T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/796
Karar No : 2021/874
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … adına velayeten … ve … vekili Av. … tarafından, …'nin babasının Türk vatandaşı olması nedeniyle Türk Vatandaşlığını kazanması istemiyle …Valiliği'ne yapmış olduğu 02/04/2020 tarihli başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle … Valiliği'ne karşı açılan davada, Adana … İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile Ankara … İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin, 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
Öte yandan 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin "Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında komisyon tarafından yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı;
a) Başvuruda aranan şartları taşıyıp taşımadığı,
b) Soy durumu,
c) Türkçe konuşma yeterliliği,
ç) Geçimini ne şekilde sağladığı,
d) Türkiye’nin toplumsal yaşamına uyum sağlayıp sağlamadığı,
hususlarının tespiti için komisyon tarafından mülakata tabi tutulur. Mülakat sonucunda oluşan kanaat vatandaşlık mülakat formuna açık bir şekilde yazılır. Komisyon ayrıca 17 nci maddede belirtilen belgelerin dosyada bulunup bulunmadığını da tespit eder.
(2) Yabancının soy durumu; Türk kültürüne yakınlığı, örf ve adet birlikteliği ile geldiği bölge ve ana veya babanın soyu esas alınarak; Türk soylu, yabancı soylu veya soyu tespit edilemeyen şeklinde belirlenir.
(3) Doktor raporu ile tespit edilmesi halinde, konuşamayan ve duyamayanların mülakatları, bunların işaretlerinden anlayanlar aracılığıyla ya da okuma ve yazma biliyorlarsa yazılı olarak yapılır.
(4) Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancının dosyası il müdürlüğünce, karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
(5) Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşımadığı anlaşılan yabancının dosyası Bakanlığa gönderilmez ve il müdürlüğünce ilgilisine bu yolda gerekli tebligat yapılır.
" düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca müracaat makamı olan davalı Valilikler tarafından Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 19. maddesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde bir ön inceleme yapılmadan vatandaşlık başvurularının Bakanlığa gönderilmediği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Ankara … İdare Mahkemesince verilen 21/01/2021 tarihli ara kararıyla, 02/04/2020 tarihli başvuru üzerine herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, Adana Valiliği'ne yapılan başvurunun İçişleri Bakanlığına gönderilip gönderilmediği, gönderildi ise İçişleri Bakanlığı tarafından işlem tesis edilip edilmediği hususlarının İçişleri Bakanlığı ve Adana Valiliği'nden sorularak konuya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, anılan ara kararına cevaben gönderilen Adana Valiliği'nin … tarih ve … sayılı yazısında, söz konusu başvuru üzerine anne … adına vatandaşlık dosyası düzenlenmediğinden İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmediğinin belirtildiği; İçişleri Bakanlığı'nca verilen …… tarih ve … sayılı cevabi yazıda ise adı geçenlerle ilgili herhangi bir vatandaşlık müracaatına rastlanmadığının bildirildiği görülmektedir.
Bu haliyle, davacının Türk vatandaşlığına alınma istemiyle yaptığı başvurunun, başvuru makamı olan Adana Valiliği tarafından reddedildiği, bu aşamada işlemi tesis eden makamın Adana Valiliği olduğu, dolayısıyla davacı hakkında İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilmiş herhangi bir işlem bulunmadığı görüldüğünden, işbu davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun’un 32/1. maddesi uyarınca zımni ret işlemini tesis eden merciin bulunduğu yer olan Adana ilinin idari yargı yeri bakımından bağlı bulunduğu Adana İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Adana İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Adana 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 5. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 03/03/2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.