T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7978
Karar No : 2023/5942
DAVACI: …
DAVALI: … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
DAVANIN KONUSU: 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle, 11/04/2018 tarih ve 30388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nin “Ders ücreti karşılığı görevlendirme” başlıklı 26. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinin yürürlükten kaldırılması ile aynı maddeye onüçüncü fıkra eklenmek suretiyle "üçüncü ve dördüncü fıkrada sayılanlarla ihtiyacın karşılanamaması durumunda emekli kişiler Ek-2'deki Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formuna göre sıralanarak usta öğretici olarak görevlendirilir" ibaresi ile getiririlen düzenlemenin iptali, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL manevi tazminata karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Uzun süre öğretmen olarak görev yaptıktan sonra 2017 yılında emekliye ayrıldığı, 2019 yılında yaygın eğitim kurumlarında usta öğretici olarak tekrar mesleğe başladığı ve halen Çankaya Halk Eğitim Merkezinde usta öğretici olarak çalışmasını sürdürdüğü; Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nin 26. maddesinde yapılan değişiklik ile emekli öğretmenlerin usta öğretici sıralamasındaki önceliğinin kaldırılarak emeklilerin uzman veya usta öğretici olarak çalışmasının imkansız hale getirildiği, düzenlemenin hukuka, insan haklarına ve Anayasa’nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği; çalışmasının devam edeceğine olan güven nedeniyle iki ayrı banka kredi borcunun bulunduğu, pandemi döneminde eğitime ara verilmesi ile maddi zorluğa düştüğünden, düzenlemenin manevi tazminat gerektirdiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI: Düzenlemenin üst normlara aykırılık teşkil etmediği, çalışma hayatının geliştirilmesine yönelik olarak gençlerin istihdamını teşvik etmek ve eğitimli genç işsiz oranını azaltmak amacıyla kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında yapıldığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ: Dava, davacı tarafından, 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle, 11/04/2018 tarih ve 30388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren anılan Yönetmeliğin “Ders ücreti karşılığı görevlendirme” başlıklı 26. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinin yürürlükten kaldırılması ile aynı maddeye onüçüncü fıkranın eklenmesine ilişkin düzenlemenin iptali ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Anayasa’nın 124. maddesinde (Değişik: 16/4/2017-6771/16 md.), Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hüküm altına alınmıştır.
11/04/2018 tarih ve 30388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 16/6/1983 tarihli ve 2841 sayılı Zorunlu İlköğrenim Çağı Dışında Kalmış Okuma-Yazma Bilmeyen Vatandaşların, Okur-Yazar Duruma Getirilmesi veya Bunlara İlkokul Düzeyinde EğitimÖğretim Yaptırılması Hakkında Kanun, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, anılan Yönetmelikte değişiklik yapan ve 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 2. maddesinde, "Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılmış, aynı maddenin yedinci fıkrası, dokuzuncu fıkrasının (a) ve (c) bentleri ile on üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dokuzuncu fıkrasının (ç) bendi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. ..., (13) Üçüncü ve dördüncü fıkrada sayılanlarla ihtiyacın karşılanamaması durumunda emekli kişiler, Ek-2’deki Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formuna göre sıralanarak usta öğretici olarak görevlendirilir. ..." hükmü yer almıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, kamu hizmetinin eksiksiz ve düzenli yürütülmesinden sorumlu olan idarece; mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gerekleri esas