T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/791
Karar No : 2022/2161
DAVACI : ... Odası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
(... Bakanlığı)
VEKİLİ : ...
DAVANIN KONUSU :
07/01/2021 tarih ve 31357 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ'in 4. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendis Yönetmeliği uyarınca elektrik mühendisleri, elektronik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri ve elektronik haberleşme mühendislerinin serbest müşavir mühendis olarak hizmet görebildikleri, Tebliğ'den önce enerji kimlik uzmanlık belgelerinin gerekli eğitimlere katılan elektronik mühendisleri ile elektronik-haberleşme mühendisleri tarafından da verildiği, bu nedenle Tebliğ'in 4. maddesinin 1. fıkrasında, elektronik mühendisi, elektronik haberleşme mühendisi tabirlerine de yer verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleri uyarınca hukukî sorumluluk, mesleki yetkiler, mesleki formasyon, fenni mesuliyet ve mevzuat ile verilen görevler dikkate alındığında, enerji kimlik belgesi uzmanı ve eğiticilerinin binanın ruhsat eki proje tasarımlarında yetki ve görev alan meslekler olan elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, inşaat mühendisleri, makine mühendisleri veya mimar olmaları gerektiği, aksi durumda enerji kimlik belgesi oluşturulmasının ve enerji kimlik belgesi hazırlamak için yetkili kişi ve kuruluşlara verilen görev ve sorumlulukların gerçekleştirilmesinin sekteye uğrayacağının değerlendirildiği, eğitici kuruluşlara ilişkin olarak ise yukarıda anılan meslek tiplerine sahip kişilerin bağlı oldukları meslek odalarının bu kişilerin eğitilmelerinde, mesleki faaliyetlerinin yürütülmesinde ve mesleki konularda yetkilendirilmelerinde ilgili meslek odaları görevli olduğundan eğitici kuruluş olarak bu odaların belirlendiği, davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'İN DÜŞÜNCESİ :
Dava; 07/01/2021 tarih ve 31357 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ'in 4. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptali istemiyle açılmıştır.
02/05/2007 tarih ve 26510 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır." hükmü; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; " (1) Bu Kanun; enerjinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında, endüstriyel işletmelerde, binalarda, elektrik enerjisi üretim tesislerinde, iletim ve dağıtım şebekeleri ile ulaşımda enerji verimliliğinin artırılmasına ve desteklenmesine, toplum genelinde enerji bilincinin geliştirilmesine, yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılmasına yönelik uygulanacak usûl ve esasları kapsar. (2) Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik önlemlerin uygulanması ile özellik veya görünümleri kabul edilemez derecede değişecek olan sanayi alanlarında işletme ve üretim faaliyetleri yürütülen, ibadet yeri olarak kullanılan, planlanan kullanım süresi iki yıldan az olan, yılın dört ayından daha az kullanılan, toplam kullanım alanı elli metrekarenin altında olan binalar, koruma altındaki bina veya anıtlar, tarımsal binalar ve atölyeler, bu Kanun kapsamı dışındadır." hükmü, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (i) bendinde; "Enerji kimlik belgesi: Asgarî olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgeyi," ifade ettiği hükmü, 7. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde, "Toplam inşaat alanı yönetmelikte belirlenen mesken amaçlı kullanılan binalarda, ticarî binalarda ve hizmet binalarında uygulanmak üzere mimarî tasarım, ısıtma, soğutma, ısı yalıtımı, sıcak su, elektrik tesisatı ve aydınlatma konularındaki normları, standartları, asgarî performans kriterlerini, bilgi toplama ve kontrol prosedürlerini kapsayan binalarda enerji performansına ilişkin usûl ve esaslar, Türk Standartları Enstitüsü ve Genel Müdürlük ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde ilgili idare tarafından yapı kullanma izni verilmez." hükmü; (d) bendinde; "Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönetmeliğe göre hazırlanan yapı projeleri kapsamında enerji kimlik belgesi düzenlenir. Enerji kimlik belgesinde binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri, ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ve binanın enerji tüketim sınıflandırması ile ilgili bilgiler asgarî olarak bulundurulur. Belgede bulundurulması gereken diğer bilgiler ile belgenin yenilenmesine ve mevcut binalar da dâhil olmak üzere uygulamaya ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlık ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Mücavir alan dışında kalan ve toplam inşaat alanı bin metrekareden az olan binalar için enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunlu değildir. " hükmü yer almaktadır.
Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği 05/12/2018 tarihli ve 27075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve Kapsam başlıklı 2. maddesinde; "(Değişik: RG-1/4/2010-27539) (1) Bu Yönetmelik mevcut ve yeni yapılacak binalarda; a) Mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı gibi binanın enerji kullanımını ilgilendiren konularda bina projelerinin ve enerji kimlik belgesinin hazırlanmasına ve uygulanmasına ilişkin hesaplama metotlarına, standartlara, yöntemlere ve asgari performans kriterlerine, ... İlişkin iş ve işlemleri kapsar." hükmü ile binaların enerji performansının mimari, mekanik, elektrik tesisatı ve tasarımı ile ilgili hususları içerdiği ifade edilmiştir.
"Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar" başlıklı, 26/A maddesinde; " (Ek:RG-1/4/2010-27539) (Değişik:RG-28/4/2017-30051) (1) Yeni binalar için; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ilgili meslek odası tarafından, adına düzenlenmiş serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesi ile enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarı ile tamamlayan personel bulunduran gerçek veya tüzel kişilere Bakanlıkça enerji kimlik belgesi verme yetkisi verilir.
(2) Mevcut binalar için; enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarıyla tamamlayan personel bulunduran 5627 sayılı Kanun kapsamında bina kategorisinde yetkilendirilmiş olan enerji verimliliği danışmanlık şirketlerine Bakanlıkça enerji kimlik belgesi verme yetkisi verilir.
(3) Ayrıca mevcut binalar için; aşağıda belirtilen şartları sağlayan gerçek veya tüzel hukuk kişileri de, bu şartların sağlandığının ilgili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tespit edilmesi üzerine Bakanlıkça enerji kimlik belgesi vermeye yetkilendirilir:
a) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ilgili meslek odası tarafından adına düzenlenmiş serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesine sahip olmak.
b) Enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarıyla tamamlayan personel bulundurmak.
c) Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik uyarınca düzenlenmiş Etüt-Proje Sertifikasına sahip personel bulundurmak.
ç) Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş ulusal veya uluslararası laboratuvarlar tarafından kalibre edilmiş ve etiketlenmiş ısı ve sıcaklık görüntüleme cihazına sahip olmak.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları; enerji kimlik belgesi düzenleme eğitiminde başarılı olan bünyelerindeki personeli ile binalarına enerji kimlik belgesi düzenleyebilir.
(5) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların bu belgelerin düzenlenmesi ile ilgili faaliyetlerinin denetimi Bakanlık tarafından yapılır veya yaptırılır. Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili olanların yetkilerini kötüye kullandıklarının veya gerçeğe aykırı belge düzenledikleri tespit edilen enerji verimliliği danışmanlık şirketleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına; diğer gerçek veya tüzel kişiler ise ilgili meslek odasına bildirilir ve haklarında yapılacak inceleme ve soruşturma sonuçlanana kadar bunların enerji kimlik belgesi verme yetkileri askıya alınır. Bakanlık tarafından yapılan bildirimler neticesinde, serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesi veya 5627 sayılı Kanun kapsamında aldıkları yetki belgesi iptal edilenlerin veya bu belgeleri bir yıl içinde üç defa askıya alınanların enerji kimlik belgesi verme yetkileri, bir daha verilmemek üzere Bakanlık tarafından iptal edilir.
(6) Bu madde kapsamındaki eğitimler ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak tebliğ ile düzenlenir." kuralı getirilmiştir.
