T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/7591
Karar No : 2023/2734
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 13/09/2017 tarihli E:2016/99, K:2017/6204 sayılı bozma kararına uyularak, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Mersin ili, Mezitli ilçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı taşınmazın üzerindeki kısıtlılığın kaldırılması istemiyle Mezitli Belediye Başkanlığı ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yapılan başvuruların zımnen reddine ilişkin işlemler ve başvuruya cevaben tesis edilen Mezitli Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kent Estetiği Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda, davacıların maliki olduğu taşınmazın imar planında yol ve park alanı olarak ayrıldığı tarihten beri mülkiyet hakkı üzerindeki kısıtlılığın devam ettiği ileri sürülerek kısıtlılığın kaldırılması istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görülmekle birlikte, Mahkemenin E:... sayılı dosyasında, uyuşmazlık konusu taşınmazın uzun süre kısıtlı kalması sebebiyle mülkiyet hakkının kullanımının engellendiği ve hakkın özüne dokunan kısıtlılığın oluştuğu gerekçesiyle davacıların tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi ve ayrıca aynı davacılar tarafından uyuşmazlık konusu taşınmazın kamulaştırılması istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine Mahkemenin E:... sayılı dosyasında açılan davada 24.02.2021 tarihinde verilen ara kararına cevaben Mezitli Belediye Başkanlığınca anılan dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, uyuşmazlık konusu taşınmazı da kapsayan 13 bölgeden oluşan alanda 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılabilmesi için Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile ön izin alındığının anlaşılması karşısında, artık uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde davacıların mülkiyet haklarının özüne dokunan kısıtlılık halinin varlığından bahsedilemeyeceğinden, kısıtlılığın kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tam yargı davası kabul edilmiş olsa dahi bu kararın henüz kesinleşmediği, kesinleşmemiş bir karara dayanılarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, parselasyon için ön izin alınmış olmasının davanın esasını etkileyici bir yönünün bulunmadığı, Mahkemece de davanın açıldığı tarihteki haklılıklarının tespit edilmiş olmasına karşın aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hak arama özgürlüklerinin kısıtlanmasına ve adil yargılanma haklarının ihlal edilmesine neden olduğu, usul ve yasaya aykırı İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ :
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.
... Belediye Başkanlığı tarafından; Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılar vekili tarafından 04.10.2013 tarihinde Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na, 10.10.2013 tarihinde ise Mezitli Belediye Başkanlığı'na yapılan başvuru ile; 13.06.2002 tarihli Davultepe/Mersin Revizyon ve İlave Uygulama İmar Planında; konut alanı, yol, otopark ve park alanı olarak ayrılan uyuşmazlık konusu ... parsel sayılı taşınmazın yol, otopark ve park alanı olarak belirlenen kısımları üzerindeki kısıtlılığın kaldırılmasının, bunun mümkün olmaması durumunda ise kamulaştırılmasının talep edilmesi üzerine Mezitli Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile mağduriyetin İmar Kanunu'nun 18. maddesi uygulaması ile giderileceği yönünde, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kent Estetiği Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla ise Mezitli Belediye Başkanlığı'na başvurulması gerektiği yönünde cevap verildiği, davacıların bu işlemleri kesin olmayan cevap kabul ederek bu işlemlerle birlikte Mezitli Belediye Başkanlığı ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yaptıkları başvuruların zımnen reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan davayı açtıkları anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihindeki yürülükteki şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun 5. Maddesinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanun'un 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Yasanın 8. maddesinde ise alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Görülmekte olan uyuşmazlıkta, Dairemizin 13.09.2017 tarih ve E:2016/99, K:2017/6204 sayılı bozma kararında, olayda, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki kısıtlılık hali imar planı değişikliği ile kaldırılabileceğinden dava konusunun imar planı değişikliği talebinin reddi olarak belirlenmesi, İdare Mahkemesince, imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin işleme yönelik olarak uyuşmazlığın çözümlenmesi ve gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesine yer verilmiştir.
İdare Mahkemesince anılan bozma kararına uyulduğu belirtilmişse de davacının ''imar planı değişikliği'' talebinin reddine yönelik inceleme yapılmadığı, bu kapsamda taşınmazın imar planlarındaki fonksiyonlarının uygun olup olmadığının değerlendirilmediği, dolayısıyla bozma kararının gereklerinin yerine getirilmediği anlaşıldığından temyize konu mahkeme kararında bu yönüyle isabet bulunmamıştır.
Öte yandan, İdare Mahkemesi kararına dayanak alınan kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davası sonucunda verilecek hükmün bakılan davanın sonucunu etkileyecek mahiyette olmadığı, farklı maddi ve hukuki sebepten kaynaklanan bu iki davanın ayrı yürüyeceği tabidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 15/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.