alınarak, "Millî Eğitim Bakanlığına bağlı hayat boyu öğrenme kurumlarının kuruluş, görev, yönetim, eğitim, öğretim ve işleyişi hakkındaki yöntem ve ilkeler" ile "çalışma hayatının geliştirilmesine yönelik olarak gençlerin istihdamını teşvik etmek ve eğitimli genç işsiz oranını azaltmak" amacına uygun gerekli düzenleme yapmak suretiyle hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini temin etme amacına yönelik olarak yapılan 11/04/2018 tarih ve 30388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nde değişiklik yapan ve 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin uyuşmazlığa konu 2. maddesiyle yapılan düzenlemenin, 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 2841 sayılı Zorunlu İlköğrenim Çağı Dışında Kalmış Okuma-Yazma Bilmeyen Vatandaşların, Okur-Yazar Duruma Getirilmesi veya Bunlara İlkokul Düzeyinde EğitimÖğretim Yaptırılması Hakkında Kanun, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK ile 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla üst hukuk normlarına uygun olduğu anlaşıldığından, iptali istenilen söz konusu düzenlemede, hak ve adelet ilkeleri ile hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, düzenleyici işlemin hukuka uygun bulunması karşısında, idarenin bu konuda tazminle yükümlü tutulmasına da hukuken imkan bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için önceden belirlenen 22/11/2023 tarihinde, davacı …'ın, davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili Av. …'in duruşmaya geldiği, Danıştay Savcısı …'in hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı. 2577 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan taraflara usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
Eski adı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü olan Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünce (Halk Eğitimi Merkezleri, Olgunlaşma Enstitüleri ile Açık Öğretim Okulları vasıtasıyla) eğitim öğretim çağını geçirmiş yetişkinlere yönelik eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yanında, araştırma, tasarım üretim programları uygulanmaktadır.
Kurumun tabi olduğu Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nde 12/06/2021 tarih ve 31509 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişikliğe gidilerek, Usta Öğreticilerin Görevlendirilmesi, Görev ve Sorumluluklarına ilişkin Dördüncü Bölümünde yer alan "Ders ücreti karşılığı görevlendirme" başlıklı 26. maddesi;
"(1) Kurs açılacak alanda, kurumda ve kurumun bulunduğu eğitim bölgesinde yeterli sayıda öğretmen ve kadrolu usta öğretici bulunmaması durumunda ihtiyaç, ders ücreti karşılığı görev yapacak istekliler arasından karşılanır.
(2) İhtiyaç hâlinde ders ücreti karşılığı görevlendirmeler, resmî kurumlardan veya ilan yoluyla yapılır.
(3) Ders ücreti karşılığı görevlendirmeler, aşağıda belirtilen öncelik sırasına göre yapılır:
a) Örgün eğitim ve hayat boyu öğrenme kurumlarındaki öğretmenler ve kadrolu usta öğreticiler.
b) Emekli öğretmenler.
c) Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyesi ile öğretim görevlileri.
ç) Resmî kurumlarda çalışanlardan ihtiyaç duyulan alanda lisans mezunu kişiler.
4)Üçüncü fıkrada sayılanlardan görevlendirme yapılamaması durumunda ilan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmesi yapılır." şeklindeyken, anılan Yönetmeliğin 2. maddesiyle emekli öğretmenlere ilişkin üçüncü fıkranın (b) bendi madde metninden çıkartılmış, aynı düzenlemeyle 26. maddeye eklenen onüçüncü fıkrasında;
“(13) Üçüncü ve dördüncü fıkrada sayılanlarla ihtiyacın karşılanamaması durumunda emekli kişiler, Ek-2’deki Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formuna göre sıralanarak usta öğretici olarak görevlendirilir.” ifadesi eklenerek ihtiyaç doğması halinde öğretmenler dâhil emekli personelin puan sırasına göre görevlendirilebileceği düzenlenmiştir.