Ayrıca, plan, fen, sağlık ve sürdürülebilir çevre şartlarına uygun yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ve denetime ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan ve 03/07/2017 tarih ve 30113 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. maddesinin birinci fıkrasında, fenni mesuller; "a) Fenni mesul; Yapının tüm malzemeleri ve tesisatı ile birlikte plana, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara, teknik şartnamelere, uygun olarak inşa edilmesinin kamu adına denetimini üstlenen, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensuplarını," ifade ettiği belirtilmiş; aynı Yönetmeliğin "Fenni Mesuliyet" başlıklı 68. Maddesinde; "(1) Fenni mesuliyet hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgililerin sicillerinin tutulmasına dair esaslar aşağıda belirlenmiştir. (2) Fenni mesuller, 57 nci maddede belirtilen esaslara göre düzenlenen ruhsat eki projelerin uygulanmasının denetimi için mal sahibi veya vekili tarafından belirlenir ve ilgili idareye karşı görevli ve sorumludurlar. (3) Proje ile ilgili sorumluluk; proje müellifine ait olmak üzere yapının fenni mesuliyeti, konusu, ilgisi ve yapım aşamasına göre mimar, inşaat, makina ve elektrik mühendisleri tarafından ayrı ayrı yürütülür..." kuralı bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen Yönetmeliğin 26/A- 6 maddesi hükmüne dayanılarak; 07/01/2021 tarih ve 31357 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ'in 1. maddesinde; " Bu Tebliğin amacı; 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında; enerji kimlik belgesi düzenleyen uzmanlara ve eğiticilere verilecek olan eğitimler ile bunların denetimine dair usul ve esasları belirlemektir." kuralı, EKB Uzmanı Eğiticileri, EKB Uzmanları ve Eğitici Kuruluşlar başlıklı dava konusu edilen 4. maddesinde ise; " (1) EKB uzmanı ve eğiticilerinin; elektrik mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi, inşaat mühendisi, makina mühendisi veya mimar olmaları şarttır.
(2) Eğitime katılan EKB uzmanı adayları EK-1’de yer alan kayıt formunu eksiksiz olarak doldurup, kayıt formu ve beraberinde istenilen belgelerle eğitici kuruluşa başvurur.
(3) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan EKB uzmanları görevli olduğu kamu kurum ve kuruluşu nezdinde EKB hazırlayabilir, Bakanlık veya valilik tarafından görevlendirilmeleri halinde diğer kurum ve kuruluşlara ait EKB hazırlama ile ilgili işleri de yürütebilirler.
(4) EKB uzmanı eğitici eğitimleri Bakanlık tarafından verilir.
(5) Eğitime katılan EKB uzmanı eğitici adaylar, EK-2’de yer alan kayıt formunu eksiksiz olarak doldurup; kayıt formu beraberinde istenen belgeler ve Bakanlıkça belirlenen yetkilendirme belgesi ücretinin Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi tahsilat hesabına yatırıldığına dair dekont ile birlikte Bakanlığa başvurur.
(6) EKB uzmanı eğitici adayları; Bakanlıkça belirlenen teorik ve uygulamalı eğitimi aldıktan sonra yazılı sınavda başarılı olmaları halinde EKB uzmanı eğiticisi olmaya hak kazanırlar. EKB uzmanı eğiticisi olmaya hak kazanan mühendis ve mimarlar aynı zamanda EKB uzmanı olarak da çalışabilirler.
(7) EKB uzmanı adayları; eğitici kuruluş tarafından teorik ve uygulamalı eğitimi aldıktan sonra yazılı sınavda başarılı olmaları halinde EKB uzmanı olmaya hak kazanırlar.
(8) EKB uzmanı eğiticileri, EKB uzmanı eğitimlerini Bakanlıkça belirlenen kapsam, esas ve program dâhilinde eksiksiz olarak verir.
(9) EKB uzmanı ve EKB uzmanı eğiticisi olma yeterliliğini kaybedenlerin bu konudaki yetkileri iptal edilir.
(10) Genel Müdürlüğün Enerji Verimliliği ve Tesisat Daire Başkanlığında en az bir yıl çalışmış eğitimlerde görev alan, birinci fıkrada belirtilen bölümlerden mezun olan personel EKB uzmanı eğiticisi olmaya hak kazanır." kuralı yer almaktadır.
Davacı tarafından, maddenin iptali istenilen 1. fıkrasında, elektronik mühendisi, elektronik haberleşme mühendisi tabirlerine de yer verilmesi gerektiği öne sürülerek eksik düzenleme nedeniyle iptali talebinde bulunulmuştur.
