T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8068
Karar No : 2023/6093
TEMYİZ EDEN TARAFLAR:
1- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- (DAVACI) …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF:
1- …
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … ve … parsellerde mevcut A binasının temel betonunun, zemin kat ve 1.normal kat kolonlarının ve zemin kat tavan döşemesinin yeniden yapıldığı, B binasının zemin katta temel betonunun kısmen yenilendiği, yeni pabuç temeller açıldığı, çatı örtüsünün kaldırılarak yeni çatı katı yapıldığının … tarihli, … sayılı, … nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13/a maddesi uyarınca ruhsata bağlanamayan söz konusu yapıların tamamının yıktırılmasına ilişkin … tarihli, … sayılı ve 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacıya 94.803,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; para cezasına ilişkin Encümen kararı yönünden yönünden istinaf başvurusunun reddine, yıkıma ilişkin Encümen kararı yönünden ise, Mahkeme kararının kaldırılmasına, anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 1- Davacı tarafından, uyuşmazlığa konu yapıların ruhsata tabi olmayan yapılardan olduğu, temyize konu İdari Dava Dairesi kararının para cezasına ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu, kararın yıkıma ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … ve … parsellerde mevcut A binasının temel betonunun, zemin kat ve 1.normal kat kolonlarının ve zemin kat tavan döşemesinin yeniden yapıldığı, B binasının zemin katta temel betonunun kısmen yenilendiği, yeni pabuç temeller açıldığı, çatı örtüsünün kaldırılarak yeni çatı katı yapıldığının … tarihli, … sayılı, … nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir.
Anılan yapı tatil tutanağı esas alınarak, 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13/a maddesi uyarınca ruhsata bağlanamayan söz konusu yapıların tamamının yıktırılmasına ilişkin … tarihli, … sayılı ve 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacıya 94.803,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararları alınması üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, …-… sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın; para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararına ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın, yıkıma ilişkin … tarihli, … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararına ilişkin kısmına gelince;
22/11/1983 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 11. maddesinde; Boğaziçi alanındaki yapıların, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetleneceği, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkların bir tutanakla tespit edileceği düzenlenmiş olup, 13. maddesinde; ''Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır. a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar, b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri, c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri, d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri. Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal Valiliğe bildirilir. Vali Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir. Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı taktirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır. Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları %20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir" hükmüne, Geçici 4. maddesinde ise, "Boğaziçi kıyı, sahil şeridi ve öngörünüm bölgelerinde 22/7/1983 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli imar uygulama planları ile konut kullanımına ayrılmış, ancak yapı yapılmamış olan yerlerde yeşil alan statüsü uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; her ne kadar temyize konu İdari Dava Dairesince yıkım işlemi yönünden; yapının ruhsatlı olup olmadığı belirlenmeden çatı kısmı için tutulan yapı tatil zaptı esasa alınarak yapıların tamamının yıkımı yönünde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış ise de, uyuşmazlığa konu imalatların mevcut A binasının temel betonunun, zemin kat ve 1.normal kat kolonlarının ve zemin kat tavan döşemesinin yeniden yapıldığı, B binasının zemin katta temel betonunun kısmen yenilendiği, yeni pabuç temeller açıldığı, çatı örtüsünün kaldırılarak yeni çatı katına ilişkin olduğu, dava konusu yıkım işleminin dayanağı … tarihli, … sayılı, … nolu yapı tatil tutanağından anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; uyuşmazlığa konu imalatların ruhsata tabi imalatlardan olduğu tespitine yer verildiği, dava konusu işlemin ruhsata bağlanamayan anılan imalatların yıkımına ilişkin olarak tesis edildiği, yıkım işleminden sonra davacı tarafından uyuşmazlığa konu taşınmazda mühür fekki yapılarak imalatlara devam edildiğinin 03/12/2019 ve 24/02/2020 tarihli 2 ve 3 nolu yapı tatil tutanaklar ile tespit edildiği, dosyada mevcut fotoğraflardan anılan imalatların eski yapının güçlendirilmesi olarak kabul edilemeyeceği de dikkate alındığında, usulüne uygun düzenlenen yapı tatil tutanağı ile somut olarak ortaya konulan aykırılıkların ruhsata bağlanma imkanının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; uyuşmazlığa konu imalatların yıkımına dair dava konusu Encümen kararının iptaline ilişkin temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine dair Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddi; kısmen kabulü ile anılan kararın yıkıma ilişkin kısmı kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu yıkım işleminin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yıkıma ilişkin … tarihli, … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararına ilişkin kısmının BOZULMASINA, para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararına ilişkin kısmının ise ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/06/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.