Bunun üzerine söz konusu değişikliklerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesinde; herkesin, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu, hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı, Devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda olduğu, 124. maddesinde ise, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri düzenlemesi yer almıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Eğitim Bakanlığı" başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştiren ve insan haklarına dayalı toplum yapısının ve küresel düzeyde rekabet gücüne sahip ekonomik sistemin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlayan eğitim ve öğretim programlarını tasarlamak, uygulamak, güncellemek; öğretmen ve öğrencilerin eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede yürütmek ve denetlemek", Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmış, "Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü" başlıklı 309. maddesinde ise,
"(1) Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Zorunlu eğitim dışında, eğitim ve öğretimi hayat boyu devam edecek şekilde
yaygınlaştırmak amacıyla çalışmalar yapmak, bunları uygulamak, izlemek ve değerlendirmek,
b) Yaygın eğitim ve öğretim ile açık öğretim hizmetlerini yürütmek,
c) Örgün eğitim sistemine girmemiş, herhangi bir eğitim kademesinden ayrılmış veya bitirmiş vatandaşlara yaygın eğitim yoluyla genel veya meslekî ve teknik öğretim alanlarında eğitim ve öğretim vermek,
ç) Yaygın eğitim ve öğretim okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitaplarını, eğitim araç-gereçlerini hazırlamak veya hazırlatmak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak,
d) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak." hükmü öngörülmüştür.
222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 7. maddesinde, ilköğretimin, dört yıl süreli
ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluştuğu,
11. maddesinde, yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kursların, mecburi ilköğrenim çağında bulundukları halde, öğrenimlerini yaşıtlarıyla birlikte zamanında yapmamış olan çocuklara kısa yoldan ilköğrenim vermek ve ayrıca yetişmelerine lüzum görülen çocukları ilköğretim okuluna hazırlamak veya ilköğretim okulunu bitirmiş olup da henüz mecburi öğrenim çağında bulunan ve üst dereceli öğrenim kurumlarına gidemiyecek olanların genel bilgilerini artırmak ve kendilerine iş ve üretim hayatında faydalı olacak bilgi ve maharetleri kazandırmak amacıyla açılabileceği, 14. maddesinde, İlköğretim kurumlarındaki görevlilerin nitelikleri, görev ve yetkileri ile atanma usul ve esaslarının yönetmelikle tespit edileceği kuralına yer verilmiştir.
2841 sayılı Zorunlu İlköğrenim Çağı Dışında Kalmış Okumayazma Bilmeyen Vatandaşların, Okur-Yazar Duruma Getirilmesi veya Bunlara İlkokul Düzeyinde Eğitim- Öğretim Yaptırılması Hakkında Kanun
'un "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, Kanun'un amacının; zorunlu ilköğrenim çağı dışında kalmış okuma ve yazmayı bilmeyen veya çok az
bilen bütün vatandaşların, Türk milli eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, Devletin gözetim ve denetimi altında okuma ve yazma öğrenmelerini veya ilkokul düzeyinde öğrenim yapmalarını sağlamak olduğu, "Milli Eğitim Bakanlığının bu Kanunla ilgili görevleri" başlıklı 4. maddesinde ise, Bakanlığın eğitim ve öğretim ile ilgili her türlü çalışmayı düzenleyeceği hüküm altına alınmıştır.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, Kanun'un amacının; çırak, kalfa ve ustaların eğitimi ile okullarda, yükseköğretim kurumlarında ve işletmelerde yapılacak mesleki eğitime ilişkin esasları düzenlemek olduğu, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "usta öğretici"nin, ustalık yeterliğini kazanmış; aday çırak, çırak, kalfa ile mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin işyerindeki eğitiminden sorumlu ve mesleki eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan kişiyi ifade ettiği, "Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumları”nın ise, mesleki ve teknik eğitim alanında, diplomaya götüren orta öğretim kurumları ve mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumları ile belge ve sertifika programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün ve yaygın eğitim-öğretim kurumlarını ifade ettiği belirtilmiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Uzman ve usta ögreticiler" başlıklı 47. maddesinde, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmetiçi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticilerin de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebileceği, öğretim tür ve seviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartlar ile görev ve yetkilerin yönetmeliklerle tespit edileceği açıklamaları yapılmıştır.
11/04/2018 tarih ve 30388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, 05/01/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 16/6/1983 tarihli ve 2841 sayılı Zorunlu İlköğrenim Çağı Dışında Kalmış Okuma-Yazma Bilmeyen Vatandaşların, Okur-Yazar Duruma Getirilmesi veya Bunlara İlkokul Düzeyinde EğitimÖğretim Yaptırılması Hakkında Kanun, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.