Yukarıda bahsi geçen her iki yönetmelik hükümleri uyarınca; Mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı gibi binanın enerji kullanımını ilgilendiren konularda bina projelerinin ve enerji kimlik belgesinin hazırlanmasına ve uygulanmasına ilişkin hesaplama metotlarına, standartlara, yöntemlere ve asgari performans kriterlerine ilişkin iş ve işlemler ile mevzuatla belirlenen diğer görevlerin yerine getirilmesinde, hukuki sorumluluk, mesleki yetkiler, mesleki formasyon ve fenni mesuliyet hususlarında, Enerji Kimlik Belgesi uzmanı ve eğiticilerinin binanın ruhsat eki proje tasarımlarında da yetki ve görev alan meslekler olan; elektrik mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya mimar olmaları gerektiği açıktır. Bu nedenle dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmediğinden; davacının iddialarına itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, 29/01/2021 tarih ve 31643 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak yeniden yapılandırıldığından, bu Bakanlığın davalı konumunda bulunduğu görülerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
05/12/2008 tarih ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında; enerji kimlik belgesi düzenleyen uzmanlara ve eğiticilere verilecek olan eğitimler ile bunların denetimine dair usul ve esasları belirlemek amacıyla Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ 07/01/2021 tarih ve 31357 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış; davacı ... Odası tarafından Tebliğ'in 4. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nun "Amaç" başlık 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının, enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılması olduğu belirtilmiş; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde, "Enerji kimlik belgesi", "Asgarî olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belge" olarak tanımlanmış; "Uygulamalar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde, "Toplam inşaat alanı yönetmelikte belirlenen mesken amaçlı kullanılan binalarda, ticarî binalarda ve hizmet binalarında uygulanmak üzere mimarî tasarım, ısıtma, soğutma, ısı yalıtımı, sıcak su, elektrik tesisatı ve aydınlatma konularındaki normları, standartları, asgarî performans kriterlerini, bilgi toplama ve kontrol prosedürlerini kapsayan binalarda enerji performansına ilişkin usûl ve esaslar, Türk Standartları Enstitüsü ve Genel Müdürlük ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde ilgili idare tarafından yapı kullanma izni verilmez."; (d) bendinde ise, "Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönetmeliğe göre hazırlanan yapı projeleri kapsamında enerji kimlik belgesi düzenlenir. Enerji kimlik belgesinde binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri, ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ve binanın enerji tüketim sınıflandırması ile ilgili bilgiler asgarî olarak bulundurulur. Belgede bulundurulması gereken diğer bilgiler ile belgenin yenilenmesine ve mevcut binalar da dâhil olmak üzere uygulamaya ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlık ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Mücavir alan dışında kalan ve toplam inşaat alanı bin metrekareden az olan binalar için enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunlu değildir." kuralına yer verilmiştir.
5627 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (ç) ve (d) bentlerine dayanılarak hazırlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) dava konusu Tebliğ'in yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan hâliyle "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde, bu Yönetmeliğin, mevcut ve yeni yapılacak binalarda; mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı gibi binanın enerji kullanımını ilgilendiren konularda bina projelerinin ve enerji kimlik belgesinin hazırlanmasına ve uygulanmasına ilişkin hesaplama metotlarına, standartlara, yöntemlere ve asgari performans kriterlerine; enerji kimlık belgesi düzenlenmesi, bina kontrolleri ve denetim faaliyetleri için yetkilendirmelere ilişkin iş ve işlemleri kapsadığı kurala bağlanmıştır.
Yönetmeliğin "Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar" başlıklı 26/A maddesinde, "(1) Yeni binalar için; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ilgili meslek odası tarafından, adına düzenlenmiş serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesi ile enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarı ile tamamlayan personel bulunduran gerçek veya tüzel kişilere Bakanlıkça enerji kimlik belgesi verme yetkisi verilir.
(2) Mevcut binalar için; enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarıyla tamamlayan personel bulunduran 5627 sayılı Kanun kapsamında bina kategorisinde yetkilendirilmiş olan enerji verimliliği danışmanlık şirketlerine Bakanlıkça enerji kimlik belgesi verme yetkisi verilir.
