T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8033
Karar No : 2023/4409
TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … İşletmeleri Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığında ... olarak görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesi kapsamında ... İşletmeleri Ltd. Şti.'nde sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle iş akdine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine, özlük haklarının iadesine ve işe başlatılmasına karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin dayanağı olan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendi, Anayasa Mahkemesinin 24/07/2019 tarih ve E:2018/73, K:2019/65 sayılı kararıyla iptal edildiği; ayrıca, ara kararı ile davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine esas bilgi ve belgeler istenilmesine karşın, davalı idarece somut herhangi bir bilgi veya belgenin sunulmadığı, UYAP kayıtları üzerinden yapılan incelemede de davacı hakkında açılmış bir dava veya başlatılmış bir soruşturmanın bulunmadığının tespit edildiği, bu durumda, davacının güvenlik soruşturması olumsuz olduğundan bahisle, iş sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırılığı tespit edildiğinden, davacının işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesinin gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesinin, dava konusu işlemin dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) nolu alt bendi hükmünün, Anayasa Mahkemesinin 24/07/2019 tarih ve E: 2018/73, K: 2019/65 sayılı kararıyla iptal edildiğinden bahisle dava konusu işlemin iptali yönündeki gerekçesi yerinde görülmekle birlikte, Mahkemece; ara kararı ile davalı idareden davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler istenildiği halde, idarece somut bilgi ve belge sunulmadığı, davacı hakkında açılmış dava veya soruşturmanın bulunmadığı yolunda ikinci bir gerekçeye yer verilmesinde usule uygunluk görülmediğinden bahisle İdare Mahkemesince verilen karar usul ve hukuka uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, istinaf isteminin açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; usul yönünden; dava konusu fesih işlemi diğer davalı tarafından gerçekleştirilmiş olup, Belediye ile davacı arasında işçi/işveren, yine diğer davalı şirket ile aralarında asıl işveren, alt işveren gibi bir ilişki söz konusu olmadığından, kendileri yönünden husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiği, ayrıca uyuşmazlıkta, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerince kurulan özel hukuk iş akdinin işverence fesih işlemi dava konusu olup, anılan fesih işlemine ilişkin uyuşmazlığın adli yargıda görülmesinin gerektiği, esas yönünden; davacı ile diğer davalı arasında imzalanan belirli süreli iş sözleşmesi yanında, aynı zamanda imzalanan sulh sözleşmesi ile davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 23. ve Geçici 24. maddeleri ile tanınan haklar karşılığında, daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı dönemlere ilişkin olarak, iş sözleşmelerinden dolayı herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklardan feragat ettiğini kabul ettiği, diğer davalı şirketin de, davacıyı işçi statüsüne geçirmeyi anılan maddelerde aranılan şartları taşıması kaydıyla kabul ettiği, Devlet Personel Başkanlığının 30/03/2018 tarihli yazısı gereğince, arşiv araştırması sonucunda kadroya geçişine engel bir durumun tespiti halinde iş akdinin tazminatsız bir şekilde feshedileceğinin davacı tarafça kabul edildiği, nitekim davacı hakkında Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan güvenlik soruşturması sonuçlarında 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosunda çalıştırılmasına engel durum tespit edildiğinden, yasal mevzuat, taraflar arasındaki sözleşmeler ve davacı asilin beyan ve taahhüdüne uygun olarak iş akdinin tazminatsız bir şekilde feshedildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idarelerden ... İşletmeleri Ltd. Şti. tarafından; Şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'u kapsamında tüzel kişiliğe sahip olup, ... ve ... A.Ş. iştirakinin sermayedarı olarak özel hukuk hükümlerine tabi olduğu, ilgili mevzuattan anlaşılacağı üzere, belediyeler tarafından kurulan veya ortak olunan şirketlerin, 6102 sayılı Kanun'a göre sermaye şirketleri olup, belediyelerin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişileri olduğu, kamu tüzel kişisi veya kamu kurum ve kuruluşu olarak kabul edilemeyecekleri, ... Ltd. Şti.'ninde bir kamu iktisadi teşebbüsü olmadığı için personelinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olmayıp, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olduğu, davacı ile imzalanan belirli süreli hizmet sözleşmesi ve sulh sözleşmesi dikkate alındığında, iptal koşullarının oluşmadığı, davacının arşiv araştırması sonucunda kadroya geçişine engel bir durumun tespiti halinde iş akdinin tazminatsız olarak feshedileceği konusunda bilgilendirildiği, Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan güvenlik soruşturması sonuçlarının bildirilmesi üzerine, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosunda çalıştırılmasına engel durum tespit edilen davacının iş sözleşmesinin feshedildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarelerden Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının usule ilişkin itirazları yerinde görülmedi ve dosya tekemmül ettiğinden, davalı idarelerden ... İşletmeleri Ltd. Şti.'nin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
İdare Mahkemesi kararında, davacı 375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesine göre sürekli işçi kadrosuna geçirilmiş olduğu halde hatalı olarak anılan KHK'nın geçici 23. maddesine yer verilmiş ve istinaf kararında bu hususa değinilmemiş ise de; temyize konu istinaf kararı sonucu itibarıyla hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer taraftan; dava konusu işlemin iptaline dayanak alınan Anayasa Mahkemesinin 24/07/2019 tarih ve E:2018/73, K:2019/65 sayılı iptal kararı, ilgililer hakkında güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılamayacağı yönünde olmayıp, aksine; kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasa'nın 129. maddesi uyarınca, kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu hususu kararda açıkça belirtilmiştir.
Nitekim, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olup, davalı idarece; davacı hakkında, anılan Kanun hükümleri çerçevesinde yeniden bir değerlendirme yapılabileceği de kuşkusuzdur.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, davacının işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idarelerden ... İşletmeleri Ltd. Şti.'ne iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/09/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.