" denildikten sonra "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde, "Hayat boyu öğrenme kurumları"nın, Genel Müdürlüğe bağlı hayat boyu öğrenme faaliyetlerini düzenleyen Halk Eğitimi Merkezi, Olgunlaşma Enstitüsünü ve Açık Öğretim Okullarını, (bb) bendinde, "Usta öğretici"nin, hayat boyu öğrenme kurumlarında kadrolu veya ek ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğreticiyi ifade ettiği, "Kurumların kuruluşu ve görevleri" başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasında, anılan kurumların, Halk Eğitimi Merkezlerinden, Olgunlaşma Enstitülerinden ve Açık Öğretim Okullarından oluştuğu belirtilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin "Ders ücreti karşılığı görevlendirme" başlıklı 26. maddesinde,
"(1) Kurs açılacak alanda, kurumda ve kurumun bulunduğu eğitim bölgesinde yeterli sayıda öğretmen ve kadrolu usta öğretici bulunmaması durumunda ihtiyaç, ders ücreti karşılığı görev yapacak istekliler arasından karşılanır.
(2) İhtiyaç hâlinde ders ücreti karşılığı görevlendirmeler, resmî kurumlardan veya ilan yoluyla yapılır.
(3) Ders ücreti karşılığı görevlendirmeler, aşağıda belirtilen öncelik sırasına göre yapılır:
a) Örgün eğitim ve hayat boyu öğrenme kurumlarındaki öğretmenler ve kadrolu usta öğreticiler.
b) (Mülga:RG-12/6/2021-31509)(1)
c) Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyesi ile öğretim görevlileri.
ç) Resmî kurumlarda çalışanlardan ihtiyaç duyulan alanda lisans mezunu kişiler.
(4) Üçüncü fıkrada sayılanlardan görevlendirme yapılamaması durumunda ilan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmesi yapılır." ; onüçüncü fıkrasında, "(13) Üçüncü ve dördüncü fıkrada sayılanlarla ihtiyacın karşılanamaması durumunda emekli kişiler, Ek-2’deki Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formuna göre sıralanarak usta öğretici olarak görevlendirilir", "Olgunlaşma enstitüleri" başlıklı 28. maddesinde,
"1) Olgunlaşma enstitüleri, kültürel değerlerimizi özellikle geleneksel sanatlarımızı ve giyim kültürümüzü araştıran, asıllarını koruyarak yeni ürünler hazırlayan, arşivleyen ve gelecek kuşaklara aktaran, bunların ulusal ve uluslararası alanlarda tanıtılmasını sağlayan, teknolojik gelişmelere paralel olarak sektörde yer alacak nitelikli elemanlar yetiştiren, eğitim ve öğretimin yanı sıra araştırma, tasarım, üretim, tanıtım ve pazarlama süreçlerinin tümünü gerçekleştiren doğrudan merkeze bağlı hayat boyu öğrenme kurumlarıdır.
(2) Olgunlaşma enstitüleri; eğitim öğretim, araştırma, tasarım ve üretim, tanıtım ve pazarlama bölümlerinden oluşur.
(3) Olgunlaşma enstitülerinde, kadrolu öğretmeni bulunan alanlarda ücretli usta öğretici çalıştırılamaz. Norm açığı olan alanlarda açık norm sayısı kadar ücretli usta öğretici çalıştırılabilir.