(3) Ayrıca mevcut binalar için; aşağıda belirtilen şartları sağlayan gerçek veya tüzel hukuk kişileri de, bu şartların sağlandığının ilgili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tespit edilmesi üzerine Bakanlıkça enerji kimlik belgesi vermeye yetkilendirilir:
a) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ilgili meslek odası tarafından adına düzenlenmiş serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesine sahip olmak.
b) Enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarıyla tamamlayan personel bulundurmak.
c) Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik uyarınca düzenlenmiş Etüt-Proje Sertifikasına sahip personel bulundurmak.
ç) Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş ulusal veya uluslararası laboratuvarlar tarafından kalibre edilmiş ve etiketlenmiş ısı ve sıcaklık görüntüleme cihazına sahip olmak.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları; enerji kimlik belgesi düzenleme eğitiminde başarılı olan bünyelerindeki personeli ile binalarına enerji kimlik belgesi düzenleyebilir.
(5) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların bu belgelerin düzenlenmesi ile ilgili faaliyetlerinin denetimi Bakanlık tarafından yapılır veya yaptırılır. Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili olanların yetkilerini kötüye kullandıklarının veya gerçeğe aykırı belge düzenledikleri tespit edilen enerji verimliliği danışmanlık şirketleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına; diğer gerçek veya tüzel kişiler ise ilgili meslek odasına bildirilir ve haklarında yapılacak inceleme ve soruşturma sonuçlanana kadar bunların enerji kimlik belgesi verme yetkileri askıya alınır. Bakanlık tarafından yapılan bildirimler neticesinde, serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesi veya 5627 sayılı Kanun kapsamında aldıkları yetki belgesi iptal edilenlerin veya bu belgeleri bir yıl içinde üç defa askıya alınanların enerji kimlik belgesi verme yetkileri, bir daha verilmemek üzere Bakanlık tarafından iptal edilir.
(6) Bu madde kapsamındaki eğitimler ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak tebliğ ile düzenlenir." kuralı yer almaktadır.
Diğer taraftan, 03/07/2017 tarih ve 30113 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. maddesinin birinci fıkrasının (aa) bendinde, "Fenni mesul", "Yapının tüm malzemeleri ve tesisatı ile birlikte plana, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara, teknik şartnamelere, uygun olarak inşa edilmesinin kamu adına denetimini üstlenen, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensupları" olarak tanımlanmış; "Fenni mesuliyet" başlıklı 68. maddesinde, "(1) Fenni mesuliyet hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgililerin sicillerinin tutulmasına dair esaslar aşağıda belirlenmiştir. (2) Fenni mesuller, 57 nci maddede belirtilen esaslara göre düzenlenen ruhsat eki projelerin uygulanmasının denetimi için mal sahibi veya vekili tarafından belirlenir ve ilgili idareye karşı görevli ve sorumludurlar. (3) Proje ile ilgili sorumluluk; proje müellifine ait olmak üzere yapının fenni mesuliyeti, konusu, ilgisi ve yapım aşamasına göre mimar, inşaat, makina ve elektrik mühendisleri tarafından ayrı ayrı yürütülür..." kuralına yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 26/A maddesinin 6. fıkrası uyarınca, 07/01/2021 tarih ve 31357 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ'in 1. maddesinde, "Bu Tebliğin amacı; 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında; enerji kimlik belgesi düzenleyen uzmanlara ve eğiticilere verilecek olan eğitimler ile bunların denetimine dair usul ve esasları belirlemektir." kuralı yer almıştır.
Anılan Tebliğin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu Tebliğde geçen, "Eğitici kuruluş"un, bünyesinde en az 2 adet enerji kimlik belgesi (EKB) uzmanı eğiticisi bulunduran, üniversitelerin mimarlık, inşaat mühendisliği, makina mühendisliği, elektrik mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği bölümleri, Mimarlar Odası, İnşaat Mühendisleri Odası, Makina Mühendisleri Odası, Elektrik Mühendisleri Odası ile 18/04/2007 tarihli ve 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında bina sektöründe yetkilendirilmiş enerji verimliliği danışmanlık şirketlerini ifade ettiği kurala bağlanmış; "EKB uzmanı eğiticileri ve EKB uzmanları" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında; "EKB uzmanı ve eğiticilerinin; elektrik mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi, inşaat mühendisi, makina mühendisi veya mimar olmaları şarttır."; "Eğitici kuruluşlar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, "Eğitici kuruluş yetkisi almak üzere, üniversitelerin elektrik mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği, inşaat mühendisliği, makina mühendisliği ve mimarlık bölümleri, Elektrik Mühendisleri Odası, İnşaat Mühendisleri Odası, Makina Mühendisleri Odası, Mimarlar Odası ve 5627 sayılı Kanun kapsamında bina sektöründe yetkilendirilmiş enerji verimliliği danışmanlık şirketleri başvuruda bulunabilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir.
