Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2021/8 E. , 2022/1852 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/8
Karar No : 2022/1852
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(… Vergi Daire Başkanlığı)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Asıl borçlu … Hazır Sıva Yapı Kimyasalları Limited Şirketinin vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asıl amme borçlusu Körfez Hazır Sıva Yapı Kimyasalları Limited Şirketine adına yapılan inceleme neticesinde, mükellefin 2013 takvim yılı içerisinde yapım işi faaliyetinde bulunduğu ancak bu hizmetin karşılığında, fatura düzenlemediği; hasılatını kayıt ve bildirim dışı bıraktığı; dolayısıyla kayıt ve belgelerinin noksan olduğu anlaşıldığından şirket adına düzenlenen içeriği kurumlar vergisi, gerçek usulde katma değer vergisi, özel usulsüzlük cezası, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi olan, ödeme emirlerinin elektronik ortamda 11/05/2019 tarihinde asıl mükellef şirkete tebliğ edilmesine rağmen tahsil edilememesi ve şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında herhangi bir mal varlığına rastlanılmaması sebebiyle 17/03/2008 ila 21/12/2015 tarihleri arasında %50 oranında şirket ortağı olduğu … Hazır Sıva Yapı Kimyasalları Limited Şirketin''nden tahsil edilemeyen 2013 ila 2015 yıllarına ait vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, katma değer vergisi , gecikme faizi ve özel usulsüzlük cezası borcunun tahsili amacıyla davacı adına … tarih ve ... ve ... ana takip dosya numaralı ödeme emirlerinin tebliği üzerine, ödeme emirlerinin iptali talebiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, somut olayda, davacının ortağı olduğu … Hazır Sıva Yapı Kimyasalları Limited Şirketi hesaplarının incelenmesi sonucu düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanarak düzenlenen vergi ceza ihbarnameleri usulüne uygun olarak posta yoluyla tebliğ edildiği, vadesinde ödenmemesi üzerine asıl borçlu şirketin e-tebliğ başvurusunda belirtilen e-tebliğ adresine tebliğ edilerek SMS yoluyla da bilgilendirildiği, ödemede bulunulmaması üzerine alacağın tahsili için hakkında mal varlığı araştırması yapılmasına karşın asıl borçlu şirketin herhangi bir mal varlığı bulunmadığı anlaşılarak şirketin uyuşmazlık konusu dönemde ortağı olan davacı adına ödeme emirlerinin düzenlendiği, asıl borçludan tahsil edilemeyen amme alacağının ortak sıfatıyla davacıdan tahsili için ödeme emri düzenlenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinafa konu Mahkeme kararının , … sayılı ödeme emrine ilişkin kısmı yasal ve yerinde görülmüş olup, kararın bu kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği, kararın … takip sayılı ödeme emrine ilişkin kısmına gelince; ödeme emrinin dayanağı asıl borçlu şirket adına düzenlenen … takip no.lu ödeme emrinin tebliğine ilişkin tebliğ alındısına ilişkin olarak , dosyaya ibraz edilen 30/10/2019 tarihli davalı idare dilekçesinde, ilgili tebliğ alındısının takip dosyasında bulunamadığının belirtildiği, dayanak ödeme emrinin şirkete usulüne uygun olarak tebliğinin davalı idarece ispatlanamaması karşısında , amme alacağının ortak olan davacıdan tahsili safhasına geldiğinin kabulü olanaksız olup, söz konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığından mahkeme kararının bu kısmının kaldırılması gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine mahkeme kararının, … takip no.lu ödeme emrine ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddine, … takip nolu ödeme emrine ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ve bu kısmının kaldırılmasına, davanın kabulüne ve … tarih ve … takip nolu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
DAVACININ İDDİALARI : Asıl borçlu şirketten amme alacağının tahsilinin olanaksız olduğuna ilişkin bir tespit bulunmadığı, kamu alacağının usulüne uygun tahakkuk aşamasından geçirilmediği, kamu alacağının zaman aşımına uğradığı, dava konusu işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın redde ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALI İDARENİN İDDİALARI : Yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın kabule ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Asıl borçlu ... Hazır Sıva Yapı Kimyasalları Limited Şirketinin vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 4369 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle değişik 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tahsil imkanı bulunmayan amme alacağından, sermaye hisseleri oranında, doğrudan doğruya sorumlu olacakları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları düzenlenmiştir.
6736, 7020 ve 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesinde, (1) Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil); a) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, b) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, uyuşmazlık konusu 2 sayılı ödeme emri yönünden davanın kabulüne ve ödeme emrinin iptaline ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının, Bölge İdare Mahkemesi kararının 1 sayılı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
Dosyasının incelenmesinden, ortağı olduğu … Hazır Sıva Yapı Kimyasalları Limited Şirketinin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlendiği, ödeme emrine konu borçların şirket tarafından asıl borçlu şirketle ortaklık ilişkisinin bitmesinden sonra şirket tarafından 6736, 7020, 7143 ve 7256 sayılı Yasa uyarınca taksitlendirme talebinde bulunulduğu, 6736 sayılı Kanun kapsamında kısmi ödemeler, 7020 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında tam ödemelerde bulunulduğu ve borcun yapılandırılarak yeni bir mahiyet kazandığı görülmüştür.
Bu durumda, asıl borçlu şirket tarafından borcun yapılandırılması ile yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulmasında ve 1 sayılı ödeme emir bakımından istinaf başvurusunu kabul edip mahkeme kararı kaldırılarak davanın bu kısım yönünden reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… kararının … sayılı ödeme emri yönünden davanın kabulüne ve ödeme emrinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, … sayılı ödeme emri yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 16/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.