(4) Proje uygulamalarında, Bakanlık onayı ile ücretli usta öğretici çalıştırılabilir." düzenlemelerine yer verilmiş, "Eğitim öğretim bölümü" başlıklı 29. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde ise; "Mesleki ve teknik ortaöğretim denklik programlarını düzenlemek." eğitim öğretim bölümünün görevleri arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Normlar hiyerarşisine göre düzenleyici işlem niteliğinde olan Yönetmeliklerin, üst normu olan kanunlara aykırı düzenlemeler içeremeyecekleri ve bu normlarda yer alan düzenlemeleri aşar nitelikte kural ya da sınırlama getiremeyecekleri idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Yukarıda aktarılan yasal mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, Türk milli eğitim sisteminin, örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere iki ana başlık altında teşkilatlandırıldığı, yaygın eğitimin, örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsadığı, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında uzman ve usta öğreticilerin geçici veya sürekli olarak görevlendirilebileceği, öğretim tür ve seviyelerine göre, uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartlar ile görev ve yetkilerinin yönetmeliklerle düzenlenebilmesi amacıyla davalı idareye yetki verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, yukarıda belirtilen yetkiye dayanılarak hazırlanan ve 11/04/2018 tarih ve 30388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği'nin, usta öğreticilerin görevlendirilmesi ile görev ve sorumluluklarına ilişkin Dördüncü Bölümünde yer alan, "Ders ücreti karşılığı görevlendirme" başlıklı 26. maddesinde, kurs açılması planlanan alanda, kurumda ve kurumun bulunduğu eğitim bölgesinde yeterli sayıda öğretmen ve kadrolu usta öğretici bulunmaması durumunda, öğretmen ihtiyacının ders ücreti karşılığı görev yapacak istekliler arasından karşılanacağı kuralına yer verildikten sonra, maddenin üçüncü fıkrasında, görevlendirmelerin, örgün eğitim ve hayat boyu öğrenme kurumlarındaki öğretmenler ve kadrolu usta öğreticiler, emekli öğretmenler, yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyesi ile öğretim görevlileri ve resmî kurumlarda çalışanlardan ihtiyaç duyulan alanda lisans mezunu kişiler arasından öncelik sıralamasına göre yapılacağı, belirtilen şekilde görevlendirme yapılamaması halinde ise, ilan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmesi yapılacağı düzenlenmişken; dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 2. maddesiyle, emekli öğretmenlerin ikinci sıradaki önceliklerinin kaldırıldığı; diğer taraftan, aynı maddenin onüçüncü fıkrasının ise, ihtiyacın karşılanamaması durumunda, emekli kişilerin Yönetmelik ekindeki 2 sayılı Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formunda yer alan puanlamaya göre sıralanmak suretiyle usta öğretici olarak görevlendirilecekleri şeklinde değiştirildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, davacı tarafından, Kurum'un işlevlerinde bir değişikliğe gidilmediği halde, yapılan yeni düzenleme ile emekli öğretmenlere öncelik tanınmamasının, Hayat Boyu Öğrenme Kurumlarında görev yapan emekli öğretmenlerin mağduriyetini artırarak, eşitsizliğe neden olduğu; diğer taraftan, 439 sayılı Kanun'da öğretmenlere verilen önceliğin dikkate alınmadığı ileri sürülmekte ise de; dava konusu Yönetmelik değişikliği sonrasında, emekli öğretmenlerin, ihtiyaç doğması halinde Yönetmelik ekinde yer alan Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formu'nda belirtilen puan üstünlüğüne göre oluşturulacak sıralamaya göre atanmasının öngörülmüş olması nedeniyle, söz konusu düzenlemenin, emekli öğretmenlerin de ders ücreti karşılığında usta öğretici olarak görevlendirilmelerine engel olacak nitelikte olmadığı; öte yandan, yukarıda alıntısına yer verilen ve dava konusu Yönetmeliğin üst normu olan yasal mevzuatta, emekli öğretmenlerin Hayat Boyu Öğrenim Kurumlarında usta öğretici olarak görevlendirilmelerinde öncelik hakkının olduğu yolunda herhangi bir hüküm bulunmadığı görüldüğünden, iptali istenen söz konusu düzenlemede dayanağı olan üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Öte yandan, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olması nedeniyle davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL manevi tazminat isteminin de reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.