İdare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemlerdir. Düzenleme yetkisi kullanılarak tesis edilen işlemlerin kanunda gösterilen usûle uygun olarak yürürlüğe konulması ve üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi zorunludur.
Kanun tarafından idarenin düzenleme yapma yetkisinin belli bir işlem ile kullanılması öngörüldüğünde, idarenin düzenleyici işlemi kanunla belirlenen işlem türü ile yapması gereklidir. Ancak idarenin, Kanun'un öngördüğü düzenleyici işlem türünü tesisi etmesi sonrasında usûle uygun olarak yürürlüğe konulması ve üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi şartıyla yeni bir düzenleyici işlem yapılmasına engel bulunmamaktadır.
5627 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, enerji kimlik belgesi, asgarî olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belge olarak tanımlanmış, ancak belgede bulundurulması gereken diğer bilgiler ile belgenin yenilenmesine ve mevcut binalar da dâhil olmak üzere uygulamaya ilişkin usûl ve esasların Kanun'un 7. maddesinin (d) bendi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
Bu kapsamda, Bakanlık, Kanunla kendisine verilen bu yetkiyi 05/12/2008 tarih ve 27075 sayılı Resmî Gazete'de Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'ni yayımlayarak kullanmış, Yönetmeliğin "Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar" başlıklı 26/A maddesinde, yeni binalar ya da mevcut binalar açısından enerji kimlik belgesi verme yetkisi verilmesi için enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarı ile tamamlayan personel bulundurma şartı getirilmiş ve bu madde kapsamındaki eğitimler ile ilgili usul ve esasların Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak tebliğ ile düzenleneceği kurala bağlanmıştır. Bu durumda, enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimine ilişkin usul ve esasların Yönetmeliğe uygun olarak Tebliğ ile düzenlenmesinde bu yönüyle normlar hiyerarşisine ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, davacının, iptali istenen Tebliğ hükümlerinin eksik düzenleme içerdiği yönünde iddiada bulunduğu, davalı idare tarafından ise eğitime katılabileceklerin, binanın ruhsat eki proje tasarımlarında da yetki ve görev alan meslekler olan elektrik mühendisi, elektrik elektronik mühendisi, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya mimar olmaları gerektiğinden hareketle belirlendiğinin ifade edildiği görülmektedir.
5627 sayılı Kanun'da ve Yönetmelik'te enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini verebileceklere ya da bu eğitime katılabileceklere ilişkin olarak açık bir kurala yer verilmeyerek eğiticilerin ve uzmanların belirlenmesinde davalı idareye takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarece, enerji kimlik belgesi uzmanı ve eğiticilerinin belirlenmesinde bir binada enerji kullanımını ilgilendiren mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı projelerinin hazırlanması ve yürütülmesi hususunda mesleki formasyonu, mesleki yetkisi ve hukukî sorumluluğu bulunan meslekler dikkate alarak belirleme yapıldığı, enerji kimlik belgesi uzmanı ve eğiticilerinin binanın ruhsat eki proje tasarımlarında da yetki ve görev alan meslekler olan; elektrik mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi, inşaat mühendisi, makine mühendisi ve mimar olarak belirlendiği görülmektedir.
Bu itibarla, elektronik mühendisi ve elektronik haberleşme mühendisinin Tebliğ maddeleri kapsamında olmasını zorunlu kılacak, doğrudan uygulanabilir bir üst norm bulunmadığı gibi, mesleki formasyon, mesleki yetki ve hukukî sorumluluklar dikkate alınarak kapsama alınan meslekler ile alınmayanlar aynı hukukî statüde olmadıklarından eşitlik ilkesine aykırı bir belirleme yapıldığı da söylenemeyeceğinden, dava konusu Tebliğ maddesinde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 24/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.