Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/7575 E. , 2021/14120 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/7575
Karar No : 2021/14120
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI): … Valiliği
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL): ….Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Derneği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : Kırklareli İli, Vize İlçesi, … Köyü, … Nolu Kamu Kurum ve Kuruluşları Hammadde Üretim İzin Belgeli sahada, davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "Granit Ocağı, Kırma-Eleme ve Mekanik Plent Tesisi" projesi ile ilgili olarak Kırklareli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen … tarih ve E-… sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : 22,39 hektarlık proje alanının, 222,218 m2'lik kısmının ormanlık alanlardan oluştuğu, dolayısıyla projenin yapılması nedeniyle 14,706 ağaç kesileceği dikkate alındığında, çevresel etkilerin daha az düzeyde olacağı alternatif alanların değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu proje ile koruma kullanma dengesi bakımından çevre aleyhine aşırı kullanım, çok geniş bir alanda ormanın yok olmasına ve ekositemin geri döndürülemez şekilde bozulmasına neden olacağı gerekçesiyle Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Üye …'in davacı Derneğin tüzüğü ile dava dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu projenin davacı Derneğin menfaatini ne yönden etkilediğinin somut bir biçimde ortaya konulamadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının bozularak, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği yolundaki usule ilişkin azlık oyuna karşın, davacının dava açma ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılarak, işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, karar düzeltme yolunun kapalı olduğunun duyurulmasına, 16/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
25/11/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 4. maddesinde; "Çevresel Etki Gerekli Değildir Kararı: Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Projelerin çevresel etkilerinin incelenerek, çevresel etkilerinin daha detaylı incelenmesi amacıyla Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanmasının gerektiğini belirten Bakanlık kararı" olarak tanımlanmış, 15. maddesinde ise; Bu Yönetmeliğin EK-2 listesinde yer alan projeler ile kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi EK-2 listesinde belirtilen projelerin seçme, eleme kriterlerine tabi olduğu kurala bağlanmış, Yönetmeliğin EK-IV bölümünde ise Proje Tanıtım Dosyasının Hazırlanmasında Esas Alınacak Seçme Eleme Kriterleri belirtilmiş, 1. Projenin Özellikleri kısmında: a) Projenin ve yerin alternatiflerinin (proje teknolojisinin ve proje alanının seçilme nedenlerinin), b) Projenin iş akım şemasının, kapasitesinin, kapladığı alanın, teknolojisinin, çalışacak personel sayısının, c) Doğal kaynakların kullanımının (arazi kullanımı, su kullanımı, kullanılan enerji türü vb.), ç) Atık miktarının (katı, sıvı, gaz ve benzeri) ve atıkların kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerinin, d) Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riskinin, 2. Proje Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri kısmında: a) Mevcut Arazi Kullanımı ve kalitesi (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi ve benzeri), Ek-V’deki Duyarlı Yöreler Listesi dikkate alınarak korunması gereken alanlar, 3. kısmında; Projenin İnşaat ve İşletme Aşamasında Çevresel Etkileri ve Alınacak Önlemler ile Notlar ve Kaynakların, Ekler kısmında ise: 1- Proje için seçilen yerin koordinatlarının, 2- Proje alanı ve yakın çevresinin mevcut arazi kullanımını değerlendirmek için; yerleşim alanlarının, ulaşım ağlarının, enerji nakil hatlarının, mevcut tesislerin ve ek-5'de yer alan Duyarlı Yöreler Listesinde belirtilen diğer alanların (proje alanı ve yakın çevresinde bulunması halinde) yerlerine ilişkin verileri gösterir bilgiler 1/25.000 ölçekli halihazır harita (çevre düzeni planı, nazım, uygulama imar planı, vaziyet planı veya plan değişikliği teklifleri, topografik harita) üzerine işlenerek kısaca açıklanmasının, jeoloji haritasının ve depremselliğin belirtilmesi gerektiği şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; proje tanıtım dosyasında, dava konusu proje kapsamında üretilen malzemenin tamamının Çerkezköy-Kapıkule demiryolu yapımı projesinde kullanılacağı, inşaatın tamamlanmasının ardından faaliyetin durdurularak, Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün bölgede başka proje planlaması durumunda tekrar faaliyete geçeceğinin belirtildiği, dolayısıyla proje nedeniyle etkilerin sınırlı ve geçici olduğunun anlaşıldığı, ayrıca bilirkişi raporundaki tespitlerin aksine, proje tanıtım dosyasında projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin değerlendirildiği ve alınması taahhüt edilen önlemlerle ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğu sonucuna varıldığından, Mahkeme kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.