-(DAVALI)
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)
1 - ... 2 - ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada 1 parsel (yeni ... ve ... parsel) sayılı taşınmaz ve çevresine yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile söz konusu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ile onaylanan üst ölçekli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği, söz konusu nazım imar planı değişikliği ilgili Mahkemece hukuka aykırı bulunarak iptal edildiğinden dava konusu uygulama imar planında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel (yeni ... ve ... parsel) sayılı taşınmaz ve çevresi mevcut imar planlarında esnek tercihli kentsel sosyal donatı alanı ve park yeşil alan olarak planlanmış iken parsel maliklerinin talebi üzerine 1/5000 ölçekli nazım imar planı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ise Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanmış ve uyuşmazlık konusu taşınmaz akaryakıt ve servis istasyonu, park alanı, spor alanı olarak belirlenmiş, bunun üzerine dava dışı komşu parsel malikleri tarafından 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle dava açılması üzerine ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapma yetkisinin ilçe belediyesi olan Muratpaşa Belediye Meclisine ait olduğu, davalı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, karar sonrasında Muratpaşa Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Antalya Büyükşehir Belediyesine 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılması konusunda yetki ve muvaffakat verilmiş, bunun üzerine Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği onaylanmış, uyuşmazlık konusu alan akaryakıt ve servis istasyonu alanı, semt spor alanı ile park alanı olarak belirlenmiş, mahalle sakini olan davacı tarafından anılan plan değişikliğine askı süresi içerisinde yapılan itirazın ... tarih ve ... sayılı karar ile reddedilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır
İLGİLİ MEVZUAT:
T.C Anayasasının 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin Hukuk Devleti olduğu belirtilmektedir. Hukuk Devletinde idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğu ve sonuçta idarenin hukuka bağlılığının yargısal denetimi iptal davaları yoluyla sağlanır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. Maddesinin 1. Fıkrasının (b) bendinde; " İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasasının 7.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinde; "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak.", (c) bendinde; "Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak." büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 7.maddenin 2.fıkrasında ise; "Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Muratpaşa Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Antalya Büyükşehir Belediyesine 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılması konusunda yetki ve muvaffakat verildiği, bunun üzerine Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylandığı anlaşılmıştır.
İptal davasının öze ilişkin koşulları arasında idari işlemin yetki yönünden hukuka uyarlığı da yer almaktadır. İdare hukukunda yetki, hukuksal gücü ifade etmekte olup, idareye bu güç yasalarla verilmektedir. Yasayla hangi makama verilmiş ise ancak onun tarafından kullanılabilmektedir.
Bu itibarla; kanun tarafından yetki (veya imza) devrine cevaz verilmediği sürece, yetkiyi kullanan kişi veya makam yetkisini bir başka kişi veya makama devredemez; yetkili kılınan makam veya kişi haricindeki makam veya kişiler o yetkiyi kullanamaz. Yasa ile büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan ilçe belediyelerine verilmiş olan yetkinin ilçe belediye meclisi kararıyla büyükşehir belediye meclisine devredilemeyeceği açıktır. Bu durumda, Muratpaşa Belediye Meclisinin yetki devri kararı üzerine Antalya Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin işlemde yetki yönünden yasa ve hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının ve davalı yanında müdahilin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 06/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar