T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8044
Karar No : 2023/7469
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Malatya ili, Darende ilçesi, … Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürülüğü'nde müdür olarak görev yapan davacının müdürlük görevinden alınmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itiraz başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; özel öğretim kurumlarında müdür ve diğer yöneticilerin göreve başlatılmalarının ise ancak valilik izniyle mümkün olduğu, bu kapsamda valilikçe gerekli şartları haiz olduğu anlaşılan müdür hakkında çalışma izin belgesi düzenleneceği, çalışma izninin iptalinin de yine valilikçe yapılacağı anlaşıldığından, gerekli şartları kaybettiği anlaşılanlar ya da kurumca sözleşmesi feshedilenler hakkında tesis edilecek göreve son verme işlemlerinin de yine yetkide paralellik ilkesi gereğince çalışma iznini veren makam olan valiliklerce tesis edileceği, davacı hakkında görev yaptığı kurumun başvurusu üzerine Valilikçe çalışma izninin iptali yönünde herhangi bir tasarrufta bulunulmadan kurumu tarafından sözleşmesinin feshedildiğinden bahisle 03/05/2019 tarihinden itibaren ayrılışının yapılmasına ilişkin Darende Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işlemine karşı yapılan itirazın reddine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından, ilk derece mahkemesince verilen kararın eksik inceleme ve araştırma sonucu verildiği, delilerin takdirinde hataya düşüldüğü, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde görev yapan personelin kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alması halinde görev yapamayacağı, davacı hakkında yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı hakkında mahkumiyet cezası verilmiş olduğu ileri sürülerek iddiasıyla, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürülüğü'nde müdür olarak çalışmakta olan davacının … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, Malatya Valiliği'nin … tarih ve … sayılı yazısı ile davacı hakkında işlem tesisi konusunda tereddüte düşülmesi nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Genel Müdürlüğü'ne görüş sorulduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısında Bakanlığa bağlı olarak faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan personelin kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alması halinde görev yapamayacağı anlaşıldığından personelin işine son verilmesi gerektiği yönünde görüş bildirildiği, davacının görev yaptığı kurum müdürlüğünün 03/05/2019 tarihli davacının iş çıkışının yapılması yönündeki talep dilekçesi üzerine … tarih ve … sayılı Darende Kaymakamlığı oluru ile davacının kurumu tarafından sözleşmesinin feshedildiğinden bahisle 03/05/2019 tarihinden geçerli olmak üzere ayrılışının yapıldığı, davacı tarafından bu işleme karşı 09/05/2019 tarihli dilekçe ile İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yapılan başvuru üzerine tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği" başlıklı 123. maddesinde; idarenin, kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu ve kanunla düzenleneceği, idarenin kuruluş ve görevlerinin, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayandığı; "Merkezi idare" başlıklı 126. maddesinde; Türkiye'nin, merkezi idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayrıldığı, illerin idaresinin yetki genişliği esasına dayandığı; "Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler" başlıklı bölümün "Genel ilkeler" başlıklı 128. maddesinde ise; Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği hüküm altına alınmıştır.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş, "Kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları" başlıklı 4. maddesinde, özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranacağı belirtilmiş, aynı Kanun'un 8.maddesinin 1. fıkrasında, kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesinin esas olduğu, 7. fıkrasında, kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerinin ise müdürlerince seçileceği ve çalışma izinlerinin valiliğin iznine sunulacağı, valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin işe başlatılamayacağı, 8. fıkrasında da, gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenleneceği, çalışma izninin iptalinin yine valilikçe yapılacağı, 9. maddesinde, kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin, bu Kanun hükümleri saklı kalmak üzere yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar ile bunların uygulanması bakımından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olduğu, ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiillerin işlenmesi halinde bu kişilere kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yerine brüt aylığından 1/4'ü ile 1/2'si arasında maaş kesim cezasının, çalışma izni veren makam tarafından verileceği, tekrarı hâlinde ise göreve son verileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5580 sayılı Kanuna tabii özel öğretim kurumlarında çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğreticilerine çalışma izni onayı verilmesi, çalışma izni onay belgelerinin iptal edilmesi yetkisinin valilik makamınca usulüne uygun olarak sınırları belirtilmek kaydıyla İl Milli Eğitim müdürüne yada Kaymakama yetki devri veya imza devri ile devredilmesi gerekmekle birlikte; somut olayda davacının görev yaptığı kurum müdürlüğünün 03/05/2019 tarihli davacının iş çıkışının yapılması yönündeki talep dilekçesi üzerine … tarih ve … sayılı Darende Kaymakamlığı oluru ile davacının kurumu tarafından sözleşmesinin feshedildiğinden bahisle 03/05/2019 tarihinden geçerli olmak üzere ayrılışının yapıldığı, davacı tarafından bu işleme karşı 09/05/2019 tarihli dilekçe ile İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yapılan başvuru üzerine, Malatya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce, Darende İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne hitaben gönderilen … tarihli ve … sayılı yazının ekinde Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı iletilerek Bakanlık işlemi doğrultusunda işlem tesis edilmesinin istenildiği, bu yazı doğrultusunda tesis edilen … tarih ve … sayılı Kaymakamlık işleminin "uygulama işlemi" niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; yetki yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan dava konusu işlemin esası yönünden incelenerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu yönündeki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 20/12/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.